Piszemy o krajach regionu Morza Bałtyckiego

Wesprzyj Fundację Bałtycką i Przegląd Bałtycki

Norweski książę koronny Haakon na Łotwie. Wizyta u sojusznika w cieniu książek

W kwietniu odbyła się na Łotwie wizyta księcia Haakona i księżnej Mette-Marit. To pierwsza wizyta na takim szczeblu od 2014 roku, gdy Łotwę odwiedziła norweska premier Erna Solberg. Podróż pary książęcej – nie tylko na Łotwę, ale także na Litwę i do Estonii – miała na celu uczczenie stulecia niepodległości krajów bałtyckich. Oslo i Rygę łączą dobre stosunki, gdy mowa o wymiarze politycznym, wojskowym i gospodarczym. Oba kraje są sojusznikami w ramach NATO, należą do strefy Schengen, zaś z pieniędzy norweskiego mechanizmu finansowego odnowiono na Łotwie niejeden zabytek, a także sfinansowano działalność niejednej organizacji.

Chcesz dowiedzieć się więcej na ten temat? Subskrybuj nasz newsletter!
Raz w miesiącu otrzymasz na swoją skrzynkę zestawienie najważniejszych artykułów.

Na początku wizyty Raimonds Vējonis i jego małżonka Iveta Vējone powitali norweską parę koronną w oficjalnej ceremonii w Zamku Ryskim. Para prezydencka i koronna oddały cześć flagom Norwegii i Łotwy oraz wysłuchały hymnów narodowych obu krajów, a książę Haakon dokonał przeglądu wojska w towarzystwie prezydenta Vējonisa. Po ceremonii odbyły się rozmowy między dwiema parami, a następnie dwustronne spotkania delegacji norweskiej i łotewskiej. Centralnym miejscem spotkania, jak to już na Łotwie tradycyjnie bywa przy takich wizytach, został wzniesiony w 1935 roku Pomnik Wolności. Zarówno para prezydencka, jak i para książęca złożyły pod nim kwiaty.

Powitanie księcia Haakona i księżnej Mette-Marit przez prezydenta Raimondsa Vējonisa i jego małżonkę Ivetę Vējone. Zdj. Kongehuset.

Na Łotwie działa ponad 300 norweskich firm i istnieje duże zainteresowanie współpracą biznesową zarówno ze strony norweskiej, jak i łotewskiej. Wymiana handlowa między dwoma krajami wzrasta, Łotysze eksportują głównie przetworzone drewno i metale, zaś importują z Norwegii bydło, a także ryby. Współpraca gospodarcza między dwoma krajami zaczyna coraz bardziej koncentrować się wokół „zielonych” i „informacyjnych technologii”. Norwegia jest jednym z nielicznych krajów, z którymi Łotwa ma pozytywny bilans handlowy.

Dynamika handlu towarami między Norwegią a Łotwą od 2010 do 2017 r.  Źródło: Ministerstwo Spraw Zagranicznych Łotwy.

