Czy Ita Kozakiewicz została zapomniana przez Łotyszy? Taką tezę postawiłem w jednym ze swoich tekstów do łotewskiego portalu mediów publicznych LSM i od razu wzbudziłem niechęć wielu lokalnych środowisk. – Interesujące. Ona ma pomnik, szkołę i nazwę ulicy, teraz jest film, a Łotwie się zarzuca, że zapomniała polską nacjonalistkę – alarmuje na portalu X (dawny Twitter) Liāna Langa, działaczka Nowej Partii Konserwatywnej, aktywistka na rzecz „wyzwolenia Łotwy z języka rosyjskiego”, obecnie kandydatka do Parlamentu Europejskiego (swoją drogą na tę partię polityczną od lat stawiała polska ambasada w Rydze). Niestety aktywistka zapomniała dodać, że zarówno szkoła, pomnik i nazwa ulicy są z inicjatywy środowisk polskich na Łotwie, Łotysze się tutaj nie przysłużyli, choć na ich konto wypada zapisać film o Icie, który wszedł na ekrany we wrześniu zeszłego roku (nie spodobał się wielu Polakom, ale to już zupełnie inny wątek, bo polska społeczność nad Dźwiną także potrafi „przesadzać”). Męczy już mnie rozmowa z „łotewską ekstremą”, dlatego wolę udać się po opinię do osoby bardziej umiarkowanej.
– Nie powiedziałbym, że Itę zapomniano – mówi w rozmowie z Przeglądem Bałtyckim były przewodniczący Łotewskiego Frontu Narodowego Dainis Īvāns, przyjaciel Ity, która działała także w tej organizacji, powstałej w 1988 roku, mającej na celu wywalczenie autonomii, a później niezależności Łotwy od Związku Sowieckiego.
– W Rydze zawsze istniała polska szkoła nosząca jej imię, położona przy ulicy Nīcgales, oraz Łotewskie Stowarzyszenie Narodowych Towarzystw Kulturalnych, któremu patronowała Ita. Stowarzyszenie, zwane przez lokalnych Polaków, z łotewska, „asocjacją”, jest organizacją dachową, skupiającą przedstawicieli najróżniejszych „małych mniejszości”, takich jak Litwini, Gruzini, Żydzi. O prawa tych mniejszości narodowych, zapomnianych, zepchniętych na boczny tor w okresie sowieckim, gdy w Łotewskiej SRR miały prawo istnieć tylko dwie „duże” narodowości, walczyła Ita Kozakiewicz (wraz z nią w Radzie Najwyższej Łotwy, która 4 maja 1990 roku ogłosiła niepodległość tego bałtyckiego kraju, zasiadali Grek Odisejs Kostanda, Żydzi Mawrik Wulfson i Ruta Marjasz, a także inne „małe narodowości”).
Z kolei w siedzibie „asocjacji” przy ulicy Slokas, na Zadźwiniu, której patronuje Ita, od lat zbierają się lokalni Polacy, w ramach klubu polskiego słowa „Gawęda”, by napić się kawy, spotkać z gośćmi z Polski, porozmawiać w języku Mickiewicza. Teraz być może te spotkania zostaną przeniesione do otwartego w połowie grudnia Centrum Polskiego im. Jana Pawła II, położonego przy kościele Matki Boskiej Bolesnej na starówce ryskiej. Kościół katolicki Matki Boskiej Bolesnej od lat integruje bowiem Polaków, którzy żyją w Rydze. Gdy po 1945 roku skasowano życie polskie nad Dźwiną, to…
Treść dostępna dla prenumeratorów
Dołącz do naszej społeczności. Dzięki Twojej prenumeracie rozwijamy portal i publikujemy nowe artykuły.
