Skandynawscy mistrzowie szklanego ekranu

Skandynawska kinematografia kojarzy się dziś przede wszystkim z mrocznymi, zawikłanymi psychologicznie kryminałami i thrillerami z nurtu nordic noir. Dla wcześniejszych pokoleń był to przede wszystkim Ingmar Bergman, szwedzkie gwiazdy Greta Garbo i Ingrid Bergman, a później enigmatyczny eksperyment DOGMY. Zapominamy jednak, że u samych podstaw europejskiego kina twórczość co najmniej kilku Skandynawów odegrała pierwszorzędną rolę. Warto przypomnieć sylwetki dwóch: Mauritza Stillera i Carla Theodora Dreyera.

|

Mauritz Stiller to mistrz scenariusza, odkrywca i mentor wielkich gwiazd, wraz Victorem Sjöströmem współtworzył przełomowy nurt w światowym kinie niemym, zwany szkołą szwedzką. Carl Theodor Dreyer to wielki wizjoner kina, zmieniający myślenie o funkcji obrazu i przeżyć, którego utopijny projekt sfilmowania Medei Eurupidea dokończy dopiero inny duński geniusz... Lars von Trier. Pochodzą oględnie z tej samej dekady (Stiller ur. 1883, Dreyer ur. 1889), to znakomity czas dla skandynawskiej sztuki – szlaki przetarli już Henrik Ibsen, Edvard Grieg, Edvard Munch, w latach 90. XIX wieku August Strindberg staje się jednym z preceptorów berlińskiej bohemy. Europejscy miłośnicy malarstwa poznają twórczość artystów takich jak Albert Edelfelt, Anders Zorn, Akseli Gallen-Kallela, Vilhelm Hammershøi. Dużą popularnością cieszy się skandynawska proza: Selma Lagerlöf, Christian Krogh, Herman Bang, Holger Drachmann, Sigrid Undset, i wreszcie – Knut Hamsun. Pierwszą prawdziwą gwiazdą europejskiego kina st...

Pozostało jeszcze 95% artykułu.

Prenumeruj i wspieraj Przegląd Bałtycki!

Zyskaj dostęp do setek eksperckich artykułów poświęconych państwom regionu Morza Bałtyckiego.

WYBIERZ I ZAMÓW!

Dostęp jednorazowy

Zaloguj się