W ramach wydarzenia odbędzie się cykl spotkań i wykładów oraz spacery po Wrocławiu, podczas których uczestnicy i uczestniczki poznają tajniki litewskiej sztuki, muzyki, literatury, teatru i tradycji. Nie zabraknie także wątków związanych z ulubionymi litewskimi kierunkami podróży, choćby Wilnem.
Wstęp wolny.
PROGRAM
8 października
17:00 Muzyka pędzlem malowana. O twórczości Mikalojusa Konstantinasa Čiurlionisa
Wykład, przygotowany na podstawie literatury skupiającej się na twórczości Mikalojusa Konstantinasa Čiurlionisa, ma przybliżyć jego działalność plastyczną z uwzględnieniem jej muzycznego akcentu. Szczególna uwaga zostanie poświęcona przenikaniu się sztuk w jego dorobku, zwłaszcza związkom między kompozycją malarską a strukturą muzyczną.
W świat kompozytora wprowadzi Barbara Przerwa.
18:30 Świątynie starego Wilna
Opowieść dotyczy zabytkowych kościołów w Wilnie, reprezentujących rozmaite style architektoniczne – od gotyku po klasycyzm. Wileńskie świątynie stanowią przykłady architektury najwyższej klasy, która nadała miastu niepowtarzalny i rozpoznawalny charakter. Szczególna uwaga zostanie poświęcona ich walorom estetycznym oraz historycznym uwarunkowaniom powstania.
O pięknie budowli sakralnych opowie Beata Stragierowicz.
9 października
10:15 i 10:30 Spacer z przewodnikiem Trasą Romantyczną w Muzeum Pana Tadeusza
Spacer obejmuje zwiedzanie wystawy Rękopis Pana Tadeusza w Muzeum Pana Tadeusza we Wrocławiu. Ekspozycja wprowadza w poetycką wizję Adama Mickiewicza, pokazującą świat polskiej szlachty pierwszej połowy dziewiętnastego wieku na niezwykle ciekawym tle polskiego i europejskiego romantyzmu oraz burzliwej historii ówczesnej Europy. Brak miejsc!
17:00 Między archaizmem a współczesnością. Tradycyjna muzyka litewska
Wykład będzie poświęcony pieśniom ludowym (dainos), które przez stulecia towarzyszyły mieszkańcom litewskiej wsi, a także tradycyjnym instrumentom muzycznym, takim jak kanklės, skudučiai czy birbynė. Omówione zostaną również sutartinės – unikatowe pieśni wielogłosowe wpisane na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO, a także współczesne formy ochrony i reinterpretacji tego dziedzictwa, w tym działalność zespołów folklorystycznych i twórców muzyki inspirowanej tradycją.
Prelekcję dotyczącą litewskiej muzyki przygotuje prof. dr hab. Bożena Muszkalska.
18:30 Tradycje litewskie, od dawnych po współczesne
Wykład obejmuje wpływy zarówno chrześcijańskie, jak i archaiczne pogańskie na tradycje litewskie. Szczególna uwaga zostanie poświęcona przenikaniu się porządków kulturowych oraz ich obecności w obrzędowości i codziennym życiu. Prelegentka opowie o licznych świętach i rytualnych zwyczajach, a także o ich odzwierciedleniu w literaturze. Omówione zostanie również znaczenie dawnych wierzeń w kształtowaniu tożsamości kulturowej Litwy.
Litewskie tradycje przybliży słuchaczom dr Tatjana Vologdina.
10 października
11:00 Wątki litewskie we Wrocławiu – spacer literacko-historyczny
Spacer literacko-historyczny, który obejmie siedzibę Dolnośląskiej Biblioteki Publicznej, fontannę na Rynku, ul. Uniwersytecką, siedzibę Teatru Kalambur, gmach dawnego Instytutu Bibliotekoznawstwa, Gmach Główny Uniwersytetu Wrocławskiego oraz ul. Księcia Witolda we Wrocławiu.
W wędrówkę śladami litewskimi zabierze Krystyna Lasota-Kotowicz.
14:00 Podróż do Wilna
Wilno zachwyca urokiem architektury, wszechobecną zielenią porastającą wzgórza, legendami i tradycjami oraz bogatą historią. Miasto jest świetnym celem dłuższych i krótszych wyjazdów. Wykład skupi się nie tylko na samym Wilnie, ale i jego okolicy zamieszkiwanej m.in. przez Karaimów, jeden z najmniejszych narodów zamieszkujących obecnie Litwę, oraz litewskiej różnorodności.
O podróżowaniu po Litwie i odkrywaniu wyjątkowości jej stolicy opowie Patryk Biegański.
15:30 Między litewską tradycją a awangardą: fenomen teatru, który zachwycił Europę
Prelegentka opowie o tym, jak teatr litewski stał się jednym z najbardziej uznanych i nowatorskich w Europie, zachwycając publiczność na całym świecie, oraz prześledzi powstawanie tego fenomenu. Uwzględnione zostaną także unikatowe walory literackie i językowe wybranych sztuk teatralnych, które stanowią o globalnym sukcesie litewskiego teatru.
Wyjątkowość litewskiego teatru zaprezentuje Karolina Matuszewska.
17:00 W poszukiwaniu tożsamości. Litwa polskich poetów romantycznych
Przedmiotem wykładu będzie topos Litwy, obejmujący zarówno pejzaż, jak i tradycję kulturową, obecny w utworach romantyków – przede wszystkim poetów. Istotnym elementem rozważań będzie rola pamięci oraz mitologizacji przeszłości w kreowaniu obrazu Litwy jako „kraju lat dziecinnych”. Wykład uwzględni twórczość poetów, dla których Litwa była miejscem osobistych doświadczeń i trwałym punktem odniesienia w ich dziełach, takich jak Władysław Syrokomla.
Wykład wygłosi prof. dr hab. Małgorzata Łoboz.
18:30 Co ma samuraj do Wilna? O literaturze litewskiej w Polsce: tematy, gatunki, ludzie, wydarzenia
Wykład skupi się na tym, co dzieje się dziś w literaturze litewskiej i jak różnorodny jest jej współczesny krajobraz. Zamiast jednego dominującego nurtu ukaże mozaikę tematów, form i odbiorców – od książek dla dorosłych po literaturę dziecięcą i młodzieżową. Ważnym wątkiem będzie praca tłumaczy, dzięki którym litewskie książki trafiają do nowych czytelników. Całość pokaże literaturę jako żywy, dynamiczny obszar, reagujący na zmiany społeczne i kulturowe.
Wykład wygłosi Agnieszka Rembiałkowska.
8–10 października 2026 (czwartek–sobota)
Dolnośląska Biblioteka Publiczna, Rynek 58, Wrocław
Partnerzy: Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Muzeum Pana Tadeusza, Instytut Litewskiej Literatury i Folkloru, Fundacja Pobliża, kwartalnik „Akcent”, Koło Naukowe Lituanistów „Labas”.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.
Patronat Honorowy Marszałka Województwa Dolnośląskiego Pawła Gancarza.
Szczegółowe informacje na stronie Dolnośląskiej Biblioteki Publicznej: www.rynek58.pl/labas-czesc-dni-kultury-litewskiej.
