Kresy w Sejnach. Muzeum na pograniczu

– Jezus Maria, ile tutaj jest literówek – to jedno z pierwszych wrażeń, gdy odwiedzający „wgryza się” w jakikolwiek temat podany na ekranikach (a ja naprawdę cieszę się, że jest tutaj tak „nowocześnie” i „multimedialnie”). Tłumaczenia irytują. Oficjalnie muzeum jest bowiem dwujęzyczne: każdy fragment w języku polskim przełożony jest na angielski, choć niekiedy w zabawny sposób. Wielkim plusem muzeum jest fakt, że możemy uzyskać wiele informacji o Sejnach, których turysta z Warszawy, Krakowa czy Wilna najczęściej nie posiada. Kto na przykład z odwiedzających wie, że pierwszym burmistrzem miasteczka po odzyskaniu przez Polskę niepodległości był ewangelik niemieckiego pochodzenia Jan Gustaw Mittag (1877-1949)? Swoją drogą w jego przypadku muzeum mogłoby się zatroszczyć o ustalenie daty odejścia z urzędu. Przy roku 1923 znajduje się wciąż znak zapytania. To takie trudne?

Albo inny ciekawy człowiek. Moris Rozenfeld, twórca jidyszowy, pochodzący z okolic Sejn, znany raczej wśród Polaków uczących się jidysz, ale zupełnie nie kojarzony w innych częściach Polski (w jego biogramie irytuje nieco zła transkrypcja z jidysz nazw jego dzieł, a można było poprosić kogoś z jidyszystów, których nie brakuje w Warszawie czy Krakowie). Poezje Rozenfelda tłumaczone na język polski (np. „Jesienne listki”) co jakiś czas towarzyszą nam podczas zwiedzania muzeum.

Plusem tego miejsca jest fakt, że przybliża takie postaci, podobnie jak wielowyznaniowość Sejneńszczyzny. Tutaj rzeczywiście można się zapoznać zarówno z informacją o protestantyzmie (wspomniany już burmistrz, ale także inne rodziny, warto zwrócić uwagę na plansze wyjaśniające ABC reformacji, choć np. irytuje tłumaczenie „kościoła ewangelickiego” na „Gospel church”, podobnie jak fakt ograniczenia protestantyzmu tylko do luteranizmu, a kilkadziesiąt kilometrów dalej, już na Litwie, są kalwińskie niegdyś Sereje), staroobrzędowcach, prawosławiu, judaizmie czy islamie. To chyba najlepiej wykonana część muzeum. Zobaczymy nie tylko togę pastorską z befką, ale także egzemplarze Biblii i inne dokumenty („Der Tod ist verschlungen in den Sieg”) w języku niemieckim. Czy nie utwierdza to stereotypu ewangelika-Niemca? Pewnie tak, ale na szczęście „Śpiewnik Ewangelicki” w gablocie jest już w języku polskim. Szkoda, że nie wspomniano (jeśli nie zauważyłem, przepraszam), że w Suwałkach do dziś znajduje się jedna z parafii diecezji mazurskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego, którą kieruje rodowity Mazur. Kościół luterański w Suwałkach jest piękny, do dziś w rękach lokalnej społeczności ewangelickiej, inaczej niż kościół sejneński, który po II wojnie światowej stał się kościołem Matki Boskiej Częstochowskiej. Zresztą ta „sejneńska kircha” ciągle towarzyszy nam, także na zdjęciach, podczas spaceru po muzeum. À propos Mazurów. Choć podróż z Sejn do Prus Wschodnich trochę jednak zajmuje, cieszy…