Piszemy o krajach regionu Morza Bałtyckiego

Najczęściej czytane we wrześniu

Które artykuły cieszyły się największym zainteresowaniem czytelników we wrześniu? Oto zestawienie 10 najpopularniejszych. Zachęcamy do lektury!

Chcesz otrzymywać więcej informacji na ten temat? Subskrybuj nasz newsletter!
Raz w miesiącu otrzymasz na swoją skrzynkę zestawienie najważniejszych artykułów.

1. Tomasz Otocki, W cieniu trudnej historii. Ewangelickie, mazurskie losy w Prusach Wschodnich

Jeszcze w 1950 roku na terenie Diecezji Mazurskiej mieszkało 100 tysięcy Mazurów wyznania ewangelickiego. Pięć lat wcześniej te tereny zostały przyłączone do państwa polskiego. Mazurzy przeszli przez sowiecką gehennę, ale i później ich los nie był łaskawy. Dostawało się im od polskich sąsiadów, którzy wyzywali od „szwabów”, „lutrów”. Tereny te zostały zasiedlone ludnością katolicką, choćby z pobliskich Kurpiów czy Mazowsza. Byli też kresowiacy z Wileńszczyzny. Dziś ze stutysięcznej społeczności ewangelickiej zostało w diecezji mazurskiej pięć tysięcy wiernych. Sieć parafii wciąż jest jednak gęsta, praktycznie w każdym mieście powiatowym jest ewangelicki pastor, a oprócz tego istnieją jeszcze filiały. W sierpniu 2017 roku, z okazji Roku Reformacji, miałem okazję odwiedzić cały szereg ewangelickich parafii. Dotknąć trochę bolesnych mazurskich losów, ale także poznać kościół, który prowadzi bardzo ciekawą aktywność społeczną, ma swoje marzenia.

2. Tomasz Otocki, Kościół wrażliwy społecznie. Współczesność mazurskich ewangelików

Historia Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego na Mazurach po wojnie była smutna i trudna. Morderstwa, wypędzenia, szykanowanie tych, którzy są innej wiary. Jednak kościół na Mazurach funkcjonuje do dziś, ma piętnaście parafii i drugie tyle filiałów. W Mikołajkach i Piszu prowadzi aktywną działalność społeczną, w Suwałkach wpisał się w krajobraz miejski, organizując wydarzenia kulturalne, choć parafia ewangelicka tam jest mikroskopijna. Za każdą wspólnotą lokalną stoi odrębna historia.

3. Roswitha Schieb, Niepodzielne w Prusach Wschodnich było tylko niebo

Gdzie kiedyś przebiegała granica między Rzeszą Niemiecką a Cesarstwem Rosyjskim, rozciąga się dziś ziemia niczyja. Polska i Litwa starają się docenić stare niemieckie dziedzictwo.

 

4. Mirosław Jankowiak, Na rubieżach dawnej Rzeczypospolitej: południowa Pskowszczyzna

Termin „Kresy”, odchodzący już powoli do przeszłości, większości osobom kojarzy się przede wszystkim z ziemiami współczesnej Litwy, Białorusi i Ukrainy. O łotewskiej Łatgalii wspomina się już sporadycznie, zazwyczaj w gronie znawców tematu, a inne regiony poszły już całkowicie w zapomnienie. A szkoda, bo południowa Pskowszczyzna to niesamowicie ciekawy tygiel narodowościowy, językowy i religijny na pograniczu bałtycko-słowiańskim.

5. Alvydas Nikžentaitis, Przejawy litewskiej tożsamości narodowej w stosunkach z sąsiadami

Analizując stosunki międzypaństwowe, eksperci coraz częściej stosują teorię konstruktywizmu. Istota tej teorii kryje się w definicji, według której stosunki międzypaństwowe determinowane są nie tylko przez racjonalnie pojmowane interesy, ale także przez czynniki subiektywne, takie jak historycznie zaistniałe sympatie i antypatie wobec innych narodów, stereotypy i tym podobne. Można przypuszczać, że na stosunki z sąsiadami wpływ ma również tożsamość narodowa.

6. Vytautas Ališauskas, Ucieczka z Europy Środkowo (-Wschodniej)?

Nie jestem już młodym człowiekiem i przypominam sobie wiele dziwnych spraw. Jedną z nich były palące dyskusje na temat geopolitycznej orientacji Litwy przy początku istnienia Sąjūdisu (szczerze mówiąc, wątpliwym jest, aby ktoś znał takie słowa wtedy, ale o tym właśnie rozmawiano).

7. Tomasz Otocki, Kobieta silniejsza niż mężczyźni. 50 lat ordynacji kobiet w Estonii

Luterańska Estonia obchodzi w tym roku trzy ważne rocznice. Mówimy zarówno o pięćsetleciu reformacji, stuleciu utworzenia Estońskiego Kościoła Ewangelicko-Luterańskiego, a także pięćdziesięcioleciu ordynacji kobiet na pastorów. Inaczej niż w sąsiedniej Łotwie, w Estonii kobiety wciąż mogą być duchownymi, a według danych statystycznych co piąty pastor jest płci żeńskiej. „Wir wollen keinen anderen Pfarrer!” – „Nie chcemy innego księdza!” to historia Laine Villenthal, pastorki sprawującej posługę w Misso, Pindi i Pieczorach.

8. Eglė Samoškaitė, Jak spór litewsko-polski i Bałtycka Ententa stały się narzędziem w rękach Sowietów

Litwa w okresie międzywojennym była entuzjastycznym młodym państwem, które znalazło się w niepewnej sytuacji międzynarodowej. Uwięziona pomiędzy dwiema ekspansjonistycznymi siłami, Niemcami i Związkiem Sowieckim, Litwa próbowała wzmocnić swoje bezpieczeństwo, ale główną przeszkodą był spór z Polską o Wilno. Pewien dyplomata próbował to zmienić, ale było już na to za późno.

9. Ewelina Szeratics, Estoński system edukacji: sukcesy i potrzeba integracji uczniów rosyjskojęzycznych

Pierwszego września naukę w estońskich szkołach rozpoczęło niemal 150 tysięcy uczniów. Przywitało ich ponad 14 tysięcy nauczycieli pracujących w 535 estońskich szkołach. Tego dnia, w którym obchodzony jest również estoński Dzień Wiedzy, można było spotkać uczniów niosących do szkoły bukiety kwiatów dla swoich nauczycieli lub dzierżących w dłoniach niebiesko-czarno-białą flagę. Starsi koledzy pomagali zaś pierwszoklasistom trafić do ich klas.

10. Judith Leister, Ocalona ze świata, którego już nie ma

Fania Brancowska przeżyła Shoah na Litwie. Walczyła przeciwko niemieckim okupantom i ich rodzimym pomocnikom. Teraz walczy o to, by zachować pamięć o „litewskim Jeruzalem” i jego mieszkańcach.

Polub nas na Facebooku!