Protest robotników w Helsinkach, listopad 1917 r. Zdj. Museovirasto / CC BY 4.0.

Rok 1917 w Finlandii: narodziny państwa w cieniu poważnego kryzysu

Parlament Wielkiego Księstwa Finlandii przyjął Deklarację Niepodległości 6 grudnia 1917 roku. Tak doniosłe wydarzenie nie dawało jednak zbyt wielu powodów do radości, ponieważ od kilku miesięcy w kraju rosło napięcie. Politycy nie mogli dojść do porozumienia, gazety prowadziły kampanie nienawiści, ludzie skarżyli się na drożyznę, masy strajkowały a organizacje paramilitarne gromadziły broń. Jakie były cechy kryzysu 1917 roku i dlaczego po ogłoszeniu niepodległości on nie tylko nie ucichł, lecz przerodził się w wojnę domową?

Marta Laskowska
Marta Laskowska
|

Nowe prawo wyborcze daje równość i uwypukla różnice

Kryzys 1917 roku nie tylko podkreślił podziały społeczne, lecz również uruchomił wzajemną nienawiść między najuboższymi mieszkańcami kraju a resztą. Oczywiście ze sprzeczności klasowych, nierówności ekonomicznych i odmiennych interesów różnych grup zdawano sobie sprawę w Finlandii od zawsze, ale z reguły traktowane były one jako nieodłączny element życia w społeczeństwie. Dopiero gdy trudna rzeczywistość końca pierwszej wojny światowej skumulowała wiele rozmaitych problemów, na gruncie różnic rozwinęła się wrogość oraz konflikt, którego rozwiązanie było tym trudniejsze, im dłużej trwał.

Aby zrozumieć źródła podziałów politycznych w Finlandii, należy cofnąć się do 1906 roku, kiedy wprowadzone zostało powszechne czynne i bierne prawo wyborcze w wyborach do parlamentu. Reformę tę kojarzy się przede wszystkim z ewenementem na skalę światową, czyli przyznaniem praw politycznych kobietom, ale zmiana była doniosła też z drugiego powodu. Do głosowania i startowania w wyborach zostali bowiem dopuszczeni ci, których poprzedni system stanowy wykluczał, na przykład robotnicy fabryczni czy nieposiadający własnych gospodarstw chłopi-czynszownicy. Parlament nie był już dłużej miejscem obrad jedynie czterech stanów – duchownych, szlachty, burżuazji i chłopów – lecz miejscem, gdzie o biegu spraw państwowych decydowało szerokie grono ludzi znacząco różniących się między sobą pochodzeniem społecznym, wykonywanym zawodem czy stopniem zamożności. Dzięki…

🔒Widzisz tylko 16% tekstu. Cała historia jeszcze przed Tobą.

Prenumeruj, wspieraj i czytaj bez ograniczeń!

Dołącz do naszej społeczności. Dzięki prenumeracie rozwijamy portal i publikujemy nowe artykuły.

Popularny

Patron

17 zł miesięcznie

  • Dostęp do 1190+ tekstów Premium
  • 100 Monet na start i 15 co miesiąc
  • 5% stałej zniżki w sklepie
  • Udział w dyskusjach i proponowanie tematów
  • Wspierasz niezależne dziennikarstwo!
Największe wsparcie

Przyjaciel

27 zł miesięcznie

  • Dostęp do 1190+ tekstów Premium
  • 200 Monet na start i 30 co miesiąc
  • 10% stałej zniżki i bezpłatna dostawa w sklepie
  • Udział w dyskusjach i proponowanie tematów
  • Dzięki Tobie możemy się rozwijać!
Najbardziej korzystny

Roczna

149 zł rocznie

  • Dostęp do 1190+ tekstów Premium
  • 100 Monet na start i co roku
  • 5% zniżki w sklepie
  • Udział w dyskusjach i proponowanie tematów
  • Wspierasz niezależne dziennikarstwo!

Na zawsze

799 zł jednorazowo

  • Dożywotni dostęp do wszystkich tekstów Premium
  • 500 Monet na start
  • 5% zniżki w sklepie
  • Udział w dyskusjach i proponowanie tematów
  • Dzięki Tobie możemy się rozwijać!
Szczegółowe porównanie wszystkich wariantów

Czytelnicy o Przeglądzie Bałtyckim

Robicie dobrą robotę, tylko się nie zniechęcajcie!

Ryszard, Świdnica
Obserwuj w Google + Preferowane źródło w Google
Jak cytować ten artykuł

Przypis polski

M. Laskowska, Rok 1917 w Finlandii: narodziny państwa w cieniu poważnego kryzysu, „Przegląd Bałtycki”, 23.03.2026, https://przegladbaltycki.pl/?p=24918.

APA 7

Laskowska, M. (2026, March 23). Rok 1917 w Finlandii: narodziny państwa w cieniu poważnego kryzysu. Przegląd Bałtycki. https://przegladbaltycki.pl/?p=24918

W tekście:

(Laskowska, 2026)

Chicago

Przypis

Marta Laskowska, “Rok 1917 w Finlandii: narodziny państwa w cieniu poważnego kryzysu,” Przegląd Bałtycki, March 23, 2026, https://przegladbaltycki.pl/?p=24918.

Bibliografia

Laskowska, Marta. “Rok 1917 w Finlandii: narodziny państwa w cieniu poważnego kryzysu.” Przegląd Bałtycki, March 23, 2026. https://przegladbaltycki.pl/?p=24918.

BibTeX

@article{laskowska2026pb24918,
  author       = {Laskowska, Marta},
  title        = {{Rok 1917 w Finlandii: narodziny państwa w cieniu poważnego kryzysu}},
  journal      = {Przegląd Bałtycki},
  entrysubtype = {newspaper},
  year         = {2026},
  month        = mar,
  url          = {https://przegladbaltycki.pl/?p=24918},
  langid       = {polish},
}

RIS

TY  - NEWS
AU  - Laskowska, Marta
TI  - Rok 1917 w Finlandii: narodziny państwa w cieniu poważnego kryzysu
T2  - Przegląd Bałtycki
PB  - BALTIC MEDIA Kazimierz Popławski
PY  - 2026
DA  - 2026/03/23
UR  - https://przegladbaltycki.pl/?p=24918
LA  - pl
AB  - Parlament Wielkiego Księstwa Finlandii przyjął Deklarację Niepodległości 6 grudnia 1917 roku. Tak doniosłe wydarzenie nie dawało jednak zbyt wielu powodów do radości, ponieważ od kilku miesięcy w kraju rosło napięcie. Politycy nie mogli dojść do porozumienia, gazety prowadziły kampanie nienawiści, ludzie skarżyli się na drożyznę, masy strajkowały a organizacje paramilitarne gromadziły broń. Jakie były cechy kryzysu 1917 roku i dlaczego po ogłoszeniu niepodległości on nie tylko nie ucichł, lecz przerodził się w wojnę domową?
ER  -

Podobne artykuły