Piszemy o krajach regionu Morza Bałtyckiego

Na bagnach Ķemeri i w dolinie Gauja. Geoturystyczne atrakcje Łotwy

W 2015 roku Łotwę odwiedziło ponad dwa miliony turystów, a więc statystycznie każdy Łotysz przyjął jednego gościa. Choć Łotwa to kraj nizinny, w swoich granicach ma ponad 5000 jezior, kilka parków narodowych, setki kilometrów piaszczystych plaż. Na fanów ciekawostek przyrodniczych czekają liczne atrakcje geologiczne i botaniczne.

Geoturystyka jest bardzo świeżą dziedziną turystyki. W jej kręgu zainteresowań znajdują się wszelkiego rodzaju atrakcje przyrody nieożywionej jak odsłonięcia skalne, wodospady, jeziora, bagna, doliny rzeczne, wulkany, gejzery, jaskinie czy wybrzeża morskie. Przedmiotem geoturystyki może też być zwiedzanie kopalń, dawnych kamieniołomów czy muzeów dotyczących nauk o Ziemi. Choć nizinna Łotwa nie jawi się jako raj dla geologów-amatorów, to w dwóch najbardziej znanych parkach narodowych w kraju – Ķemeri i Gauja – odnajdą oni wiele osobliwości przyrodniczych.

W Parku Narodowym Ķemeri

Park Narodowi Ķemeri obejmuje obszar 38 165 ha, z czego ponad połowę stanowią lasy, a jedna czwartą obszary bagienne, z których słynie. Położony jest 40 kilometrów na zachód od Rygi. Pod szczególną opieką są tutejsze bociany czarne, dzięcioły, orły, wilki, lisy i bobry oraz wiele gatunków roślin. Park narodowy jest położony w dostępnym dla turystów miejscu. Można do niego dojechać samochodem kierując się w stronę kurortu Ķemeri, który jest położony w samym centrum parku. Ponadto kursują regularne pociągi z Rygi. Należy wtedy wysiąść na stacji Ķemeri.

Na obszarze parku znajduje się wiele tras pieszych i rowerowych. Do najczęściej odwiedzanych miejsc należą: Duże Bagno Ķemeri, Jeziora Sloka i Kaņieri wraz z wieżami obserwacyjnymi oraz źródła siarczanowe niedaleko kurortu Ķemeri.

Obszar parku narodowego znajduje się na dawnej przybrzeżnej płytkiej lagunie, która powstała po ustąpieniu ostatniego lądolodu 12 tys. lat temu. Od tamtego czasu teren stopniowo podnosi się i zarasta sitowiem. W niektórych miejscach można zobaczyć jeziora będące pozostałością po dawnej zatoce. W innych powstały bagna i wysokie torfowiska, które są największą atrakcją turystyczną parku. Proces ich zarastania nadal postępuje – szybciej przy większych opadach czy wyższym stanie wód podziemnych, spowalnia kiedy ziemię pali letnie słońce. Póki co, nic nie zwiastuje, aby mokradła w parku narodowym wyschły na dobre. Spacer po drewnianych kładkach ułożonych wśród rudych traw i błękitnych oczek wodnych to dobry pomysł na odpoczynek od zgiełku miasta.

W Ķemeri dominują lasy sosnowe oraz, typowe dla tego typu obszarów, lasy olchowe. Ponadto niemałą atrakcją dla turystów są źródła siarczanowych wód mineralnych, które są dostępne dla zwiedzających. Choć wydobywającym się na powierzchnię wodom siarczanowym towarzyszy silny zapach zgniłych jaj, to jednak ich wartość lecznicza rekompensuje nieprzyjemną woń.

W malowniczej dolinie Gauja

Park Narodowy Gauja obejmuje obszar 91 745 ha, a na jego terenie znajdziemy nietkniętą dzika przyrodę, spokojne tereny wiejskie oraz pomniki historii. Znajduje się on 50 kilometrów na północny-wschód od Rygi, około 20 kilometrów na wschód od wybrzeży Morza Bałtyckiego, na terenie regionu historycznego Liwonii (łot. Vidzeme). Obejmuje on dolinę rzeki Gauja, która przepływa przez cały park tworząc liczne zakola, meandry, równiny i terasy zalewowe, które są głównymi atrakcjami geoturystycznymi tego terenu. W granicach parku znajduje się także kilkanaście jezior.

