Pod czerwonym sztandarem. Łotewska socjaldemokracja przed wojną

Gdy w 2014 roku obchodzono na Łotwie 110 lat socjaldemokracji, lewica nie mogła być zadowolona. W kolejnych już wyborach do Sejmu Łotewska Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza poniosła spektakularną klęskę. Do parlamentu dostały się jedynie prawicowe partie, a także rosyjska "Zgoda" usiłująca być atrapą lewicy. Spośród krajów Europy Wschodniej historyczna socjaldemokracja ma najtrudniej – na Litwie i w Estonii lewicowe partie współrządzą dziś swoimi krajami, na Łotwie socjaliści są pozaparlamentarną organizacją, która w tym roku będzie się bić o paręnaście miejsc w samorządzie. Nie zawsze tak było. W przedwojennej Łotwie socjaldemokracja wygrywała wszystkie wybory, zaś takie postacie jak Rainis i jego żona Aspazja, Pauls, Klara czy Bruno Kalniņšowie, a także Marģers Skujenieks oraz Fēlikss Cielēns aktywnie kształtowały przedwojenną politykę.

|

W przyjacielskiej pogawędce przeplatanej przemówieniami, zebrani spędzili kilka miłych godzin. Przemawiali także goście. Po moim przemówieniu tow. B. Kalniņš wzniósł okrzyk: "Niech żyje Polska Partia Socjalistyczna", na co zebrani odpowiedzieli trzykrotnym "hurra". (Kazimierz Czapiński, "Ze Zjazdu Łotewskiej Socjalnej-Demokracji", "Robotnik", nr 119 z 1 maja 1924, s. 2). Trudne początki Rainis (właśc. Janis Plieksans), łotewski pisarz, dziennikarz i polityk - fotografia portretowa. Zdj. Narodowe Archiwum Cyfrowe. Pierwszą organizację socjaldemokratyczną w Rydze założono w 1899 roku, jeszcze w trudnych czasach carskich, przed rewolucją 1905 roku. Szybko lewicowe kółka powstały także w Lipawie, Mitawie, Windawie czy Talsi. Dla wielu początkiem lewicy na Łotwie będzie jednak rok 1893, gdy poeta Rainis przemycał socjalistyczną literaturę z Niemiec. W czerwcu 1904 roku lewicowe organizacje zjednoczyły się w nielegalną Łotewską Socjaldemokratyczną Partię Robotniczą, trzecią z kolei partię za...

Pozostało jeszcze 97% artykułu.

Prenumeruj i wspieraj Przegląd Bałtycki!

Zyskaj dostęp do setek eksperckich artykułów poświęconych państwom regionu Morza Bałtyckiego.

WYBIERZ I ZAMÓW!

Dostęp jednorazowy

Zaloguj się