Piszemy o krajach regionu Morza Bałtyckiego

Najczęściej czytane w czerwcu

Oto zestawienie najpopularniejszych artykułów na stronach Przeglądu Bałtyckiego w czerwcu. Zapraszamy do lektury!

Chcesz dowiedzieć się więcej na ten temat? Subskrybuj nasz newsletter!
Raz w miesiącu otrzymasz na swoją skrzynkę zestawienie najważniejszych artykułów.

 

1. Mirosław Jankowiak, Midsommar – Szwedzi świętują przesilenie letnie

Gdy centra dużych i małych miast powoli zamierają, Systembolaget – państwowe sklepy sprzedające alkohol – przeżywają istne oblężenie, a samochody wyjeżdżające w stronę lasów, jezior i letnich domków tkwią w korkach, to w Szwecji oznacza tylko jedno – zbliża się długo wyczekiwany midsommar.

2. Paulina Siegień, Kaliningrad – mniej Europy, więcej Rosji

Kaliningrad pobudza wyobraźnię. W reportażach, artykułach publicystycznych i naukowych mnożą się metafory: podwójne peryferie, relikt zimnej wojny, wykorzeniona Rosja, rosyjskie okno na Zachód, czwarta republika bałtycka. Andrzej Mencwel parafrazując tytuł filmu z 1959 roku wyznaje: Kaliningrad, moja miłość. Tylko czy Kaliningrad da się kochać?

3. Inna Hartwich, Z powrotem do Königsbergu

Po II wojnie światowej wschodniopruski Królewiec stał się sowieckim Kaliningradem. Dziś mieszkańcy miasta powracają na nowo do zepchniętej do podświadomości niemieckiej historii.

 

4. Magda Sabała, Krzyż skandynawski. Dlaczego flagi państw nordyckich są do siebie podobne?

Święta państwowe są zwykle rocznicami ważnych wydarzeń z historii poszczególnych krajów. Narody świętują uchwalenie konstytucji, czy odzyskanie niepodległości, a charakteru i poczucia wspólnoty nadają dumnie powiewające flagi państwowe. 17 maja Norwegia obchodziła Syttende Mai, czyli rocznicę podpisania Konstytucji w 1814 roku. 6 czerwca podobne święto celebrowali Szwedzi. Kilka dni temu, 6 grudnia setną rocznicę niepodległości hucznie obchodziła Finlandia. Wszystkie te wydarzenia, poza charakterem uroczystości, łączy jeszcze inny ważny szczegół – flaga, a właściwie wzór, na którym opierają się również flagi narodowe pozostałych krajów Europy Północnej – Danii i Islandii oraz autonomii Wysp Owczych i Wysp Alandzkich.

5. Dominik Wilczewski, Ruch, który obudził Litwę. 30 lat temu powstał Sąjūdis

3 czerwca 1988 roku to dzień, od którego zaczyna się historia Sąjūdisu – Litewskiego Ruchu na rzecz Przebudowy. Arvydas Juozaitis, filozof i publicysta, dziś wykładowca akademicki, 30 lat temu był jedną z głównych postaci ruchu. Zapytany niedawno przez dziennikarkę gazety „Respublika”, co czuł 3 czerwca, w dniu powołania Grupy Inicjatywnej Sąjūdisu, odpowiedział: Przede wszystkim radość, że wreszcie to się stało, że udało się nam. Wracałem z Akademii Nauk piechotą na Zwierzyniec, do domu – wspomina. – A nastrój miałem taki, że chciało mi się śpiewać.

