W Rydze upamiętniono węgierskich Żydów

W minioną środę z okazji Dnia Pamięci Ofiar Ludobójstwa Żydów na starym kirkucie na Moskiewskim Przedmieściu, gdzie w czasie II wojny światowej znajdowało się getto, odsłonięto pomnik pamięci węgierskich Żydówek pomordowanych w czasie Zagłady na Łotwie. W uroczystości oprócz przedstawicieli łotewskiej społeczności żydowskiej uczestniczył minister spraw zagranicznych Edgars Rinkēvičs oraz podsekretarz stanu w kancelarii premiera Viktora Orbána Csaba Latorcai. Monument odsłonięty w okolicy ulicy Żydowskiej i Łomonosowa jest podarunkiem rządu węgierskiego dla samorządu miasta Rygi z okazji stulecia niepodległości Łotwy.

|

Pod koniec II wojny światowej naziści wywieźli na Łotwę około 4-5 tysięcy żydowskich kobiet z północno-wschodnich Węgier. Zostały one deportowane przez Auschwitz-Birkenau do Kaiserwaldu pod Rygą (ob. stołeczny Mežaparks), później zaś przetransportowane do obozów pracy w całej Łotwie: w Spilve, Rydze, Popervāli czy do Dundagi. Wiele z tych kobiet straciło życie, ale tysiąc tych, które ocalały, zostało przewiezionych ponownie na tereny III Rzeszy, głównie do obozu w Stutthof.

W 2015 r. Węgry były krajem przewodniczącym Międzynarodowego Aliansu Pamięci o Holocauście IHRA. Wtedy ambasada Węgier na Łotwie rozpoczęła badanie losów żydowskich kobiet ze swojego kraju. Zachęcał do tego m.in. ocalały z getta ryskiego łotewski historyk Marģers Vestermanis. Na jednym z baraków w obozie Kaiserwald odnaleziono fragmenty tekstu wyrytego w języku węgierskim latem 1944 r. Ostatecznie rząd Viktora Orbána zdecydował o budowie pomnika na terenie dawnego getta ryskiego na Moskiewskim Przedmieściu. Wybór padł na stary cmentarz żydowski, w czasie okupacji sowieckiej zamieniony na Park Brygad Komunistycznych. Monument opracowano na bazie pracy łotewskiej rzeźbiarki Valdy Malēji, głównym autorem kompozycji jest współczesny rzeźbiarz Sandis Aispurs, który opracował pomnik wraz z architektem Edvīnsem Vecumnieksem. Monument w granicie wykonała pracownia „Akmens Apstrādes Centrs AKM”. Napisy na pomniku widnieją po łotewsku, węgiersku i angielsku.

4 lipca jest na Łotwie Dniem Pamięci o Ofiarach Ludobójstwa Dokonanego na Narodzie Żydowskim (łot. Ebreju tautas genocīda upuru piemiņas diena). Odbywa się wtedy m.in. Marsz Żywych, którego ideę zapożyczono z Polski. 4 lipca 1941 r. Niemcy i ich łotewscy pomocnicy spalili w synagodze chóralnej przy ulicy Gogola na Moskiewskim Przedmieściu kilkuset obywateli Litwy i Łotwy narodowości żydowskiej. W obchodach Dnia Holocaustu w minioną środę wziął udział prezydent Raimonds Vējonis, przewodnicząca Sejmu Ināra Mūrniece, premier Māris Kučinskis, a także liczni zgromadzeni przedstawiciele wspólnoty żydowskiej.

