Pomnik Janisa Rozentālsa w Saldus. Zdj. Diāna Krumiņa / Materiały prasowe Łotewskiego Muzeum Narodowego.

Z Saldus do Helsinek: łotewskie i fińskie adresy Janisa Rozentālsa

Rudowłosa księżniczka w połyskującej sukni bawi się z tajemniczą małpą – słynny obraz Janisa Rozentālsa, reprodukowany na tysiącach pocztówek i plakatów, bywa znany także poza granicami krajów bałtyckich. Jeden z najważniejszych malarzy w historii sztuki łotewskiej związany był nie tylko z Rygą, gdzie tętniło życie artystyczne jego epoki, ale też z rodzinnymi stronami: miejscowością Saldus w Kurlandii. Wielka miłość zawiodła go natomiast do Finlandii…

Agnieszka Smarzewska
Agnieszka Smarzewska
|

Kościół w Saldus

Jest pochmurne niedzielne popołudnie. Biały kościół na trawiastym wzniesieniu opuszczają po nabożeństwie mieszkańcy miejscowości Saldus i okolic. Rzecz dzieje się przeszło sto lat temu. Starsza para w skromnych, ale eleganckich brązowych ubraniach powoli kroczy na przedzie. Młoda kobieta w kolorowych koralach upomina jasnowłosą córeczkę, by wręczyła pieniążek jednej z ubogich żebraczek siedzących na przykościelnym murku. Mężczyźni w ciemnych surdutach pewnie zamienią zaraz kilka słów na temat pracy w gospodarstwie albo w warsztacie. Panie w chustach na głowie i panowie w maciejówkach. W sukniach i surdutach albo w strojach ludowych. Młodsi i starsi. Janis Rozentāls na obrazie, znanym pod dwoma tytułami – Z kościoła  lub Po nabożeństwie – uwiecznił ponad czterdzieści osób z rodzinnego miasteczka. Dzieło to pozwoliło mu zaistnieć w artystycznym świecie. Dziś obraz jest jednym z najcenniejszych skarbów malarstwa łotewskiego doby odrodzenia narodowego.

Urodzony 18 marca 1866 roku syn kowala z gospodarstwa Bebri w pobliżu Saldus nie miał lekkich początków. Skromne warunki materialne nie pozwoliły mu nawet ukończyć szkoły podstawowej. Chłopak z ambicjami artystycznymi ruszył więc szukać szczęścia w Rydze. Stamtąd, po kilku latach ciężkiej pracy u malarza-rzemieślnika Jūliusa Cilēvičsa i po ukończeniu Ryskiej Szkoły Rzemieślników, wyjechał na studia do Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu. Obraz…

🔒Widzisz tylko 17% tekstu. Cała historia jeszcze przed Tobą.

Prenumeruj, wspieraj i czytaj bez ograniczeń!

Dołącz do naszej społeczności. Dzięki prenumeracie rozwijamy portal i publikujemy nowe artykuły.

Popularny

Patron

17 zł miesięcznie

  • Dostęp do 1190+ tekstów Premium
  • 100 Monet na start i 15 co miesiąc
  • 5% stałej zniżki w sklepie
  • Udział w dyskusjach i proponowanie tematów
  • Wspierasz niezależne dziennikarstwo!
Największe wsparcie

Przyjaciel

27 zł miesięcznie

  • Dostęp do 1190+ tekstów Premium
  • 200 Monet na start i 30 co miesiąc
  • 10% stałej zniżki i bezpłatna dostawa w sklepie
  • Udział w dyskusjach i proponowanie tematów
  • Dzięki Tobie możemy się rozwijać!
Najbardziej korzystny

Roczna

149 zł rocznie

  • Dostęp do 1190+ tekstów Premium
  • 100 Monet na start i co roku
  • 5% zniżki w sklepie
  • Udział w dyskusjach i proponowanie tematów
  • Wspierasz niezależne dziennikarstwo!

Na zawsze

799 zł jednorazowo

  • Dożywotni dostęp do wszystkich tekstów Premium
  • 500 Monet na start
  • 5% zniżki w sklepie
  • Udział w dyskusjach i proponowanie tematów
  • Dzięki Tobie możemy się rozwijać!
Szczegółowe porównanie wszystkich wariantów

Czytelnicy o Przeglądzie Bałtyckim

Robicie dobrą robotę, tylko się nie zniechęcajcie!

Ryszard, Świdnica
Obserwuj w Google + Preferowane źródło w Google
Jak cytować ten artykuł

Przypis polski

A. Smarzewska, Z Saldus do Helsinek: łotewskie i fińskie adresy Janisa Rozentālsa, „Przegląd Bałtycki”, 12.08.2026, https://przegladbaltycki.pl/?p=28042.

APA 7

Smarzewska, A. (2026, August 12). Z Saldus do Helsinek: łotewskie i fińskie adresy Janisa Rozentālsa. Przegląd Bałtycki. https://przegladbaltycki.pl/?p=28042

W tekście:

(Smarzewska, 2026)

Chicago

Przypis

Agnieszka Smarzewska, “Z Saldus do Helsinek: łotewskie i fińskie adresy Janisa Rozentālsa,” Przegląd Bałtycki, August 12, 2026, https://przegladbaltycki.pl/?p=28042.

Bibliografia

Smarzewska, Agnieszka. “Z Saldus do Helsinek: łotewskie i fińskie adresy Janisa Rozentālsa.” Przegląd Bałtycki, August 12, 2026. https://przegladbaltycki.pl/?p=28042.

BibTeX

@article{smarzewska2026pb28042,
  author       = {Smarzewska, Agnieszka},
  title        = {{Z Saldus do Helsinek: łotewskie i fińskie adresy Janisa Rozentālsa}},
  journal      = {Przegląd Bałtycki},
  entrysubtype = {newspaper},
  year         = {2026},
  month        = aug,
  url          = {https://przegladbaltycki.pl/?p=28042},
  langid       = {polish},
}

RIS

TY  - NEWS
AU  - Smarzewska, Agnieszka
TI  - Z Saldus do Helsinek: łotewskie i fińskie adresy Janisa Rozentālsa
T2  - Przegląd Bałtycki
PB  - BALTIC MEDIA Kazimierz Popławski
PY  - 2026
DA  - 2026/08/12
UR  - https://przegladbaltycki.pl/?p=28042
LA  - pl
AB  - Rudowłosa księżniczka w połyskującej sukni bawi się z tajemniczą małpą – słynny obraz Janisa Rozentālsa, reprodukowany na tysiącach pocztówek i plakatów, bywa znany także poza granicami krajów bałtyckich. Jeden z najważniejszych malarzy w historii sztuki łotewskiej związany był nie tylko z Rygą, gdzie tętniło życie artystyczne jego epoki, ale też z rodzinnymi stronami: miejscowością Saldus w Kurlandii. Wielka miłość zawiodła go natomiast do Finlandii…
ER  -

Podobne artykuły

Przypomnij hasło

Nie masz konta? Załóż darmowe konto