Rosyjskie karty w biografii Grzegorza Piotrowskiego

Według rosyjskich i białoruskich źródeł, Grzegorz Piotrowski urodził się 8 stycznia 1881 roku w majątku rodowym Michałowo w ujeździe witebskim w guberni witebskiej. W niektórych polskich źródłach, jako miejsce jego narodzin podawany jest Kraków. Skłaniamy się jednak do pierwszej wersji, ponieważ sam Piotrowski w swoich aktach pracowniczych, przechowywanym w Rosyjskim Państwowym Archiwum Marynarki Wojennej w Petersburgu, podawał, że urodził się w guberni witebskiej.

Jego rodzice byli dobrze znani w Witebsku. Ojciec Grzegorza Wiktor Junosza-Piotrowski (1855–1917) był absolwentem Instytutu Inżynierów Budownictwa w Petersburgu. Pracował w różnych miastach Imperium Rosyjskiego. W latach 1881–1885 był architektem miejskim Witebska. Według jego projektu zbudowano murowany kościół św. Barbary (konsekrowany 4 grudnia 1885 roku), który istnieje do dziś. W 1900 roku w Warszawie według projektu Wiktora Piotrowskiego rozpoczęto budowę kompleksu koszar Korpusu Kadetów. Obecnie budynek ten mieści Kancelarię Prezesa Rady Ministrów. Matka Lidia Pluszczyk-Pluszczewska (1860–1921) była córką znanego miejskiego architekta połowy XIX wieku – Krystiana Pluszczyka-Pluszczewskiego.

Grzegorz spędził dzieciństwo i młodość w Michałowie i w Noworosyjsku, gdzie w tym czasie jego ojciec zajmował się układaniem kolei. Pierwszą edukację pobierał w domu, a następnie w niemieckim gimnazjum św. Anny w Petersburgu. Przez kilka lat uczył się w gimnazjum w Witebsku. Dowiedziawszy się o powstaniu Greków na Cyprze, uciekł z domu, chcąc wziąć udział w ruchu wyzwoleńczym uciskanych. Jednak młodzieńca zatrzymano w pobliżu granicy rumuńskiej i wrócił do rodziców. Grzegorz Piotrowski w 1899 roku w Tyflisie (Tbilisi) – gdzie w tym czasie pracował jego ojciec i mieszkała cała ich rodzina – zdał gimnazjalny egzamin końcowy. W tym samym roku rozpoczął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego, które ukończył cztery lata później. Dążąc do samodzielności, Grzegorz w latach studenckich zajmował się kruszeniem lodu na Wiśle, w województwie poznańskim brał natomiast udział w pracach rolniczych.

Nic nie wskazywało na to, że młodzieniec wybierze marynarkę wojenną. W dwudziestym trzecim roku życia, 27 czerwca 1903 roku, dobrowolnie zaciągnął się do floty jako kadet i wysłany został na Bałtyk w 18. załodze marynarki wojennej. W 1904 roku Piotrowski wyruszył w podróż dookoła świata na okręcie szkolnym, jednak statek dotarł tylko do Brazylii. Tutaj czekała na niego wiadomość o rozpoczęciu wojny rosyjsko-japońskiej.

W 1905 roku na rozkaz departamentu marynarki wojennej Piotrowski został awansowany do stopnia chorążego i przydzielony do 10. załogi marynarki wojennej. Następnie odbywał służbę na krążownikach „Książę Edynburga”, „Strzelec Syberyjski”, „Porucznik Ilijn”, na niszczycielu nr 131 i okręcie „Almaz”.

Pod koniec października 1905 roku w załogach i jednostkach lądowych Kronsztadu odbyły się…