Wileńskie ulice przyjaźni

Ulica Żydowska wskazuje do dziś na średniowieczne centrum Wilna. Ulica Niemiecka prowadziła kiedyś do Bramy Niemieckiej, którą dzisiejsi turyści podziwiają jako Ostrą Bramę. Ulica Islandzka na starówce odnosi się nie do mniejszości islandzkiej, tylko do uznania Litwy jako suwerennego państwa przez Islandię w styczniu 1991 roku. Z kolei ulica Łotewska prowadzi do rosyjskiej ambasady. Wszystkie te ulice łączy fakt, że zdobi je jako „oznaka przyjaźni” dwujęzyczny szyld.

Gwiazda Dawida i orzeł Bundesrepubliki

Ulica Żydowska otrzymała dodatkowe szyldy w jidysz i po hebrajsku. Żeby wszyscy turyści i mieszkańcy rzeczywiście zrozumieli, że chodzi o ulicę Żydowską, twórcy dodali gwiazdę Dawida jako znak rozpoznawczy. Kolektyw projektowy pod wodzą Jonasa Jakaitisa szukał dla każdej ulicy jej własnego symbolu. Jego urodzeni po 1991 roku studenci, studiujący na Wileńskim Uniwersytecie Technicznym, nazwanym na cześć litewskiego wielkiego księcia i założyciela miasta Giedymina, sięgnęli po sowieckie wyobrażenia grup narodowych. Dlatego na wielu nowych szyldach ulicznych znajduje się pasek w kolorach narodowych, który ma przypominać wzór dzianiny.

Z okazji odsłonięcia nowych tabliczek przy ulicy Tatarskiej w Wilnie w środku dnia wystąpiła grupa ubrana w narodowe stroje. Na ulicy Łotewskiej dwie Łotyszki ubrane w wełniane peleryny śpiewały łotewskie pieśni narodowe z okazji dnia niepodległości północnego sąsiada Litwy.

Na znanej już z czternastowiecznych źródeł ulicy Niemieckiej osiedlali się niemieckojęzyczni kupcy i rzemieślnicy, którzy przybyli tu na zaproszenie wielkiego księcia litewskiego i założyciela Wilna – Giedymina. Teraz nazwa ulicy została napisana gotykiem i udekorowana orłem Bundesrepubliki. Czy to wszystko na powitanie Bundeswehry? 450 niemieckich żołnierzy przybyło w styczniu jako część batalionu NATO pod niemiecką wodzą. Inaczej niż sugeruje szyld uliczny, ulica Niemiecka w Wilnie jest związana nie tylko ze średniowieczem i teraźniejszością, ale także z kolaboracją między Litwinami i Niemcami w czasie II wojny światowej. Państwo niemieckie ze swymi żołnierzami ostatni raz obecne było na Litwie, gdy litewscy policjanci pomocniczy pod rozkazem Gestapo późnym latem 1941 roku założyli małe i duże getto. Tu rozpoczął się mord 50 tys. żydowskich mieszkańców Wilna.

Podczas gdy semiotyczna zmiana ulicy Niemieckiej pozostała niezauważona, forma ulicy Tatarskiej wzbudziła dyskusje, bo jako symbol mniejszości muzułmańskiej pojawia się półksiężyc. Choć muzułmanie byli obecni przez wiele stuleci w Wielkim Księstwie Litewskim, dziś w większości katolickim społeczeństwie szeroko rozprzestrzeniony jest strach przez muzułmańskimi imigrantami. Niektórzy czuli się sprowokowani przez szyld uliczny. Warto przy tym pamiętać, że do tej pory na Litwę trafiło mniej niż 200 z przewidzianych 1105 uchodźców z Bliskiego Wschodu.

W przeciwieństwie do uchodźców, Karaimowie, którzy stanowią podobnie znikającą…