Żydzi, Litwini, Holokaust – zbrodnia, pamięć, rozliczenie. O książce „Crisis, War, and the Holocaust in Lithuania”

Saulius Sužiedėlis, amerykańsko-litewski historyk, profesor Uniwersytetu Millersville, od lat zajmujący się badaniem tematyki Holokaustu na Litwie, podjął trud stworzenia syntezy tego zagadnienia i przedstawienia go czytelnikom w sposób najbardziej możliwie przystępny. Owocem jego pracy jest wydana w tym roku publikacja "Crisis, War, and the Holocaust in Lithuania". Książka jest bardzo ważnym krokiem w procesie lepszego poznania i zrozumienia największej tragedii, jaka miała miejsce w XX wieku na Litwie.

|

8 maja 2025 roku minęło 80 lat od dnia, w którym zakończyła się II wojna światowa w Europie. Kilka miesięcy wcześniej, 27 stycznia, obchodzona była natomiast rocznica, również 80., wyzwolenia nazistowskiego obozu Auschwitz-Birkenau. Ta data została przez społeczność światową przyjęta jako Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu. Od tamtych wydarzeń, tamtej wojny i tamtej zbrodni minęło osiem dekad. Wydaje się, że to wystarczająco dużo czasu, by dogłębnie zbadać, ustalić sprawców i upamiętnić ofiary ludobójstwa popełnionego przez nazistowskie Niemcy na europejskich Żydach. Wystarczająco dużo, by „przepracować” przeszłość, by uodpornić się na jej powtórkę.

Ale czy na pewno? Kolejnym rocznicom zakończenia II wojny światowej oraz upamiętnieniom zbrodni popełnionych przez nazistów towarzyszyło wielokrotnie powtarzane wezwanie „Nigdy więcej!”. Wydarzenia, do jakich dochodziło przez tych 80 lat w różnych częściach świata, dowiodły jednak, że znacznie łatwiej jest wznosić takie deklaracje, niż faktycznie zapobiegać i przeciwdziałać ludobójstwu. Doświadczenie wojny w Bośni i zbrodni popełnianych tam na cywilach doprowadziło amerykańskiego dziennikarza Davida Rieffa do smutnej konstatacji, że „»Nigdy więcej« znaczy tylko tyle, że nigdy więcej Niemcy nie będą zabijać Żydów w Europie w latach 40. XX wieku” (cyt. za: Konstanty Gebert, Ostateczne rozwiązania. Ludobójcy i ich dzieło, Warszawa 2022).

Historycy zajmujący się zgłębianiem tego zagadnienia nie mogą…

🔒Widzisz tylko 8% tekstu. Cała historia jeszcze przed Tobą.

Prenumeruj, wspieraj i czytaj bez ograniczeń!

Dołącz do naszej społeczności. Dzięki prenumeracie rozwijamy portal i publikujemy nowe artykuły.

Popularny

Patron

17 zł miesięcznie

  • Dostęp do 1190+ tekstów Premium
  • 100 Monet na start i 15 co miesiąc
  • 5% stałej zniżki w sklepie
  • Udział w dyskusjach i proponowanie tematów
  • Wspierasz niezależne dziennikarstwo!
Największe wsparcie

Przyjaciel

27 zł miesięcznie

  • Dostęp do 1190+ tekstów Premium
  • 200 Monet na start i 30 co miesiąc
  • 10% stałej zniżki i bezpłatna dostawa w sklepie
  • Udział w dyskusjach i proponowanie tematów
  • Dzięki Tobie możemy się rozwijać!
Najbardziej korzystny

Roczna

149 zł rocznie

  • Dostęp do 1190+ tekstów Premium
  • 100 Monet na start i co roku
  • 5% zniżki w sklepie
  • Udział w dyskusjach i proponowanie tematów
  • Wspierasz niezależne dziennikarstwo!

Na zawsze

799 zł jednorazowo

  • Dożywotni dostęp do wszystkich tekstów Premium
  • 500 Monet na start
  • 5% zniżki w sklepie
  • Udział w dyskusjach i proponowanie tematów
  • Dzięki Tobie możemy się rozwijać!
Szczegółowe porównanie wszystkich wariantów

Czytelnicy o Przeglądzie Bałtyckim

Bardzo podoba mi się Wasza strona. Są na niej bardzo ciekawe artykuły o regionie, małych miastach i kulturze, którymi bardzo się interesuję. Pomaga mi ona również w nauce polskiego :) Dziękuję!

Andre, Student, Kowno
Obserwuj w Google + Preferowane źródło w Google
Jak cytować ten artykuł

Przypis polski

D. Wilczewski, Żydzi, Litwini, Holokaust – zbrodnia, pamięć, rozliczenie. O książce „Crisis, War, and the Holocaust in Lithuania”, „Przegląd Bałtycki”, 09.07.2025, https://przegladbaltycki.pl/?p=23942.

APA 7

Wilczewski, D. (2025, July 9). Żydzi, Litwini, Holokaust – zbrodnia, pamięć, rozliczenie. O książce „Crisis, War, and the Holocaust in Lithuania”. Przegląd Bałtycki. https://przegladbaltycki.pl/?p=23942

W tekście:

(Wilczewski, 2025)

Chicago

Przypis

Dominik Wilczewski, “Żydzi, Litwini, Holokaust – zbrodnia, pamięć, rozliczenie. O książce „Crisis, War, and the Holocaust in Lithuania”,” Przegląd Bałtycki, July 9, 2025, https://przegladbaltycki.pl/?p=23942.

Bibliografia

Wilczewski, Dominik. “Żydzi, Litwini, Holokaust – zbrodnia, pamięć, rozliczenie. O książce „Crisis, War, and the Holocaust in Lithuania”.” Przegląd Bałtycki, July 9, 2025. https://przegladbaltycki.pl/?p=23942.

BibTeX

@article{wilczewski2025pb23942,
  author       = {Wilczewski, Dominik},
  title        = {{Żydzi, Litwini, Holokaust – zbrodnia, pamięć, rozliczenie. O książce „Crisis, War, and the Holocaust in Lithuania”}},
  journal      = {Przegląd Bałtycki},
  entrysubtype = {newspaper},
  year         = {2025},
  month        = jul,
  url          = {https://przegladbaltycki.pl/?p=23942},
  langid       = {polish},
}

RIS

TY  - NEWS
AU  - Wilczewski, Dominik
TI  - Żydzi, Litwini, Holokaust – zbrodnia, pamięć, rozliczenie. O książce „Crisis, War, and the Holocaust in Lithuania”
T2  - Przegląd Bałtycki
PB  - BALTIC MEDIA Kazimierz Popławski
PY  - 2025
DA  - 2025/07/09
UR  - https://przegladbaltycki.pl/?p=23942
LA  - pl
AB  - Saulius Sužiedėlis, amerykańsko-litewski historyk, profesor Uniwersytetu Millersville, od lat zajmujący się badaniem tematyki Holokaustu na Litwie, podjął trud stworzenia syntezy tego zagadnienia i przedstawienia go czytelnikom w sposób najbardziej możliwie przystępny. Owocem jego pracy jest wydana w tym roku publikacja "Crisis, War, and the Holocaust in Lithuania". Książka jest bardzo ważnym krokiem w procesie lepszego poznania i zrozumienia największej tragedii, jaka miała miejsce w XX wieku na Litwie.
ER  -