Czy Alaksandr Łukaszenka zalegalizuje Pogoń?

To on właśnie w 1995 roku zainicjował referendum, w którym ówczesne symbole narodowe Białorusi zostały zmienione na sowieckie. Od tego czasu Pogoń i flagi narodowe zostały zakazane, stały się symbolami opozycji wobec Łukaszenki, za ich publiczne demonstrowanie groziły areszty i grzywny. Jednak wydarzenia ostatnich miesięcy pokazują, że władze Białorusi zmieniają spojrzenie na symbolikę narodową. Impuls do tego dały dwie kwestie. Po pierwsze, wojna Rosji z Ukrainą. Łukaszenka zrozumiał, że Rosja może spróbować powtórzyć ten sam scenariusz na Białorusi. Powodów ku temu jest wystarczająco. Moskwa nigdy nie była zadowolona z Łukaszenki i przy nadarzającej się okazji może spróbować go obalić. Nie można wykluczyć i tego, że wobec wciąż zaostrzającego się kryzysu ekonomicznego Władimir Putin będzie zmuszony do rozpoczęcia jeszcze jednej wojny, by zmobilizować społeczeństwo oraz odwrócić uwagę od problemów ekonomicznych kraju. Narzędzi dla Rosji dla takiego scenariusza także jest wystarczająco – w białoruskim społeczeństwie dominuje kremlowska przestrzeń informacyjna, duża część obywateli tego kraju nie uważa Rosji za zagrożenie oraz zgadza się z kremlowską interpretacją polityki międzynarodowej. Przed Łukaszenką stanęło więc pytanie: czy Białorusini, po rozpoczęciu wojny z Rosją, będą go bronić? Najprawdopodobniej nie będą. Drugim impulsem staje się wciąż zaostrzający się kryzys ekonomiczny na Białorusi. Trwa już drugi rok i wydaje się, że potrwa kolejny. Jego podstawową przyczyną jest to, że wyczerpują się możliwości zapewnienia dobrobytu mieszkańcom przez paternalistyczny białoruski sowiecki model ekonomiczny, co powoduje, że realne dochody mieszkańców ciągle maleją. Wszystko to burzy istniejącą dotąd umowę społeczną pomiędzy społeczeństwem białoruskim a władzami. Jej sednem jest to, że Łukaszenka zapewnia obywatelom wzrost gospodarczy i stabilność, a ci nie wtrącają się do polityki i pozwalają Łukaszence rządzić samemu. Jeśli więc prezydent nie wywiązuje się ze swojej części umowy, to ludzie mają słuszne prawo odstąpić od swoich zobowiązań. Z tego powodu władze Białorusi zdecydowały, że trzeba konsolidować naród białoruski i rozpocząć formowanie jego tożsamości narodowej, akcentując różnice między nią a Rosją, a także rolę Łukaszenki jako gwaranta niepodległości Białorusi. W ten sposób umowa Łukaszenki z białoruskim społeczeństwem byłaby przeformułowana: w zamian za niewtrącanie się do polityki proponuje on swoim obywatelom niezależność zarówno od Rosji, jak i od Zachodu. Realizację tej polityki w pierwszej kolejności wyraża białoruska symbolika. Pierwszą oznaką tej polityki było to, że przedstawiciele białoruskich władz zaczęli nosić „wyszywanki” (białoruskie i ukraińskie stroje ludowe – lniane koszule z tradycyjnymi ornamentami). Wcześniej „wyszywanki” były związane wyłącznie z białoruską opozycją, która organizowała narodowy Dzień „Wyszywanki”, popularyzowała te stroje i próbowała wzbudzać białoruskie uczucia patriotyczne…