Nie często politykom udaje się trwale i w znaczącym stopniu wpływać na losy własnego państwa, regionu i świata. Jednym z polityków, któremu się to udało był Michaił Gorbaczow. Na tle komunistycznych przywódców Michaił Gorbaczow wyróżniał się wyglądem, wykształceniem, zachowaniem oraz sposobem podejścia do rządzenia. Był towarzyski, ciepły, łatwo nawiązywał kontakty. Był lubiany na Zachodzie i w krajach bloku wschodniego. Andrzej Rosiewicz śpiewał piosenkę na jego cześć. Podczas podróży towarzyszyła mu szykowna kobieta, która wybierana była przez zachodnie media „damą roku”.
W 1990 roku radziecki przywódca otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla. Siedem lat rządów wystarczyło, aby zakończyć konflikt stulecia i aby nazwać koniec XX wieku epoką Gorbaczowa.
Otwarcie wobec Zachodu, stałe kontakty z USA, zbliżenie z państwami europejskimi – wszystko to doprowadziło do niepodległości państw regionu i zjednoczenia Niemiec, a przede wszystkim rozbrojenia i zakończenia zimnej wojny. Jednak dla obywatela państwa radzieckiego jawność życia publicznego, likwidacja cenzury, krytyka rządzących, otwarcie w polityce zagranicznej okazały się zbyt radykalne, zwłaszcza że sytuacja gospodarcza kraju stawała się coraz gorsza. W ostatnim okresie rządów Gorbaczow popełniał coraz więcej błędów, szedł pod prąd oczekiwaniom nomenklatury, narażał się wojskowym i wszystkim, którzy w jego reformach widzieli zagrożenie.
W tym roku minie 30 lat od rozpadu sowieckiego imperium. Alicja Stępień-Kuczyńska podejmuje w swojej książce próbę obiektywnej oceny Gorbaczowa, zastanawiając się nad jego odpowiedzialnością jako polityka i reformatora. Łączy próbę biografii z opisem kariery przywódcy, naświetla plany i realizację reform, przybliża kulisy zmian w ZSRR i jego upadek. Gorbaczow. Pieriestrojka i rozpad imperium to krótka, ale przenikliwa analiza kluczowej postaci i rządów ostatnich lat Związku Radzieckiego.
Gorbaczow. Pieriestrojka i rozpad imperium, Alicja Stępień-Kuczyńska, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2020
