Tradycyjne zwyczaje Warmiaków. Czas Bożego Narodzenia

Zwyczaje, obrzędy i wierzenia Warmiaków są nierozerwalnie związane z Kościołem katolickim a także z tradycjami przedchrześcijańskimi. Najważniejsze były dwa katolickie święta – Wielkanoc i Boże Narodzenie. Święta Bożego Narodzenia uplasowały się w czasie zimowego przesilenia słonecznego. Był to czas oczekiwania na ponowne narodziny słońca i świata, czas końca i jednocześnie rodzącego się początku. Czas, w którym istniała możliwość nawiązania łączności z siłami kosmosu, a także z duszami zmarłych, które zwłaszcza owej wigilijnej nocy, nocy czuwania, gdy walił się cały porządek wszechświata, przemieszkiwały z żywymi, były wśród nich obecne. Był to czas pełen symboliki, zabiegów magicznych, dziwów – zwierząt mówiących ludzkimi głosami, wody w studni zamieniającej się w wino czy wilków żyjących w zgodzie z ludźmi.

|

Wyrugowanie tego przedchrześcijańskiego zwyczaju, mimo wieloletnich usiłowań, okazało się nieskuteczne. Decyzja Kościoła, aby ów dzień przesilenia słonecznego uczynić jednocześnie dniem narodzin Chrystusa, miała na celu zmianę przedmiotu kultu z pogańskiego na chrześcijański. Spowodowało to zachowanie dawnych struktur wierzeniowych, które jednocześnie zostały wprowadzone w kościelny rok obrzędowy[1]. Święta Bożego Narodzenia nazywane są na całym terenie Warmii Godami, a 24 grudnia – Ziliją[2]. Nie był on uroczysty, tak jak dzisiaj. Przed II wojną światową nie znano na Warmii opłatka ani kolacji wigilijnej z dwunastoma potrawami. Jeszcze do południa wykonywano najpotrzebniejsze prace, by w świąteczne dni niczego nie przygotowywać. Trzeba więc było nie tylko posprzątać, przygotować jedzenie dla ludzi i zwierząt, narąbać drewna, a nawet obrać ziemniaki. Do I wojny światowej w chałupie stawiano snop zboża, który miał zapewniać urodzaj w nowym roku, a także wieszano gałązki jeglijki. Choink...

Pozostało jeszcze 88% artykułu.

Prenumeruj i wspieraj Przegląd Bałtycki!

Zyskaj dostęp do setek eksperckich artykułów poświęconych państwom regionu Morza Bałtyckiego.

WYBIERZ I ZAMÓW!

Dostęp jednorazowy

Zaloguj się