Węgierska dyplomacja sporo uwagi poświęca tematyce żydowskiej, próbując zmienić negatywny wizerunek Węgier w Europie. W zeszłym roku odsłonięto w Lipawie wystawę „Akmeņu otrā dzīve” („Drugie życie kamieni”) węgierskiej fotografki Bernadety Alperny, poświęconą historii społeczności żydowskiej na Węgrzech. W wywiadzie dla lokalnej gazety w Lipawie ówczesna ambasador Węgier Adrien Müller, która otworzyła lipawską ekspozycję, stwierdziła w 2017 r., że oba kraje, Łotwa i Węgry, mają podobną historię, jeśli chodzi o „czarne karty historii europejskich Żydów”. W tym samym roku w Rydze z inicjatywy ambasady wyświetlano film „Anioł z Budapesztu” („Budapeštas eņģelis”) poświęcony frankistowskiemu ambasadorowi na Węgrzech w czasach Miklósa Horty’ego Angelowi Sanzowi Brizowi, który ocalił życie tysiącom węgierskim Żydów. W czerwcu 2018 r. nowy ambasador Węgier na Łotwie Ferenc Bányai odwiedził w staromiejskiej synagodze przy ulicy Peitavu przewodniczącego żydowskiej wspólnoty religijnej Davida Kagana.

W czasie II wojny światowej na Łotwie zginęło około 70 tysięcy Żydów, na Węgrzech – kilka razy więcej.

Obserwuj w Google + Preferowane źródło w Google
Jak cytować ten artykuł

Przypis polski

T. Otocki, W Rydze upamiętniono węgierskich Żydów, „Przegląd Bałtycki”, 09.07.2018, https://przegladbaltycki.pl/?p=7807.

APA 7

Otocki, T. (2018, July 9). W Rydze upamiętniono węgierskich Żydów. Przegląd Bałtycki. https://przegladbaltycki.pl/?p=7807

W tekście:

(Otocki, 2018)

Chicago

Przypis

Tomasz Otocki, “W Rydze upamiętniono węgierskich Żydów,” Przegląd Bałtycki, July 9, 2018, https://przegladbaltycki.pl/?p=7807.

Bibliografia

Otocki, Tomasz. “W Rydze upamiętniono węgierskich Żydów.” Przegląd Bałtycki, July 9, 2018. https://przegladbaltycki.pl/?p=7807.

BibTeX

@article{otocki2018pb7807,
  author       = {Otocki, Tomasz},
  title        = {{W Rydze upamiętniono węgierskich Żydów}},
  journal      = {Przegląd Bałtycki},
  entrysubtype = {newspaper},
  year         = {2018},
  month        = jul,
  url          = {https://przegladbaltycki.pl/?p=7807},
  langid       = {polish},
}

RIS

TY  - NEWS
AU  - Otocki, Tomasz
TI  - W Rydze upamiętniono węgierskich Żydów
T2  - Przegląd Bałtycki
PB  - BALTIC MEDIA Kazimierz Popławski
PY  - 2018
DA  - 2018/07/09
UR  - https://przegladbaltycki.pl/?p=7807
LA  - pl
AB  - W minioną środę z okazji Dnia Pamięci Ofiar Ludobójstwa Żydów na starym kirkucie na Moskiewskim Przedmieściu, gdzie w czasie II wojny światowej znajdowało się getto, odsłonięto pomnik pamięci węgierskich Żydówek pomordowanych w czasie Zagłady na Łotwie. W uroczystości oprócz przedstawicieli łotewskiej społeczności żydowskiej uczestniczył minister spraw zagranicznych Edgars Rinkēvičs oraz podsekretarz stanu w kancelarii premiera Viktora Orbána Csaba Latorcai. Monument odsłonięty w okolicy ulicy Żydowskiej i Łomonosowa jest podarunkiem rządu węgierskiego dla samorządu miasta Rygi z okazji stulecia niepodległości Łotwy.
ER  - 

Podobał Ci się ten artykuł? Przekaż napiwek!

Wybierz i przekaż wybraną liczbę Monet autorowi i redaktorom.

Wspierać możesz wielokrotnie!

Przekazany napiwek dzielony jest między osoby zaangażowane w powstanie tekstu, tj. autora (lub autorów) i współtwórców, po połowie.