Warszawskie adresy Mikalojusa Konstantinasa Čiurlionisa

Przyjechał tu mając 18 lat, by uczyć się w Instytucie Muzycznym na Tamce. W Warszawie podpisywał się „Czurlanis”. Potem mieszkał głównie w Wilnie i Druskienikach. Już w 1906 roku w Wilnie zmienił nazwisko na litewskie – „Čiurlionis” – i postanowił odtąd wszystkie swoje prace poświęcić Litwie. Ale do dziś istnieją w Warszawie miejsca, gdzie żył, kochał, doświadczał smutku i radości, odkrywał nowe lądy i nowe światy, by po wielu dekadach zostać uznanym za jednego z najwybitniejszych przedstawicieli symbolizmu. Zmarł 11 kwietnia 1911 roku w Pustelniku pod Warszawą, po rocznym pobycie w zakładzie dla nerwowo chorych.

Tamka – zamek Ostrogskich – Towarzystwo Chopinowskie

W dawnym pałacu Ostrogskich przy ul. Tamka, gdzie w starej legendzie złota kaczka strzegła skarbów w podziemiach obronnego zamku, na wysokim wzgórzu, nad głębokim wąwozem, mieścił się od 1861 roku Warszawski Instytut Muzyczny, uważany za szkołę wirtuozów fortepianu. W drugim semestrze, w styczniu 1894 roku Mikołaj rozpoczął naukę w klasie fortepianu, później kompozycji. Jego nauczycielami byli profesorowie Tadeusz Mierz- Brzezicki, Julian Stattler, Antoni Sygietyński oraz Zygmunt Noskowski – kompozytor, pedagog i dyrygent. Były to postacie niezwykłe.

Ojciec Juliusza Stattlera przyjaźnił się z Mickiewiczem, Słowackim i Chopinem; Juliusz był założycielem wielu chórów w Warszawie. Od 1872 roku prowadził także klasę muzyki w Instytucie Głuchoniemych i Ociemniałych przy ul. Podwale 24, przygotowując niepełnosprawnych podopiecznych do zarabiania na swoje utrzymanie grą na skrzypcach i na fortepianie. Stattler uczył muzyki także w szkole miejskiej kolei Warszawsko-Wiedeńskiej (1880-1892, dodatkowo od 20 września 1885 roku także śpiewu). Technikum kolejowe rozpoczęło działalność 15 listopada 1875 roku pod adresem Chmielna 88. W tym samym technikum w latach 1892-1895 uczył muzyki i śpiewu Zygmunt Noskowski. Szkoła kształciła techników dla potrzeb budowy linii kolejowych w Królestwie Polskim i na ogromnych przestrzeniach Rosji po Kaukaz i Władywostok.

Tadeusz Sygietyński był znanym warszawskim krytykiem muzycznym, a prywatnie ojcem Tadeusza, założyciela zespołu „Mazowsze”.

Zygmunt Noskowski prowadził klasę kontrapunktu, kompozycji i instrumentacji. Zawsze była to klasa najmniej liczna, lecz to właśnie nazwiska jej absolwentów zapisały się złotymi zgłoskami w historii polskiej muzyki: Mieczysław Karłowicz, Karol Szymanowski, Grzegorz Fittelberg, Ludomir Różycki i późny romantyk Čiurlionis.

Klasa kompozycji liczyła czterech uczniów. Po odbyciu praktyki pedagogicznej Čiurlionis uzyskał dyplom, a 25 czerwca 1899 roku on i jego najlepszy przyjaciel Eugeniusz Morawski wzięli udział w dorocznym koncercie uczniów i absolwentów Instytutu Muzycznego w sali ratusza miejskiego (budynek odbudowany).

W nagrodę książę Michał Ogiński przysłał swemu podopiecznemu do Druskienik prawdziwy koncertowy fortepian. Kostek mógł teraz objąć stanowisko…