Wybory europejskie w krajach bałtyckich: średnie zainteresowanie, nowe i stare twarze, mandaty dla mniejszości

Słodki smak sukcesu „Jedności”, gorycz u konserwatystów

– Otwieramy szampana – mówili w sobotę wieczór, nie czekając na oficjalne wyniki, działacze centroprawicowej „Nowej Jedności”. To ugrupowanie, któremu jeszcze w 2016 r. wróżono polityczną śmierć, „odkuło się” po zeszłorocznych wyborach do Sejmu i objęciu w styczniu br. stanowiska premiera przez Krišjānisa Kariņša, członka ugrupowania i wcześniej wieloletniego europosła, specjalisty od energetyki. „Nowa Jedność” uzyskała w sobotnich wyborach 26,2% głosów i dwa mandaty, które obejmą obecny wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej i były premier Valdis Dombrovskis, a także znana łotewska polityk, urodzona na Syberii była minister spraw zagranicznych, Sandra Kalniete. Komentatorzy wskazują, że na łotewskich wyborców jeszcze raz zadziałały nazwiska „gwiazd politycznych” umieszczonych na bardzo silnej personalnie liście partii.

– Liczymy teraz na to, że stanowisko komisarza europejskiego przypadnie „Nowej Jedności” – mówi w rozmowie z Przeglądem Bałtyckim jej działacz i były szef frakcji w Sejmie Hosams Abu Meri, nawiązując do toczącej się na Łotwie debaty o tym, kto mógłby objąć stanowisko w Komisji Europejskiej. Valdis Dombrovskis, wiceszef tego gremium, ma konkurenta w postaci bardzo pozytywnie ocenianego europosła Robertsa Zīle, lidera listy narodowców, którzy wzięli w tych wyborach 16,40% głosów i dwa mandaty europejskie (zajęli trzecie miejsce). Na fotel w Komisji Europejskiej mieli także chrapkę liberałowie z koalicji „Attīstībai Par”, jednak tym razem spotkał ich zimny prysznic. Liczyli na na dwa mandaty, ich reprezentantem w europarlamencie będzie zaś tylko znany łotewski politolog Ivars Ijabs.

Liberalna koalicja wzięła w wyborach 12,42% głosów, zajmując czwartą pozycję, choć i tak jest to wynik znacznie lepszy niż Nowej Partii Konserwatywnej, która także nęciła wyborców umieszczonym „na jedynce” znanym politologiem Andisem Kudorsem, dyrektorem Centrum Badania Europy Wschodniej (APPC). Konserwatyści, czwarte ugrupowanie koalicyjne, które w jesiennych wyborach z 2018 r. uzyskało jedną szóstą miejsc w Sejmie, obecnie nie przekroczyło nawet progu wyborczego, otrzymując 4,35% głosów. Jeszcze gorzej poradził sobie piąty człon koalicji: partia znanego showmana i dziennikarza Artussa Kaimiņša „Do kogo należy państwo?”, której w sobotę zaufało zaledwie 0,94% wyborców, podczas gdy rok temu zajęła ona w wyborach… drugie miejsce (16 ze 100 mandatów w Sejmie). Zarówno lider konserwatystów, wicepremier i minister sprawiedliwości Jānis Bordāns, jak i  Kaimiņš, mają poważne powody do przemyśleń po tych wyborach. Na razie pocieszają się tym, że do wyborów europejskich na Łotwie chodzi inny elektorat niż do sejmowych.

Rosjanie trzymają się mocno

Wbrew obawom, czy kryzys korupcyjny w radzie miejskiej Rygi nie zrujnuje do końca ich wizerunku, drugie miejsce w eurowyborach zajęła rządząca łotewską stolicą…