Łódź jest pełna. Pentti Linkola i ekofaszyzm

30 października 2019 roku w szwedzkim Sölvesborg doszło do pożaru fermy zwierząt futerkowych. W chwili pożaru nie było na niej zwierząt, zginęły jednak dwie osoby. W wyniku śledztwa szwedzka Policja Bezpieczeństwa (Säkerhetspolisen, Säpo) zatrzymała dwóch młodych obywateli Szwecji, urodzonych w 2000 i 2002 roku. Według Säpo zatrzymani dokonali celowego podpalenia, a dodatkowo mieli oni planować zamach bombowy na klinikę aborcyjną w Sztokholmie. Szwedzkie służby ujawniły, iż zatrzymani byli aktywni w grupie Zielona Brygada na komunikatorze Telegram i ich zdaniem zbrodnia motywowana była ideologią ekofaszystowską. Akt przemocy dokonany w Szwecji nie jest jednak bynajmniej pierwszym przypadkiem, kiedy wymieniane jest słowo „ekofaszyzm”. W 2007 roku w Finlandii 18-letni uczeń zastrzelił osiem osób w swojej szkole powołując się w swoim manifeście na fascynację ekofaszyzmem właśnie i twórczością fińskiego filozofa Penttiego Linkoli. Głównym motywem przeprowadzenia zamachu miała być chęć dokonania „selekcji naturalnej”. Również sprawca zamachu na meczet w Christchurch w Nowej Zelandii w 2019 roku sam siebie określił jako ekofaszystę.

Ekofaszyzn, głęboka ekologia i tragedia wspólnego pastwiska

Pobieżne wyszukiwanie w Internecie hasła „ekofaszyzm” nie daje wielu rezultatów w języku polskim, znaleźć można przeważnie pejoratywne określanie tym mianem wszystkich aktywistów ekologicznych przez niektóre media. Jest to o tyle interesujące, że ekofaszyzm, którego ideologiczne korzenie sięgają III Rzeszy, nie jest zjawiskiem nowym i o tyle niepokojące, że badacze Szwedzkiego Instytutu Badań nad Obronnością w swoim raporcie z 2020 roku wskazali na ideologię ekofaszystowską, jako rosnące zagrożenie dla bezpieczeństwa. Czym więc jest ekofaszyzm? Michael Zimmerman w swojej książce Encyclopedia of Religion and Nature definiuje ekofaszyzm jako totalitarną formę rządów wymagający od jednostki całkowitego podporządkowania się dobru organicznej całości istnienia – państwu, ale też życiu i naturze. Rozumienie sensu natury i wartości życia jest jednak mocno związane z głęboką ekologią (deep ecology), a nie tym, co definiują np. prawa człowieka. Ważną przedstawicielką głębokiej ekologii była Savitra Devi, zafascynowana Hitlerem hinduska nacjonalistka, krytyczka judeo-chrześcijaństwa i propagatorka idei… Wielkiej Grecji. Przypisywała ona życiu wartość samą w sobie, niezależnie od użyteczności danego stworzenia dla człowieka. Tym samym, człowiek nie stoi w tym rozumieniu ponad żadnym innym stworzeniem. Życie w duchu głębokiej ekologii rozumiane jest jako złożona sieć powiązań organizmów żywych, stanowiących wartość jako całość.

Z głębokiej ekologii bierze się sformułowana przez Penttiego Linkolę „etyka łodzi ratunkowej”. Do najczęściej cytowanych esejów Linkoli należy ten, w którym kreśli on obraz przerażającej sceny – do wypełnionej już szalupy ratunkowej podpływają dalsi rozbitkowie. Linkola uważa, że ci, którzy nienawidzą życia, będą wciągać do łodzi kolejne…