Około 10 tysięcy Łotyszy mieszka w Norwegii, pracując głównie w sektorze zdrowia i budownictwie. Ambasador Norwegii w Rydze, Steiner Egil Hagen, był gospodarzem norwesko-łotewskiego forum biznesowego, na którym obecny był książę koronny Haakon. Książę koronny mógł wskazać na długie tradycje handlowe, gdy przemawiał do zgromadzenia – Bergen i Ryga miały ze sobą bliski kontakt już w okresie hanzeatyckim. Dzisiaj współpraca handlowa między bliskimi sojusznikami uzyskuje nowy wymiar. „Mam nadzieję, że dzisiejsze forum biznesowe będzie służyć jako platforma do przemiany naszej wspólnej woli na nowe partnerstwo biznesowe” – powiedział książę norweski. Po obiedzie odbyła się wycieczka do „Gaismas pils”, „pałacu światła” – lub jak mówią Norwedzy – „Lysslottet”. Chodzi o położoną po drugiej stronie Dźwiny Łotewską Bibliotekę Narodową, która jest architektoniczną chlubą nowej Łotwy. Kiedy w 2014 r. otwarto nową bibliotekę, kilka tysięcy osób utworzyło „ludzki łańcuch”, idący ze starej biblioteki narodowej do nowego budynku. Ponad dwa tysiące książek przeszło z ręki do ręki do tego nowego symbolu wiedzy. Sylwetka budynku przypomina szklaną górę w łotewskim folklorze. Szklana góra symbolizuje to, co najlepsze: duże dzieła, które mogą być trudne, ale ich interpretację pozostawia się odbiorcom, a każdy z nich może mieć inny pogląd na dzieło. Wewnątrz budynku znajduje się atrium ze szklaną konstrukcją wypełnioną książkami. Nazywa się to półką z książkami. Wszyscy są zaproszeni do umieszczenia swojej ulubionej książki na niej, a wszyscy delegaci odwiedzający Łotwę w setną rocznicę niepodległości przekazują książkę w ten sposób. Parę dni temu przyszła pora na norweską parę książęcą. Wybrali dzieło Marii Parr „Vaffelhjarte”książkę dla dzieci z 2005 r., która zdobyła wiele nagród i została przetłumaczona na wiele języków – w tym łotewski, gdzie nazywa się „Vafeļu sirdis” (pol. „Waflowe serce”). Wizyta książęcej pary norweskiej przypadła na Międzynarodowy Dzień Książki. W czytelni dla dzieci Haakon i Mette-Marit spotkali się z łotewskimi dziećmi i rozmawiali o tym, dlaczego fajnie jest czytać. Wielu przyniosło swoją ulubioną książkę i opowiedziało o niej księciu koronnemu i księżnej koronnej. Dla jednego z dzieci wielkim faworytem byłKarlsson på taket” („Karlsson z dachu”). Rozmawiali także o książce dla norweskich dzieci „Brune” autorstwa Håkona Øvreåsa. Książka opowiada o Rune, która staje się w nocy superbohaterem Brownem – Brownem, który niczego się nie boi. Spotkanie ze studentami, którzy zdecydowali się na naukę języków skandynawskich zakończyło wizytę w Bibliotece Narodowej.

Książę Haakon i księżna Mette-Marit w Łotewskiej Bibliotece Narodowej. Zdj. Kongehuset.

W poniedziałek wieczorem książę Haakon i księżna Mette-Marit byli gośćmi prezydenta Vējonisa podczas oficjalnej kolacji w Zamku Ryskim. Książę koronny wykorzystał okazję, by pogratulować Łotwie setnej rocznicy niepodległości. „Łotwa ma dumną historię, ale Łotysze również mieli świadomość wyzwań w trudnych czasach. Determinacja narodu łotewskiego w uzyskaniu niepodległości dla ich kraju była niezwykła, dlatego jest dla mnie szczególną przyjemnością gratulować wam w wasze stulecie, gdy świętujecie sto lat od ogłoszenia niepodległości” – powiedział Haakon.

Książę Haakon na forum biznesowym. Zdj. Kongehuset.

Łotysze i Norwegowie znają się coraz lepiej. Z międzynarodowego lotnika w Rydze można dolecieć do Trondheim, Oslo, Bergen, a także Stavanger, co zapewniają kompanie „Air Baltic”, „Wiz Air” oraz „Norwegian Air Shuttle”. W 2017 r. Łotwa gościła ponad 70 tysięcy norweskich turystów. W latach 2009-2014 Ryga otrzymała z norweskiego mechanizmu finansowego wsparcie w wysokości 37,4 milionów euro. Na mocy porozumienia podpisanego w grudniu 2017 r. między minister finansów Dane Reizniece-Ozolą i wiceministrem spraw zagranicznych Norwegii Jensem Frølichem Holte w latach 2014-2021 Łotwa uzyska 102 miliony euro finansowania z funduszy Europejskiego Obszaru Gospodarczego, w skład którego wchodzi Norwegia. Porozumienie podpisano w domu Rainisa i Aspazji w Jurmali, XIX-wiecznym zabytku, który został odnowiony z pieniędzy norweskich.

 

Tekst jest przedrukiem z bloga Justyny Barcińskiej „Królewski Świat Justyny”, poświęconego belgijskiej i norweskiej rodzinie królewskiej, poszerzonym o zmiany, które wprowadziła redakcja Przeglądu Bałtyckiego.

 

Zdjęcie tytułowe: Książę Haakon i prezydent Raimonds Vējonis w czasie przeglądu wojska. Zdj. Kongehuset.

Polub nas na Facebooku!