Szpital Świętego Jerzego w Hamburgu, 1844 r.

Carl Julius Milde. Gotyk, romantyzm i… psychiatria

Szpital Świętego Ducha w Lubece jest być może najdłużej działającą instytucją socjalno-opiekuńczą na świecie. Ceglany obiekt w dzielnicy Koberg, uwieczniany chętnie przez niemieckich romantyków, do dziś budzi podziw i refleksję. Równie stary, a może nawet starszy budynek szpitalny znajdował się w nieodległym Hamburgu (Szpital Świętego Jerzego). W pełni potwierdzone informacje o obu placówkach pochodzą z II połowie XIII wieku. O ile lubecki powstał z inicjatywy kupców, ten ostatni stanowił fundację holsztyńskiego dynasty Adolfa III. Hrabia był uczestnikiem III wyprawy krzyżowej, a kwestie medyczne były mu bliskie o tyle, że z tej właśnie krucjaty przedostała się z Azji do Europy nieznana jeszcze wówczas choroba. Zaznaczmy już na wstępie, że średniowieczne szpitale tylko częściowo stanowiły placówki zdrowotne w nowożytnym rozumieniu. Fakt, że ówczesną Europę co rusz nawiedzały zarazy, nakazywał wzmocnić opiekę zdrowotną, której w sensie publicznym nie było. Obiekty nazywane szpitalami poza funkcjami lazaretów, leprozoriów, były i domami pielgrzyma[1], socjalnymi jadłodajniami, i noclegowniami dla biedoty, a nawet przytułkami dla osób starszych.

Jakub Michał Pawłowski
Jakub Michał Pawłowski
|

W placówce lubeckiej początkowo gromadzono pacjentów w jednej wielkiej sali. W 1820 roku przeprowadzono gruntowną przebudowę obiektu, pensjonariusze otrzymali wówczas drewniane boksy o wielkości 4 metrów kwadratowych. Szpitalem dla trędowatych (leprozorium) była także pierwotnie placówka hamburska, ulokowana poza murami miejskimi, tak by nie zarażać innych obywateli. Po tym jak przekształcono ją w dom dla wdów i sierot, a część szpitalna spłonęła w 1814 roku, zdecydowano się na budowę nowej siedziby, której patronem znów uczyniono świętego Jerzego. Obiekt powstał w latach 1821-1823, autorem projektu był Carl Ludwig Wimmel, główny architekt i urbanista portowej metropolii, budowniczy m.in. Teatru Miejskiego, Dammtor, Nowej Giełdy, kilku mostów, utrzymujący kontakty z Karlem Friedrichem Schinkelem i Christianem Danielem Rauchem Nowy Szpital św. Jerzego posiadał pierwotnie 1088 łóżek, już w 1856 roku – 1800, co istotne – od początku funkcjonował w nim oddział dla nerwowo i psychicznie chorych. Placówka, jako Asklepios Klinik St. Georg działa do dnia dzisiejszego. W samej dzielnicy St. Georg znajdują się także m.in. neoromańska katedra Mariacka, Deutsches Schauspielehaus, muzułmańskie Centrum-Moschee.

I.

Urodzony w Hamburgu, zmarły w Lubece Carl Julius Milde (1803-1875) nie był najwybitniejszym malarzem doby romantyzmu. Pozostawił jednak po sobie spuściznę na tyle niecodzienną i ekscentryczną, że z perspektywy kilku wieków warto mu…

🔒Widzisz tylko 18% tekstu. Cała historia jeszcze przed Tobą.

Prenumeruj, wspieraj i czytaj bez ograniczeń!

Dołącz do naszej społeczności. Dzięki prenumeracie rozwijamy portal i publikujemy nowe artykuły.

Popularny

Patron

17 zł miesięcznie

  • Dostęp do 1190+ tekstów Premium
  • 100 Monet na start i 15 co miesiąc
  • 5% stałej zniżki w sklepie
  • Udział w dyskusjach i proponowanie tematów
  • Wspierasz niezależne dziennikarstwo!
Największe wsparcie

Przyjaciel

27 zł miesięcznie

  • Dostęp do 1190+ tekstów Premium
  • 200 Monet na start i 30 co miesiąc
  • 10% stałej zniżki i bezpłatna dostawa w sklepie
  • Udział w dyskusjach i proponowanie tematów
  • Dzięki Tobie możemy się rozwijać!
Najbardziej korzystny

Roczna

149 zł rocznie

  • Dostęp do 1190+ tekstów Premium
  • 100 Monet na start i co roku
  • 5% zniżki w sklepie
  • Udział w dyskusjach i proponowanie tematów
  • Wspierasz niezależne dziennikarstwo!

