Simonas Strelcovas: wystarczy zamknąć oczy i można zobaczyć żydowskie getto

Simonas Strelcovas urodził się w 1972 roku w Szawlach. Ukończył studia historyczne na Uniwersytecie Witolda Wielkiego w Kownie. W latach 2008-2018 pracował jako docent na Uniwersytecie Szawelskim, następnie zaś m.in. jako dyrektor projektów w Izbie Handlu, Przemysłu i Rzemiosła w Szawlach, a także Narodowej Agencji Rozwoju Regionów. Od 2022 roku zatrudniony jako docent na Uniwersytecie Wileńskim, rok później objął funkcję dyrektora Muzeum Historii Żydów im. Gaona Wileńskiego. Od 2019 roku zasiada w radzie rejonu szawelskiego, kandydował na mera tego rejonu. Należał do konserwatywnej partii Związek Ojczyzny-Litewscy Chrześcijańscy Demokraci.

Tomasz Otocki, Przegląd Bałtycki: Chciałbym spytać Pana o obecną wystawę, która pokazywana jest w Muzeum Gaona Wileńskiego. Chodzi o ekspozycję poświęconą powstaniu w getcie warszawskim, którego osiemdziesiątą rocznicę obchodziliśmy w tym roku wiosną, podobnie jak osiemdziesiątą rocznicę likwidacji getta wileńskiego jesienią. Jak to się stało, że Wilno zainteresowało się Warszawą?

Dr Simonas Strelcovas: Chcieliśmy pokazać, że i Wilno, i Warszawa mają podobne tło historyczne. W tym roku obchodzimy dwie rocznice wspomniane przez Pana. Sytuacja dwóch stolic podczas II wojny światowej była inna, ale los dwóch gett okazał się ostatecznie bardzo podobny. Najpierw getto dzielono na „małe” i „duże”, później były one niszczone, likwidowane, zaś ludzie albo zabijani na miejscu, albo transferowani do obozów zagłady. W moim rozumieniu wystawa o getcie warszawskim w Wilnie ma bardzo duże znaczenie. Jesteśmy tak blisko siebie, mamy podobne doświadczenia, jeśli chodzi o historię XX wieku, o historię współczesną, więc w naturalny sposób powinniśmy wymieniać się poglądami, a dla mnie czymś naturalnym jest to, że wilnianie mogą tę wystawę obejrzeć w naszym muzeum.

Dziś, po osiemdziesięciu latach od tych tragicznych wydarzeń, ani Polacy, ani Litwini nie muszą się ukrywać za jakimikolwiek kurtynami. Możemy otwarcie pokazywać naszym zwiedzającym, że nie wszystko w naszej historii było wspaniałe. Są takie momenty jak Holocaust. Ponadto, dla naszego muzeum już od samego początku było jasne, że warto mówić o doświadczeniach nie tylko Wilna. Holocaust dokonywał się w wielu miejscach. Na początku tego roku skontaktowało się z nami Muzeum Getta Warszawskiego. Wiosną zapadła decyzja, że ta wystawa trafi do naszego muzeum. Naszą zasługą było tak naprawdę udostępnienie miejsca, cała reszta, a więc tekst i tłumaczenie tekstu, wraz ze zdjęciami, została przygotowana przez warszawską placówkę. Wystawa jest piękna, podoba mi się połączenie historii i współczesności na fotografiach umieszczonych na planszach. Swoją rolę ma także gra kolorów: od czarno-białego do wielu barw.

Cieszę się, że odwiedzający Wilno mogą oglądać tę wystawę.

Czy ta wystawa będzie pokazywana…