Niebo dla Litwinów. O filmie „Nova Lituania” Karolisa Kaupinisa

Dausos to w mitologii bałtyjskiej rodzaj nieba, zaświatów, gdzie trafiają dobre dusze. Słynny litewski geograf i podróżnik, Kazys Pakštas (1893–1960), znany chyba u nas bardziej z koncepcji Bałtoskandii, chciał przed drugą wojną światową utworzyć takie niebo dla rodaków. Przeczuwał, że Litwini nie mogą czuć się bezpiecznie w młodej republice, na którą czyhają potężni sąsiedzi. Myślał o stworzeniu „Rezerwowej Litwy” zwanej Dausuvą, litewskiej zamorskiej kolonii, w której Litwini mogliby spokojnie egzystować. Swój projekt rozpoczął jeszcze w latach dwudziestych XX wieku, sądząc, iż najlepszym tego typu miejscem byłby Quebec. Przez następne lata podróżował, badał i analizował kolejne miejsca przeznaczone na litewską ziemię obiecaną: San Paulo, Angola, Madagaskar, Wenezuela, Honduras, Bahamy. Swoją ideą starał się zainteresować rząd. Bezskutecznie.

|

Pomysły Pakštasa skutecznie zainspirowały natomiast niedawno młodego litewskiego reżysera Karolisa Kaupinisa, czego wynikiem stał się jego pełnometrażowy debiut fabularny pod tytułem „Nova Lituania” (2019). Jest rok 1938. Litwa świętuje dwudziestolecie swojej niepodległości. Prezydent Palionis (Valentinas Masalskis) uczestniczy w uroczystości zaprzysiężenia żołnierzy. Wzniosłe słowa, przyszłość, służba. W akademii bierze udział także premier Jonas (Vaidotas Martinaitis), który, jak się potem okaże, będzie drugim głównym bohaterem filmu. Podniosłą atmosferę przerywa wiadomość o incydencie na granicy z Polską. Śmiertelnie postrzelony został polski pogranicznik. Takie zdarzenie rzeczywiście miało miejsce. Stanisław Serafin, żołnierz Korpusu Ochrony Pogranicza został zastrzelony w nocy z 10 na 11 marca. Patrol KOP spostrzegł wcześniej dwóch osobników, którzy nielegalnie przekroczyli granicę z Polską. Podczas interwencji Serafin znalazł się po stronie litewskiej, gdzie dosięgły go kule. Nie...

Pozostało jeszcze 82% artykułu.

Prenumeruj i wspieraj Przegląd Bałtycki!

Zyskaj dostęp do setek eksperckich artykułów poświęconych państwom regionu Morza Bałtyckiego.

WYBIERZ I ZAMÓW!

Dostęp jednorazowy

Zaloguj się