6. Tomasz Otocki, Tegoroczny marsz Baltic Pride rekordowo popularny

Nawet osiem tysięcy osób mogło wziąć udział w sobotniej paradzie, która przeszła ulicami Rygi z okazji odbywającego się co roku Baltic Pride. Okazuje się, że tęczowa impreza, która każdego roku ma miejsce w innej bałtyckiej stolicy, zgromadziła aż o trzy tysiące uczestników więcej niż zorganizowany w 2015 r. w Rydze Europride. Na pochodzie w obronie praw osób LGBT było kolorowo i bezpiecznie, panował nastrój zabawy i pikniku, praktycznie nie zanotowano agresywnych zachowań ze strony przeciwników osób homoseksualnych.

7. Arūnas Gelūnas: Sowieci nie znosili Kowna

Najtrudniejszy dla Kowna był czas sowiecki. O ile przed 1940 r. miasto rozwijało się dynamicznie, a do dziś chlubą Litwy pozostaje jego modernizm, to po wojnie nazywane było „burżuazyjną stolicą” ze wszystkim złem, które się z tym wiązało. Nikt nie badał tego naukowo, historię o przedwojennym sukcesie przemilczano, marginalizowano. A ja wyrastałem wśród tych budynków i niewiele o nich wiedziałem. Kowno zresztą w ogóle było na cenzurowanym, jeśli weźmiemy np. historię samospalenia Romasa Kalanty na lokalnej alei Wolności, która była centralną aleją przedwojennego Kowna, kowieński teatr czy kronikę kościoła katolickiego – mówi w rozmowie z Przeglądem Bałtyckim Arūnas Gelūnas, były minister kultury i ambasador Litwy przy UNESCO, od jesieni 2016 r. poseł na Sejm Litwy.

8. Zbigniew Jedziński: Putin popełnił błąd, zajmując Krym

Gdyby Krym był dalej częścią Ukrainy, władze Poroszenki miałyby o wiele trudniej, miałyby nie tylko wojnę w Donbasie, ale także gorącą sytuację na tym półwyspie. Z perspektywy Rosji Putin popełnił błąd, zajmując Krym – mówi Przeglądowi Bałtyckiemu Zbigniew Jedziński, poseł Akcji Wyborczej Polaków na Litwie na Sejm. Psim obowiązkiem każdego państwa jest stworzyć mniejszościom takie warunki, by nie chciały takich referendów jak na Krymie. Na ten moment, mimo wszystkich problemów, państwo litewskie wykonuje ten swój obowiązek – dodaje Jedziński.

9. Kazimierz Popławski, Bornholm: wyspa słońca i raj rowerzystów

Wyspa słońca lub wyspa skał – tak nieoficjalnie nazywany jest Bornholm, duńska wyspa na Bałtyku. Do tych określeń można dopisać jeszcze wiele, bo to najbardziej zróżnicowany krajobrazowo skrawek Danii, przystań dla artystów i raj dla rowerzystów. Wyspa położona jest w odległości zaledwie 95 kilometrów od Kołobrzegu.

10. Tomasz Otocki, Jan Zwartendijk. Holenderski konsul w Kownie, który ratował Żydów

O konsulu japońskim Chiune Sugiharze z Kowna, który w czasie II wojny światowej pokazał ludzką twarz i pomógł zagrożonym zagładą Żydom litewskim, wie cały świat. W popularnej internetowej encyklopedii Wikipedii napotykamy prawie czterdzieści haseł w różnych językach na jego temat. Jan Zwartendijk, urodzony w 1896 roku rotterdamczyk, pracownik Philipsa w Litwie Kowieńskiej, ma zaledwie parę wpisów w Wikipedii. Jego postać przypomniano jednak teraz ze względu na pobyt króla Niderlandów w krajach bałtyckich. W piątek przy Laisvės aleja w Kownie, w obecności Willema-Alexandra i Dalii Grybauskaitė, a także szefa litewskiego MSZ Linasa Linkevičiusa i polskiej ambasador Urszuli Doroszewskiej, odsłonięto pomnik upamiętniający Zwartendijka. Monument zaprojektowała holenderska artystka Giny Vos, specjalizująca się w pomnikach świateł.

 

Polub nas na Facebooku!