Ządźborskie gburki w Sorkwitach!

Sorkwity zapraszają

Szczególnym zjawiskiem kulturotwórczym stały się jakiś czas temu festiwale kultury mazurskiej w Sorkwitach (powiat Mrągowo). Celem kilkudniowych spotkań jest przede wszystkim integracja społeczności lokalnych, zarówno potomków dawnych, jak i współczesnych Mazurów. Nowe pokolenie, urodzeni na tej ziemi po 1945 roku, silnie identyfikuje się z jej tradycją. Następuje stałe zjawisko przenikania kultur, w którym  dziedzictwo pokoleń mieszkańców dawnych Prus Wschodnich łączy się z tym nowym przywiezionym przez żyjących od wieków na Wschodzie, a po drugiej wojnie światowej, budujących nowe życie w mazurskiej krainie, co stanowi dziś niezwykłe bogactwo kulturowe województwa warmińsko-mazurskiego. Jego różnorodność, barwność wymaga bezwzględnie należytej opieki i ochrony.  Coraz częściej mieszkańcy Mazur odczuwają potrzebę budowania więzi. Identyfikując się silnie z historią Mazur podejmują działania w celu odrodzenia tożsamości. Tak narodziła się inicjatywa utworzenia cyklicznych spotkań w formule festiwali kultury mazurskiej. W tym roku w gminie Sorkwity odbył się VI Festiwal Kultury Mazurskiej. Organizowanie imprezy połączonej z pokazem ginących zawodów i umiejętności wiejskich o charakterze edukacyjnym we współpracy z mieszkańcami sołectw gminy Sorkwity oraz z udziałem twórców ludowych z jednoczesnym dokumentowaniem działań i promocją kultury mazurskiej staje się przyczynkiem do bliższego poznania ludzi tu żyjących.

Prezentacje, sesje, warsztaty

W trakcie dwóch dni VI Festiwalu Kultury Mazurskiej w Sorkwitach odbyły się liczne prezentacje wytworów kultury, sztuki i rękodzieła mazurskiego, a także sesje historyczne połączone z wykładami i warsztatami. Na szczególną uwagę zasługuje wystąpienie pastora Krzysztofa Mutschmanna, który opowiedział historię życia Johannesa Görke, urodzonego 3 maja 1750 w Sorkwitach. Wykład niezmiernie ciekawy o lekarzu generalnym armii pruskiej, który pomagał ofiarom wojen bez względu na przynależność do strony walczącej i tym samym swoim działaniem wyprzedził o 80 lat Konwencję Genewską. Dziś przy kościele ewangelicko-augsburskim w Sorkwitach stoi cokół z inskrypcją upamiętniającą jego dzieło. W bloku „Mazury po mazursku” uczestniczyły organizacje oraz osoby znane z działań na rzecz utrwalania i badania historii regionalnej. Panel przygotowany przez Instytut Hortiterapii otworzyła Barbara Grąziewicz-Chludzińska wykładem poświęconym potrzebie ochrony wspólnego dziedzictwa Mazur. Znakomitych narzędzi dostarczają nam dziś ratyfikowane przez Polskę konwencje UNESCO o ochronie niematerialnego dziedzictwa kulturowego z 2003 roku i w sprawie ochrony i promowania różnorodności form i wyrazu kulturowego z 2005 roku.

Mazury po mazursku

Cykl „Mazury po mazursku”, w którym zaprezentowali się w warsztacie tkackim twórcy ludowi Anna i Stanisław Bałdyga, miał na celu ukazanie jak ważną rolę odgrywa potrzeba integracji społeczności lokalnej wokół dawnej tradycji. Muzyka i rękodzieło, wierzenia i zwyczaje to ważny element niematerialnego dziedzictwa. Zaproszeni do współuczestnictwa w VI Festiwalu Kultury Mazurskiej pokazaliśmy efekt naszych prac badawczych, m.in. w zakresie odtworzenia dawnego stroju mazurskiego. Strój ten powstał w Mazuchówce i jako replika dawnego „paradnego odzienia” prezentowany był na festiwalu w Sorkwitach przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Miłośników Twórczości Ernsta Wiecherta. Mieszkanki Mrągowa: niżej podpisana Zofia Wojciechowska – prezes Instytutu Hortiterapii,  Hanna Szymborska – poetka i Jolanta Hellis – właścicielka Izby Regionalnej w Marcinkowie wcieliły się w ządźborskie gburki (Ządźbork to dawna nazwa Mrągowa, gburka – słowo ze st. niem. oznacza gospodynię), przybliżając historię strojów oraz tradycję mowy mazurskiej.

W opisywanym cyklu spotkań z kulturą i tradycją "Mazury po mazursku" udział wziął udział publicysta Przeglądu Bałtyckiego Piotr Szatkowski, znawca dawnego języka pruskiego i gwary mazurskiej, który obecnie pracuje nad słownikiem polsko-mazurskim. Szczególnie ciekawy materiał filmowy przedstawiający mazurskie obrzędy zaprezentował zespół „Mazurska Kosaczewina” z Koczarek kierowany przez Agnieszkę Roszig. Festiwalowi towarzyszyły wystawy: "Gadające dachówki" Instytutu Hortiterapii, wystawa Sławomira Stefaniaka poświęcona twórczości Ernsta Wiecherta zwanego Zielonym Piewcą Mazur oraz współczesne malarstwo wykonane techniką szpachelkową Elisabeth Krogull pochodzącej z Mrągowa. Wszystkie wystawy cieszyły się zainteresowaniem władz lokalnych.

Poczęstunek mazurskim kuchem

Przez dwa dni przyglądaliśmy się prezentacjom wszystkich sołectw z gminy Sorkwity, które przygotowały barwne stoiska wypełnione mazurskim kwieciem i licznymi smakołykami. Gospodynie częstowały pieczonym domowym chlebem…