Miejsce niedźwiedzia w wierzeniach fińskich

Spośród zwierząt żyjących wokół dawnych Finów niedźwiedź miał szczególny status w ich wierzeniach oraz był otaczany kultem. Jego imienia nie można było wymawiać, a o jego kości i czaszkę po śmierci należało odpowiednio się zatroszczyć. Gdy człowiek dobrze żył z niedźwiedziem, ten nie ruszał jego bydła. Współcześni fińscy neopoganie określają się nawet mianem "Ludu niedźwiedzia" (fin. Karhun kansa). Poniższy artykuł ma na celu przedstawienie przyczyn wyjątkowej pozycji niedźwiedzia, jego roli w dawnej fińskiej kulturze ludowej oraz opisanie obrzędów z nim związanych.

|

Niedźwiedź – istota humanoidalna Skąd jest rodem niedźwiedź? Z rodu Ewy i Adama, z ojca Immitär, matki Hongatar[1][2]. W wierzeniach fińskich, podobnie jak u wielu innych ludów, niedźwiedź był uznawany za istotę szczególnie podobną człowiekowi. O tym podobieństwie świadczyły liczne zachowania, a także cechy fizyczne tych zwierząt. Według Jakutów znad Kołymy niedźwiedź był nawet rozumniejszy od człowieka, jednak nie używał mowy, żeby nie płacić podatków[3]. Prawdopodobnie to przede wszystkim umiejętność stawania na dwóch łapach odróżniała niedźwiedzia od innych zwierząt i upodabniała go do człowieka w oczach dawnych ludzi[4]. Być może takimi cechami były również wspinanie się na drzewa czy wszystkożerność. W folklorze wielu regionów, m.in., Skandynawii, Syberii czy Ameryki Północnej występuje motyw dziecka wychowanego przez niedźwiedzie, co prawdopodobnie brało swój początek z zaobserwowanych rzeczywistych dobrych kontaktów niedźwiedzi z dziećmi[5]. Z XIX i XX wieku pochodzą liczne rela...

Pozostało jeszcze 93% artykułu.

Prenumeruj i wspieraj Przegląd Bałtycki!

Zyskaj dostęp do setek eksperckich artykułów poświęconych państwom regionu Morza Bałtyckiego.

WYBIERZ I ZAMÓW!

Dostęp jednorazowy

Zaloguj się