Na zawsze

799 zł jednorazowo

  • Dożywotni dostęp do wszystkich tekstów Premium
  • 500 Monet na start
  • 5% zniżki w sklepie
  • Udział w dyskusjach i proponowanie tematów
  • Dzięki Tobie możemy się rozwijać!
Szczegółowe porównanie wszystkich wariantów

Czytelnicy o Przeglądzie Bałtyckim

Robicie dobrą robotę, tylko się nie zniechęcajcie!

Ryszard, Świdnica
Obserwuj w Google + Preferowane źródło w Google
Jak cytować ten artykuł

Przypis polski

J. M. Pawłowski, Carl Julius Milde. Gotyk, romantyzm i… psychiatria, „Przegląd Bałtycki”, 20.02.2025, https://przegladbaltycki.pl/?p=23165.

APA 7

Pawłowski, J. M. (2025, February 20). Carl Julius Milde. Gotyk, romantyzm i… psychiatria. Przegląd Bałtycki. https://przegladbaltycki.pl/?p=23165

W tekście:

(Pawłowski, 2025)

Chicago

Przypis

Jakub Michał Pawłowski, “Carl Julius Milde. Gotyk, romantyzm i… psychiatria,” Przegląd Bałtycki, February 20, 2025, https://przegladbaltycki.pl/?p=23165.

Bibliografia

Pawłowski, Jakub Michał. “Carl Julius Milde. Gotyk, romantyzm i… psychiatria.” Przegląd Bałtycki, February 20, 2025. https://przegladbaltycki.pl/?p=23165.

BibTeX

@article{pawlowski2025pb23165,
  author       = {Pawłowski, Jakub Michał},
  title        = {{Carl Julius Milde. Gotyk, romantyzm i… psychiatria}},
  journal      = {Przegląd Bałtycki},
  entrysubtype = {newspaper},
  year         = {2025},
  month        = feb,
  url          = {https://przegladbaltycki.pl/?p=23165},
  langid       = {polish},
}

RIS

TY  - NEWS
AU  - Pawłowski, Jakub Michał
TI  - Carl Julius Milde. Gotyk, romantyzm i… psychiatria
T2  - Przegląd Bałtycki
PB  - BALTIC MEDIA Kazimierz Popławski
PY  - 2025
DA  - 2025/02/20
UR  - https://przegladbaltycki.pl/?p=23165
LA  - pl
AB  - Szpital Świętego Ducha w Lubece jest być może najdłużej działającą instytucją socjalno-opiekuńczą na świecie. Ceglany obiekt w dzielnicy Koberg, uwieczniany chętnie przez niemieckich romantyków, do dziś budzi podziw i refleksję. Równie stary, a może nawet starszy budynek szpitalny znajdował się w nieodległym Hamburgu (Szpital Świętego Jerzego). W pełni potwierdzone informacje o obu placówkach pochodzą z II połowie XIII wieku. O ile lubecki powstał z inicjatywy kupców, ten ostatni stanowił fundację holsztyńskiego dynasty Adolfa III. Hrabia był uczestnikiem III wyprawy krzyżowej, a kwestie medyczne były mu bliskie o tyle, że z tej właśnie krucjaty przedostała się z Azji do Europy nieznana jeszcze wówczas choroba. Zaznaczmy już na wstępie, że średniowieczne szpitale tylko częściowo stanowiły placówki zdrowotne w nowożytnym rozumieniu. Fakt, że ówczesną Europę co rusz nawiedzały zarazy, nakazywał wzmocnić opiekę zdrowotną, której w sensie publicznym nie było. Obiekty nazywane szpitalami poza funkcjami lazaretów, leprozoriów, były i domami pielgrzyma[1], socjalnymi jadłodajniami, i noclegowniami dla biedoty, a nawet przytułkami dla osób starszych.
ER  -

Podobne artykuły