Raik: Finlandia buduje swój potencjał obronny bez robienia szumu

Kristi Raik jest starszym pracownikiem naukowym w Fińskim Instytucie Spraw Międzynarodowych. Raik specjalizuje się w europejskiej polityce zagranicznej oraz w polityce zagranicznej i bezpieczeństwa krajów bałtyckich.

Kazimierz Popławski: W ostatnich latach zmieniły się uwarunkowania bezpieczeństwa w Europie. Jakie jest fińskie spojrzenie na obecną sytuację bezpieczeństwa w regionie Morza Bałtyckiego, zwłaszcza w kontekście powtarzających się naruszeń bałtyckiej i nordyckiej przestrzeni powietrznej przez rosyjskie lotnictwo?

Kristi Raik: Finlandia jasno i publicznie uznała, że sytuacja bezpieczeństwa się pogorszyła, że rosyjskie działania osłabiają bezpieczeństwo w regionie. Bardzo mocno bierze się pod uwagę fakt, że obszary regionu w zakresie bezpieczeństwa są ze sobą powiązane, mówiąc innymi słowy – eskalacja w jednej części regionu bałtyckiego oznacza, że niemal niemożliwe jest, żeby Finlandia czy Szwecja tego nie odczuły lub nie zostały w jakiś sposób włączone w taki konflikt. Nawet mimo tego, że wspomniane kraje nadal nie są militarnie w sojuszu – inaczej niż pozostałe kraje regionu Morza Bałtyckiego – co jednak nie oznacza, że w przypadku konfliktu będą mogły pozostać neutralne. Odpowiedzią Finlandii na negatywne zmiany w zakresie bezpieczeństwa jest wzmocnienie współpracy z Zachodem, zachodnimi organizacjami i partnerami. Najważniejszym partnerem jest Szwecja – dla wzmocnienia tej współpracy bilateralnej w zakresie bezpieczeństwa i obronności łatwo jest znaleźć w Finlandii konsensus. Kolejny kierunek to Stany Zjednoczone, z którymi wzrasta współpraca w zakresie bezpieczeństwa i obronności. Finlandia jest także bardzo aktywna w zakresie wzmacniania współpracy obronnej w ramach Unii Europejskiej i współpracy między UE i NATO. Fiński rząd popiera również wzrost obecności NATO w regionie Morza Bałtyckiego.

Od wielu lat toczy się debata o członkostwie Finlandii w NATO. Została ona ożywiona po ataku Rosji na Ukrainę. Jak obecnie wygląda ta debata i jakie są plany fińskiego rządu?

Finlandia nie planuje obecnie dołączyć, ale chce zachować wszystkie opcje otwarte. Debata, którą wywołała aneksja Krymu i która stała się bardzo ożywiona, dosyć szybko się zakończyła. Osiągnięto porozumienie, że obecnie, kiedy bezpieczeństwo regionalne jest kruche, a tarcia silne, czas jest niewłaściwy, by ubiegać się o członkostwo w NATO.

Czy można powiedzieć, że jest to przykład dawnej polityki tzw. finlandyzacji?

Jest to następstwo uwzględniania możliwych reakcji Rosji. To co jest inne względem polityki w okresie zimnej wojny, to neutralność, której teraz już nie ma. Obecnie fińskie stanowisko jest bardzo jasne – Finlandia to część świata zachodniego. Nawet jeśli nie jest częścią NATO. Finlandia stara się być tak blisko sojuszu, jak to możliwe, co oczywiście prowokuje pytanie, dlaczego zatem nie dołączyć? Są różne argumenty za…