Skandynawscy mistrzowie szklanego ekranu

Skandynawska kinematografia kojarzy się dziś przede wszystkim z mrocznymi, zawikłanymi psychologicznie kryminałami i thrillerami z nurtu nordic noir. Dla wcześniejszych pokoleń był to przede wszystkim Ingmar Bergman, szwedzkie gwiazdy Greta Garbo i Ingrid Bergman, a później enigmatyczny eksperyment DOGMY. Zapominamy jednak, że u samych podstaw europejskiego kina twórczość co najmniej kilku Skandynawów odegrała pierwszorzędną rolę. Warto przypomnieć sylwetki dwóch: Mauritza Stillera i Carla Theodora Dreyera.

|
|

Mauritz Stiller to mistrz scenariusza, odkrywca i mentor wielkich gwiazd, wraz Victorem Sjöströmem współtworzył przełomowy nurt w światowym kinie niemym, zwany szkołą szwedzką. Carl Theodor Dreyer to wielki wizjoner kina, zmieniający myślenie o funkcji obrazu i przeżyć, którego utopijny projekt sfilmowania Medei Eurupidea dokończy dopiero inny duński geniusz... Lars von Trier. Pochodzą oględnie z tej samej dekady (Stiller ur. 1883, Dreyer ur. 1889), to znakomity czas dla skandynawskiej sztuki – szlaki przetarli już Henrik Ibsen, Edvard Grieg, Edvard Munch, w latach 90. XIX wieku August Strindberg staje się jednym z preceptorów berlińskiej bohemy. Europejscy miłośnicy malarstwa poznają twórczość artystów takich jak Albert Edelfelt, Anders Zorn, Akseli Gallen-Kallela, Vilhelm Hammershøi. Dużą popularnością cieszy się skandynawska proza: Selma Lagerlöf, Christian Krogh, Herman Bang, Holger Drachmann, Sigrid Undset, i wreszcie – Knut Hamsun. Pierwszą prawdziwą gwiazdą europejskiego kina stanie się mieszkająca w Berlinie duńska aktorka Asta Nielsen. Stillera i Dreyera łączy wyjątkowo skomplikowane dzieciństwo. Przychodzą na świat i umierają w Skandynawii, odnotowują znaczące epizody zagraniczne, obaj wracają do niej w dojrzałym życiu...

Mosze i gwiazdy

Mauritz, a właściwie Mosze (Moshe) Stiller pochodził z żydowskiej rodziny osiadłej w Helsinkach, stolicy Wielkiego Księstwa Finlandii, urodził się zatem jako poddany cara[1]. Ojciec był muzykiem pułkowym, rodzice…

🔒Czytasz tylko 12% artykułu. Pozostałe 88% treści i zdjęcia są ukryte.
🔒

Treść dostępna dla prenumeratorów

Dołącz do naszej społeczności. Dzięki Twojej prenumeracie rozwijamy portal i publikujemy nowe artykuły.

Pakiety jednorazowe i cykliczne. Płacisz tylko za to co czytasz!
Dostęp jednorazowy 5 zł
Pakiet miesięczny 10 zł miesięcznie
Wybierz Szczegółowe porównanie
Twoja organizacja potrzebuje jednego lub wielu dostępów?
1 dostęp 200 zł
5 dostępów 675 zł
10 dostępów 1200 zł
Poznaj ofertę dla firm i instytucji Szczegółowe porównanie

Podobał Ci się ten artykuł? Przekaż napiwek!

Wybierz i przekaż wybraną liczbę Monet autorowi i redaktorom.

Wspierać możesz wielokrotnie!

Przekazany napiwek dzielony jest między osoby zaangażowane w powstanie tekstu, tj. autora (lub autorów) i współtwórców, po połowie.

Dodaj Przegląd Bałtycki jako preferowane źródło w Google

Nasze treści będą częściej wyświetlać się w Twoich wynikach Google

Strona głównaKulturaFilmSkandynawscy mistrzowie szklanego ekranu
Prenumeruj, aby utworzyć konto. Masz konto? Zaloguj się, aby skomentować.