Literatura estońsko-rosyjska: literatura estońska pisana po rosyjsku

Pod koniec lat 90., Sergei Issakov (1931–2013), który urodził się w granicznym mieście Narwa i całą swoją karierę nauczał na studiach słowiańskich w Tartu, zaproponował w rosyjskojęzycznym estońskim magazynie kulturalnym „Raduga” pojęcie „estońskich Rosjan” (po estońsku eestivenelased, po rosyjsku эстонские русские) jako sposób opisu wielokulturowej, hybrydowej tożsamości osób rosyjskojęzycznych mieszkających w Estonii. Boris Baljasnõi (ur. 1957), rosyjskojęzyczny poeta, nauczyciel i tłumacz estońskiej literatury na rosyjski, w 1999 roku wydał wezwanie do rosyjskojęzycznych pisarzy rezydujących w Estonii do bliższej współpracy z autorami estońskojęzycznymi, do zwrócenia większej uwagi na aktualne sprawy w Estonii oraz do częstszego zwracania się w ich dziełach do miejscowych czytelników (tak do estońsko-, jak i rosyjskojęzycznych).

|

Te apele wystosowane przez rosyjskojęzyczną estońską elitę kulturalną padły na podatny grunt – wraz z nastaniem nowego wieku, pojawiło się kilku godnych uwagi autorów piszących po rosyjsku i mieszkających w Estonii. Z biegiem czasu, nowa generacja rosyjskojęzycznych autorów żyjących w Estonii składała się nie tylko z pisarzy rosyjskojęzycznych z obywatelstwem lub pozwoleniem na pobyt w Estonii, ale całej unikatowej grupy estońsko-rosyjskich pisarzy[1]. Tworzony przez nich gatunek literatury, wywodzący się z logiki lingwistycznej jest podobny do pojęcia literatury bałtycko-niemieckiej (tj. literatury niemieckojęzycznej pisanej w krajach bałtyckich), łączy komponenty estońskie i rosyjskie i sugeruje, że chociaż literatura ta jest pisana po rosyjsku, to, w gruncie rzeczy, nadal jest częścią literatury estońskiej.

Z pewnością można twierdzić, że pojęcie literatury estońsko-rosyjskiej jest aktywnie używane w Estonii od co najmniej dekady, chociaż pojęcie rosyjskojęzycznej literatury estońskiej nie zniknęło jako identyfikator. Niezależnie od faktu, że nie jestem w stanie oprzeć mojego twierdzenia na badaniu empirycznym, logiczne jest, że tożsamość estońsko-rosyjska, która podkreśla wieloetniczność i hybrydyczność, jest najbardziej odpowiednia dla „nowszego” pokolenia rosyjskojęzycznych Estończyków urodzonych w latach 70., którzy są w stanie płynnie mówić i pracować w obu językach, ale zdecydowali się pozostać przy rosyjskim jako swoim języku literackim. Przychodzą na myśl nazwiska trzech najważniejszych autorów literatury estońsko-rosyjskiej: Andrei Ivanov (ur. 1971), P.I. Filimonov (ur. 1975) oraz Igor Kotjuh (ur. 1978). Wydaje się, że przyjęcie pojęcia literatury estońsko-rosyjskiej (oraz, oczywiście, wybitnych tłumaczeń na estoński) pomogło skierować tych autorów i ich dzieła do sfery „właściwej” literatury estońskiej. W rezultacie, śmiało można uznawać Ivanova, Filimonova i Kotjuha za pisarzy estońskich, zwłaszcza z perspektywy międzynarodowej. Wszyscy trzej wraz z kilkoma innymi rosyjskojęzycznymi pisarzami są wśród estońskich członków Estońskiego Związku Pisarzy, a profile autorskie Ivanova i Kotjuha znajdują się na stronie internetowej Estońskiego Centrum Literackiego[2].

Niemniej jednak, włączenie tych autorów do dziedziny literatury estońskiej nie przebiegło bezproblemowo, o czym pisał także Kotjuh w artykule akademickim[3]. Przyczyną tego było przede wszystkim to, że literatura estońska tradycyjnie była definiowana językiem, chociaż przyczyną był także fakt, że literatura rosyjskojęzyczna musi zostać najpierw przetłumaczona na estoński, aby mogła rozpowszechnić się i zostać adoptowana do estońskiej przestrzeni kulturalnej (młodsze pokolenia osób estońskojęzycznych zazwyczaj nie posługują się biegle językiem rosyjskim). W 2012 roku wybuchła ożywiona debata w związku z pominięciem nominacji dla powieści Andreia Ivanova „Garść kurzu” („Peotäis põrmu”, 2011) do dorocznej nagrody literackiej Estońskiego Funduszu Kultury. Z perspektywy czasu spór może zostać uznany za godny uwagi ponieważ okazało się, że większość odbiorców estońskiej kultury uznaje literaturę…

🔒Widzisz tylko 34% tekstu. Cała historia jeszcze przed Tobą.
🔒

Treść dostępna dla prenumeratorów

Dołącz do naszej społeczności. Dzięki Twojej prenumeracie rozwijamy portal i publikujemy nowe artykuły.

Pakiety jednorazowe i cykliczne. Płacisz tylko za to co czytasz!
Dostęp jednorazowy 5 zł
Pakiet miesięczny 10 zł miesięcznie
Wybierz Szczegółowe porównanie
Twoja organizacja potrzebuje jednego lub wielu dostępów?
1 dostęp 200 zł
5 dostępów 675 zł
10 dostępów 1200 zł
Poznaj ofertę dla firm i instytucji Szczegółowe porównanie

Dodaj Przegląd Bałtycki jako preferowane źródło w Google

Nasze treści będą częściej wyświetlać się w Twoich wynikach Google

Strona głównaKulturaLiteratura estońsko-rosyjska: literatura estońska pisana po rosyjsku
Prenumeruj, aby utworzyć konto. Masz konto? Zaloguj się, aby skomentować.
Subskrybuj
Powiadom o
0 Komentarze
Najstarsze
Najnowsze Najwięcej głosów