Evangelia Toto Anno 1753 – pierwsza łatgalska książka

Początki łatgalskiej tradycji piśmiennictwa sięgają 1730 roku, kiedy opublikowano śpiewnik katolicki. Pierwszą drukowaną książką łatgalską, która przetrwała do dzisiaj jest jednak "Evangelia Toto Anno" z 1753 roku, czyli "Ewangelie na cały rok". W 2004 roku Instytut Języka Łotewskiego Uniwersytetu Łotewskiego wydał ją reprintem pod nazwą: "Evangelia Toto Anno 1753. Pirmā latgaliešu grāmata" ("Ewangelia na cały rok 1753. Pierwsza książka łatgalska").

|

Łatgalia (d. Inflanty Polskie) odegrała ważną rolę w dziejach ziem łotewskich, różniła się jednak swoją specyfiką od szwedzkiej Liwonii oraz Kurlandii i Semigalii, co wynikało z podziału terytorialnego, wyznaniowego, a co za tym idzie, z czasem i w pewnej mierze – językowego. 300-letnie oddzielenie od luterańskiej części ziem łotewskich, które były przede wszystkim w niemieckiej i szwedzkiej sferze wpływów, ukształtowały Łatgalię na setki lat. W dawnych Inflantach Polskich były z kolei mocne wpływy Kościoła katolickiego oraz szeroko rozumianej kultury słowiańskiej. Jurysdykcja katolickiej Rzeczypospolitej również odcisnęła swoje mocne piętno ze wszystkimi plusami i minusami. Już w XVII wieku zaczęła kształtować się łatgalska odrębność (lokalna tożsamość), z jednej strony wynikająca z opozycji wobec luterańskiej części ziem łotewskich, a z drugiej strony wobec rosyjskich staroobrzędowców, potem prawosławnych i ogólnie Słowian. W okresie przynależności do Imperium Rosyjskiego ważną formę...

Pozostało jeszcze 90% artykułu.

Prenumeruj i wspieraj Przegląd Bałtycki!

Zyskaj dostęp do setek eksperckich artykułów poświęconych państwom regionu Morza Bałtyckiego.

WYBIERZ I ZAMÓW!

Dostęp jednorazowy

Zaloguj się