Laskerowie. Mistrzowie szachowi z Barlinka

W 2017 roku w miejskim parku w Barlinku powstał przykuwający uwagę mural. Przedstawia szachową potyczkę dwóch mężczyzn. Bez trudu rozpoznajemy genialnego fizyka Alberta Einsteina (1879-1955). Jego towarzyszem jest Emanuel Lasker (1868-1941), urodzony i dorastający w Barlinku (wówczas Berlinchen), drugi, niekwestionowany szachowy mistrz świata, przez bagatela 27 lat! Autorem dzieła jest pochodzący ze Szczecina, od lat mieszkający w Barlinku artysta i pedagog Tomasz Duszyński. Mural stał się jednym z alternatywnych, ale rozpoznawalnych symboli miasta. Temat pojedynku dwóch geniuszy inspirował przynajmniej kilku artystów, którzy bazując na autentycznej niedatowanej fotografii tworzyli swoje wyobrażenia na temat niecodziennego spotkania. Jednym z nich był znany niemiecki karykaturzysta Olivier Schopf. Barlinecki park nosi dziś imię swojego najbardziej znanego mieszkańca.

|

Emanuel

Nie wiemy, kiedy rozpoczęła się znajomość, która z czasem przerodziła się w przyjaźń. Potwierdzone odpryski zaciekłych dyskusji pochodzą z 1927 roku. Niewykluczone, że poznali się już wcześniej, mogli się bowiem spotkać w co najmniej w kilku miejscach, w Europie, i poza nią. Łączyło ich bowiem wiele. Obaj pochodzili spoza stolicy Cesarstwa Niemiec, ale z czasem i tak do niej trafili. Doktoraty obronili poza głównymi niemieckimi ośrodkami badawczymi (Lasker w Erlangen w 1902 roku, Einstein w szwajcarskim Zurichu w 1905 roku). Obaj byli umysłami ścisłymi, ale w tym obszarze matematyki, który orbitował ku abstrakcji, niedostępnemu zwykłym śmiertelnikom, w czasach, w których wszystkie właściwie prawidła zostały podważone, rozszczepiano atom, upadały imperia, a świat zmieniał swoje parametry. Nowe budziło ekscytację tyleż co niepokój. Dość wspomnieć, że do dzisiaj słynna teoria względności, pozostaje właściwie niezrozumiała, co więcej – wielu akademików kwestionuje jej prawdziwość. Badania prowadzone przez obu naukowców wkraczały w rejon, w którym teoria (Einstein uparcie posługiwał się tym terminem) zastępowała dogmat. Dla przykładu z odkryciami Einsteina, w tym z ogłoszoną w Berlinie w 1916 roku ogólną teorią względności (jak niewiele osób wie, że spacerując albo jadąc po Unter den Linden mijają miejsce, gdzie nastąpiło to doniosłe naukowe wydarzenie) nie zgadzał się właśnie Emanuel Lasker, który popełnił nawet rodzaj pisemnej polemiki. Dla obu istotny okazał się rok 1921, Einstein otrzymał wówczas Nobla, Lasker musiał oddać tytuł mistrzowski genialnemu Kubańczykowi – José R. Capablance. Obaj, twórca teorii względności i wybitny szachista, zmarli w USA.

Lasker wychowywał się w religijnej rodzinie żydowskiej, ojciec był kantorem, a dziadek nawet rabinem. Otrzymał mesjańskie imię, oznaczające po hebrajsku „Bóg z nami”. Gimnazjum ukończył w Landsbergu (dziś Gorzów Wielkopolski). Matematykę i filozofię studiował w Getyndze, Heidelbergu, Berlinie. W 1893 roku, a więc prawie 10 lat przed formalną obroną dysertacji (temat: „Seria na granicy zbieżności”), przyjął propozycję Uniwersytetu Tulane w Nowym Orleanie na prowadzenie wykładów dotyczących równań różniczkowych. Miał wtedy zaledwie 25 lat. W niedalekiej przyszłości udało mu się stworzyć pojęcie tzw. ideału pierwszego (praca „O teorii modułów i ideałów”, opublikowana w 1905 roku), co uznano za istotny wkład w rozwój współczesnej algebry. Lasker wrócił na chwilę do Europy, by wykładać w Wielkiej Brytanii (Manchester), po czym wyjechał do USA. Odtąd całe swoje życie, niezależnie czy pomieszkiwał w Thyrow pod Berlinem, czy za oceanem, podporządkuje startom turniejowym, odda się szachom bez reszty, uznając, że kariera akademicka nie jest mu zwyczajnie pisana. Dzięki mistrzostwom zwiedzi właściwie cały świat. Pierwszym szczęśliwym miastem…

🔒Widzisz tylko 25% tekstu. Cała historia jeszcze przed Tobą.

