Piszemy o krajach regionu Morza Bałtyckiego

Wędrując i słuchając estońskiego lasu

Przemierzając Estonię trudno uwierzyć Kopernikowi, że Ziemia jest okrągła – jak okiem sięgnąć równiny, tylko gdzieniegdzie „zakłócone” wzgórzami. Jednak ta pozorna monotonia kryje w sobie cenne i piękne skarby natury – lasy, bagna, jeziora i rzeki. By je poznać najlepiej wyruszyć w wędrówkę szlakami przygotowanymi przez administrację estońskich lasów.

Miłość do przyrody to właściwie część estońskiej tożsamości. Peter Laurits, estoński artysta, tę bliskość podsumował prostym stwierdzeniem, że „Estończycy to ludzie lasu”. Do najpopularniejszych sposobów spędzania wolnego czasu należą wędrówki po lasach i bagnach, podglądanie dzikich zwierząt, chodzenie na grzyby, fotografowanie przyrody. Estończycy często mieszkają otoczeni przyrodą lub posiadają domki letniskowe, które regularnie odwiedzają, by uciec przed zgiełkiem miasta. Estońskie społeczeństwo dba o przyrodę – narodziła się tutaj znana na świecie akcja „Zróbmy to!” („Teeme Ära!”), której celem jest wysprzątanie kraju w jeden dzień. Powierzchnia lasów stopniowo się powiększa. Źródeł bliskości z naturą można się doszukiwać w pogańskich wierzeniach, których szczątki pozostały w tradycji do dziś, czy w schronieniu jakie estońskim partyzantom w czasie i po II wojnie światowej dawał las. Proekologiczne protesty były jednym z impulsów do walki o niepodległość kraju na przełomie lat 80. i 90. Ta bliskość za sprawą inspiracji płynących z krajów nordyckich stała się też modna.

Ponad połowa estońskiego terytorium jest zalesiona. Około połowa wszystkich lasów należy do państwa. Zarządzanie i opiekę nad nimi sprawuje Riigimetsa Majandamise Keskus, czyli Centrum Zarządzania Lasów Państwowych. W zadaniach RMK pozostaje ochrona lasów, zrównoważona gospodarka leśna, dbałość o stan dróg, a także edukacja. Ponadto Centrum Zarządzania Lasami Państwowymi przygotowuje tereny leśne pod różne rodzaje aktywności wypoczynkowej: wytycza szlaki i miejsca pod off-road, buduje wieże widokowe, przygotowuje tereny biwakowe. Miłośnikom spędzania wolnego czasu wśród przyrody RMK oddało do dyspozycji aż 13 terenów rekreacyjnych, 2 000 kilometrów szlaków, 60 miejsc przygotowanych do biwakowania, 19 śródleśnych domków i 27 altan. Część z tej infrastruktury znajduje się na terenie pięciu estońskich parków narodowych. Do listy atrakcji zarządzanych przez RMK należy dodać Park Dzikich Zwierząt w Elistvere – ogród zoologiczny, do którego pierwotnie trafiły ranne lub porzucone młode dzikie zwierzęta – oraz Muzeum Lasu w Sagadi – muzeum poświęcone w całości tematyce leśnej.

Wędrówki przez Estonię

RMK sukcesywnie opracowuje nowe oraz łączy i modernizuje stare trasy szlaków. W 2015 roku, dzięki aktywności RMK miłośnicy przyrody otrzymali najdłuższy szlak liczący aż 820 kilometrów i przecinający cały kraj. Jest to trasa Peraküla-Aegviidu-Ähijärve. Drugim szlakiem, którym szczyci się RMK jest 375-kilometrowa trasa Oandu-Aegviidu-Ikla.

Pierwsza trasa ma swój początek na plaży Peraküla, mija miasteczko Aegviidu, a kończy się dopiero nad jeziorem Ähijärve w południowej Estonii. Szlak składa się z jedenastu odcinków o długości od 27 do 124 kilometrów. Szlaki w północnej części kraju obejmują piaszczysto-żwirowe wybrzeże, lasy i jeziora środkowej części kraju oraz wyżyny na południu. Najbardziej oryginalne miejsca na tej trasie to dawne kamieniołomy w Rummu, studia czarownic w Tuhala, malowniczy wąwóz Taevaskoja, jaskinie Piusa, kraina Setu oraz wyżyna Haanja z najwyższą górą Estonii – Suur Munamägi, której szczyt znajduje się na wysokości 318 m.n.p.m. Ciekawostką są też ogromne drewniane megafony w Pähni, które pomagają wsłuchać się w głos lasu.

Druga ścieżka zaczyna się na plaży w Oandu, przecina się z pierwszą w Aegviidu i dalej biegnie do Ikli położonej w południowo-zachodniej części wybrzeża. Trasa ta składa się z siedmiu odcinków o długości od 28 do 76 kilometrów. Najciekawsze obszary na trasie to Park Narodowy Lahemaa i Park Narodowy Soomaa. Oba obszary chronione przyciągają przepięknymi rozległymi bagnami przypominającymi latem mozaiki układane z zielono-brunatnych traw, niskich drzew i niewielkich jezior, w których w pogodne dni przegląda się niebo.

Zdjęcia: Kazimierz Popławski

Szlaki przygotowane są tak, by każdy mógł pokonać je z plecakiem. Po drodze znajdują się miejsca, gdzie można odpocząć, rozbić namiot, rozpalić ognisko czy zaczerpnąć wody. Korzystanie z zasobów, takich jak żeliwny piec, drewno na opał, altana, czy toaleta na szlaku jest zupełnie bezpłatne.

Infrastruktura przygotowana przez RMK. Zdjęcia: RMK / loodusegakoos.ee.

Wszystkie niezbędne informacje można znaleźć na przygotowanej przez RMK i dedykowanej wędrowcom stronie loodusegakoos.ee. Strona prowadzona jest w trzech wersjach językowych: estońskiej, rosyjskiej i angielskiej. Znaleźć na niej można informacje dotyczące atrakcji i infrastruktury znajdującej się na danym odcinku – wystarczy wskazać, gdzie chcemy się wybrać. Obok szczegółowych instrukcji i informacji dotyczących wyposażenia danego obiektu lub miejsca, często znajdziemy również ilustracje. Ponadto do każdego miejsca załączona jest mapa z naniesionymi okolicznymi atrakcjami i infrastrukturą.

Pozostaje tylko wędrować z piosenką na ustach: Lasów wonny smak, pola pełne zbóż, gdzieś zaśpiewa ptak, a tu wieczór już. Jak dobrze mi przed siebie iść, mieć dla siebie swoje dni….

Chcesz otrzymywać więcej informacji na ten temat? Subskrybuj nasz newsletter!
Raz w miesiącu otrzymasz na swoją skrzynkę zestawienie najważniejszych artykułów.

Zdjęcie tytułowe: Bagna w Parku Narodowym Lahemaa. Zdj. Kazimierz Popławski.

Polub nas na Facebooku!