Zbrodnia i kara w międzywojennej Litwie

W międzywojennej Litwie od 1919 roku uchwałą Litewskiej Rady Państwowej (tzw. Taryby), obowiązywał Litewski Statut Karny. Za jego podstawę wybrano statut carskiej Rosji, obowiązujący od 1903 roku. Przed wprowadzeniem tego statutu jako obowiązującego na Litwie, usunięte zostały z niego artykuły sprzeczne z Konstytucją Litwy i interesem społecznym oraz artykuły nieaktualne, dokonano także pewnych korekt. Statut obowiązywał aż do 1940 roku, choć w międzyczasie był parokrotnie zmieniany. Portal 15min.lt przedstawia najciekawsze zagadnienia litewskiego prawa karnego okresu międzywojennego, pozwalające zrozumieć, jak od tego czasu zmieniło się społeczeństwo i system prawny Litwy. Tekst został przygotowany w oparciu o sam Statut Karny, jak i komentarze do niego. Istniały więzienia zwykłe i ciężkie Czyny przestępcze w międzywojniu dzielono na przestępstwa ciężkie, przestępstwa i wykroczenia. Za przestępstwa ciężkie groziła kara śmierci lub więzienie ciężkiej pracy, za przestępstwa – więzienie zwykłe, za wykroczenia – areszt lub grzywna. W więzieniu ciężkiej pracy odbywano kary dożywocia lub kary od 4 do 15 lat pozbawienia wolności, a przebywający w nim skazani byli zmuszani do pracy. W więzieniu zwykłym odbywano kary do 6 lat pozbawienia wolności, a w areszcie można było spędzić od jednego dnia do pół roku. Maksymalne i minimalne okresy odbywania kary za konkretne przestępstwa były przewidziane w ustawach. Po popełnieniu przestępstwa, za które groziła kara więzienia, chcąc uniknąć kary z powodu przedawnienia, wówczas zwanego zestarzeniem, od popełnienia przestępstwa do czasu zwrócenia się do sądu musiało minąć 8 lat, po popełnieniu przestępstwa, za które nie groziła kara więzienia – 3 lata, po popełnieniu wykroczenia – 1 rok, a po popełnieniu ciężkiego przestępstwa – 10 lub 15 lat. Po odbyciu kary w więzieniu lub więzieniu ciężkiej pracy więźniowie przez 5 do 10 lat od opuszczenia zakładu karnego nie mieli prawa do głosowania w wyborach, podjęcia pracy jako nauczyciel, sędzia lub adwokat, służenia w wojsku i marynarce oraz pełnienia funkcji kościelnych. Popełniającym przestępstwa dzieciom groziły wysokie kary Według statutu małoletnimi były tylko osoby do 10 roku życia – one za przestępstwa nie mogły być karane. Osoby pomiędzy 10 a 21 rokiem życia w statucie zostały określone jako nieletnie – w tym przedziale wiekowym wyróżniono parę odrębnych grup. Chcąc ukarać osobę niepełnoletnią w wieku od 10 do 17 lat za przestępstwo, najpierw należało dowieść, że może ona być oskarżona – osoba taka musiała być zdolna do rozpoznania znaczenie swoich czynów i kierowania swoim postępowaniem. Nieletnim w wieku od 14 do 17 lat mogła zostać wymierzona kara od 3 do 12 lat więzienia,…