Z trójkolorowym trójkątem na skrzydłach. Historia Estońskich Sił Powietrznych

Pierwsze doświadczenia związane z użyciem samolotów do celów wojskowych Estończycy zdobywali jeszcze przed proklamowaniem niepodległości, wszak niejeden przedstawiciel tego narodu pełnił służbę w carskiej armii, w tym także w coraz liczniejszych w przebiegu Wielkiej Wojny jednostkach lotniczych.

Ruchy armii dwóch obecnych w regionie sił – rosyjskich i niemieckich – wycofanie jednych i wejście drugich – otwierały w latach 1917-1918 krótkie okienka historycznych możliwości budowy i rozwoju młodego państwa i jego sił zbrojnych, w tym lotnictwa. Po rewolucji lutowej 1917 roku Estończycy zyskali pewien stopień autonomii w ramach państwa rosyjskiego. W efekcie zmian politycznych możliwe było także formowanie narodowych sił zbrojnych, w których skład weszło wielu Estończyków, którzy wcześniej służyli w jednostkach carskich. Drugim impulsem do rozwoju sił zbrojnych było ogłoszenie niepodległości 24 lutego 1918 roku, jednak już następnego dnia do Tallinna weszła armia niemiecka. Kolejną możliwość przyniosła kapitulacja Niemiec i oddanie władzy Estońskiemu Rządowi Tymczasowemu w listopadzie tego samego roku. Wraz z tym wydarzeniem Estończycy rozpoczęli mobilizację ochotników, z których powołano 1. Dywizję Estońską. Działania Estończyków związane były z koniecznością walki zachowanie kruchej państwowości – estońska wojna niepodległościowa zakończyła się dopiero w lutym 1920 roku.

21 listopada 1918 roku w strukturach batalionu inżynieryjnego 1. Dywizji Estońskiej powołano grupę lotniczą pod dowództwem porucznika Augusta Roosa, której początkowym zadaniem – z braku samolotów – było przygotowanie przejmowanej infrastruktury technicznej, która mogłaby posłużyć lotnictwu. Dzień ten został oficjalnie uznany za dzień utworzenia Estońskich Sił Powietrznych.

Lotnictwo w wojnie o niepodległość

Pierwszym samolotem, który 19 stycznia 1919 roku trafił na stan lotniczej grupy i na którym namalowano trójkątny znak rozpoznawczy w estońskich barwach, był zdobyty od wojsk Rosji Radzieckiej zwiadowczy Farman HF.30 – skonstruowany we Francji a produkowany na licencji w Rosji jednosilnikowy dwupłatowiec ze śmigłem pchającym. 30 stycznia tego samego roku pilot Karl Haas wraz z inżynierem Johannem Kelkiem wykonali na nim próbny lot nad Narwą, a 15 lutego ten sam pilot, tym razem w obserwatorem Jakobem Tillo w załodze, wykonali pierwszą misję bojową, w trakcie której zrzucili ulotki oraz kilka niewielkich bomb na zajęte przez czerwonoarmistów wioski w okolicy Narwy.

1 marca 1919 roku formalnie utworzono eskadrę lotniczą, dowodzoną przez kapitana Jüriego Otsa. Eskadra składała się z pięciu pilotów, dwóch obserwatorów, na stanie miała także cztery samoloty, choć faktycznie zdatny do lotu był jedynie zwiadowczy Farman.

Z końcem kwietnia 1919 roku przybyły do Estonii drogą morską zakupione w Wielkiej Brytanii kolejne samoloty: 2 szkolne łodzie latające Norman Thompson N.T.2B i 2 przeznaczone…