Prenumeruj, wspieraj i czytaj bez ograniczeń!

Dołącz do naszej społeczności. Dzięki prenumeracie rozwijamy portal i publikujemy nowe artykuły.

Popularny

Patron

17 zł miesięcznie

  • Dostęp do 1194+ tekstów Premium
  • 100 Monet na start i 15 co miesiąc
  • 5% stałej zniżki w sklepie
  • Udział w dyskusjach i proponowanie tematów
  • Wspierasz niezależne dziennikarstwo!
Największe wsparcie

Przyjaciel

27 zł miesięcznie

  • Dostęp do 1194+ tekstów Premium
  • 200 Monet na start i 30 co miesiąc
  • 10% stałej zniżki i bezpłatna dostawa w sklepie
  • Udział w dyskusjach i proponowanie tematów
  • Dzięki Tobie możemy się rozwijać!
Najbardziej korzystny

Roczna

149 zł rocznie

  • Dostęp do 1194+ tekstów Premium
  • 100 Monet na start i co roku
  • 5% zniżki w sklepie
  • Udział w dyskusjach i proponowanie tematów
  • Wspierasz niezależne dziennikarstwo!

Na zawsze

799 zł jednorazowo

  • Dożywotni dostęp do wszystkich tekstów Premium
  • 500 Monet na start
  • 5% zniżki w sklepie
  • Udział w dyskusjach i proponowanie tematów
  • Dzięki Tobie możemy się rozwijać!
Szczegółowe porównanie wszystkich wariantów

Czytelnicy o Przeglądzie Bałtyckim

Robicie dobrą robotę, tylko się nie zniechęcajcie!

Ryszard, Świdnica
Obserwuj w Google + Preferowane źródło w Google
Jak cytować ten artykuł

Przypis polski

J. M. Pawłowski, Laskerowie. Mistrzowie szachowi z Barlinka, „Przegląd Bałtycki”, 25.02.2024, https://przegladbaltycki.pl/?p=22245.

APA 7

Pawłowski, J. M. (2024, February 25). Laskerowie. Mistrzowie szachowi z Barlinka. Przegląd Bałtycki. https://przegladbaltycki.pl/?p=22245

W tekście:

(Pawłowski, 2024)

Chicago

Przypis

Jakub Michał Pawłowski, “Laskerowie. Mistrzowie szachowi z Barlinka,” Przegląd Bałtycki, February 25, 2024, https://przegladbaltycki.pl/?p=22245.

Bibliografia

Pawłowski, Jakub Michał. “Laskerowie. Mistrzowie szachowi z Barlinka.” Przegląd Bałtycki, February 25, 2024. https://przegladbaltycki.pl/?p=22245.

BibTeX

@article{pawlowski2024pb22245,
  author       = {Pawłowski, Jakub Michał},
  title        = {{Laskerowie. Mistrzowie szachowi z Barlinka}},
  journal      = {Przegląd Bałtycki},
  entrysubtype = {newspaper},
  year         = {2024},
  month        = feb,
  url          = {https://przegladbaltycki.pl/?p=22245},
  langid       = {polish},
}

RIS

TY  - NEWS
AU  - Pawłowski, Jakub Michał
TI  - Laskerowie. Mistrzowie szachowi z Barlinka
T2  - Przegląd Bałtycki
PB  - BALTIC MEDIA Kazimierz Popławski
PY  - 2024
DA  - 2024/02/25
UR  - https://przegladbaltycki.pl/?p=22245
LA  - pl
AB  - W 2017 roku w miejskim parku w Barlinku powstał przykuwający uwagę mural. Przedstawia szachową potyczkę dwóch mężczyzn. Bez trudu rozpoznajemy genialnego fizyka Alberta Einsteina (1879-1955). Jego towarzyszem jest Emanuel Lasker (1868-1941), urodzony i dorastający w Barlinku (wówczas Berlinchen), drugi, niekwestionowany szachowy mistrz świata, przez bagatela 27 lat! Autorem dzieła jest pochodzący ze Szczecina, od lat mieszkający w Barlinku artysta i pedagog Tomasz Duszyński. Mural stał się jednym z alternatywnych, ale rozpoznawalnych symboli miasta. Temat pojedynku dwóch geniuszy inspirował przynajmniej kilku artystów, którzy bazując na autentycznej niedatowanej fotografii tworzyli swoje wyobrażenia na temat niecodziennego spotkania. Jednym z nich był znany niemiecki karykaturzysta Olivier Schopf. Barlinecki park nosi dziś imię swojego najbardziej znanego mieszkańca.
ER  -