Przeczytaj także:  W poszukiwaniu smacznej Łotwy

Park narodowy słynie ze swojej bioróżnorodności. Poza typowymi dla Łotwy gatunkami zwierząt, chroni się tutaj także wydrę oraz zbiorowiska rzeczne, gdzie łososie odbywają swoje tarło. Ponadto więcej niż 50% powierzchni porastają lasy mieszane i iglaste.

Przeczytaj także:  Wędrując i słuchając estońskiego lasu

Wspomniane terasy zalewowe to dzieło tak współcześnie płynącej Gauji, jak i jej plejstoceńskiej poprzedniczki, która zasilana wodami topniejącego lądolodu niosła żwir, piasek i muł, a ten powoli opadając kształtował podłoże doliny. Terasy zalewowe są płaskimi obszarami w pobliżu rzek, które chowają się pod wodę w czasie wysokich stanów wód. W holocenie, po ustąpieniu lądolodu, rzeki zaczęły pogłębiać swoje koryta i odsłaniać starsze skały znajdujące się poniżej teras zalewowych. W ten sposób powstały nawet kilkumetrowe klify górujące nad Gaują, przypominające naturalne obrazy, impresje, w których zaklęte zostały tysiące lat historii naturalnej regionu. Tworzą je dolomity i piaskowce z dewonu, znacznie starszego okresu w historii Ziemi, bo sprzed 350-370 mln lat temu. W tamtym czasie na tym obszarze najpewniej istniało płytkie morze, w którym osadzał się drobny materiał mułowy oraz piaszczysty. Świadczą o tym drobne struktury linijne, które dostrzec można w piaskowcach oraz ukryte w nich mikroskamieniałości.

Wzdłuż rzeki powstały także odsłonięcia skalne, jaskinie, głębokie wąwozy i wodospady. Jaskinie na terenie Parku Narodowego Gauja są chronione także ze względu na występujące tam siedliska zagrożonych gatunków nietoperzy. Natomiast część klifów porastają chronione gatunki mchów i porostów. Do najciekawszych odsłonięć skalnych wzdłuż rzeki Gauja należą te w pobliżu miejscowości Sigulda, Līgatne i Cesis. Najwyższe klify i najgłębsze wąwozy znajdują się natomiast w dolinie rzeki Amata.

Niektórych może zainteresować wizyta w zamkniętym rezerwacie przyrody w Līgatne, gdzie można obserwować na pół-wolności dzikie gatunki zwierząt jak niedźwiedź brunatny, łoś, dzik, lis, jeleń, czy żubr. Poza atrakcjami geoturystycznymi, warto także zwiedzić trzy średniowieczne zamki w Siguldzie, Turaidzie i Krimuldzie, które położone są obok siebie i przypominają o bogatej historii tego terenu.  Znajduje się tutaj także jedyny na Łotwie tor bobslejowo-saneczkowy.

Do parku narodowego można dogodnie dojechać zarówno samochodem, autobusem, jak i pociągiem. Bez problemu można znaleźć wygodne połączenia do każdego z miast, niezależnie czy jest to Sigulda, Cēsis czy Valmiera. Park narodowy można zwiedzać zarówno pieszo, jak i na rowerach. Istnieje także możliwość spływów pontonowych i kajakowych.

Parki Narodowe Ķemeri i Gauja przykuwają uwagę turystów z wielu względów. Kryją one w sobie wiele ciekawych przyrodniczo i geologicznie miejsc. Zainteresują one nie tylko koneserów nauk o Ziemi, ale również amatorów chętnych zgłębić tajniki wiedzy o przyrodzie i procesach nią rządzących.

 

Chcesz dowiedzieć się więcej na ten temat? Subskrybuj nasz newsletter!
Raz w miesiącu otrzymasz na swoją skrzynkę zestawienie najważniejszych artykułów.

 

Zdjęcia: Jakub Zygmunt

Polub nas na Facebooku!