O Litwę jednej prędkości. Gitanas Nausėda prezydentem Litwy

12 lipca swoją służbę na urzędzie prezydenckim rozpoczął Gitanas Nausėda, pochodzący z Kłajpedy 55-letni doktor ekonomii, bankowiec, przez ostatnich kilkanaście lat pracujący jako doradca w banku SEB. W maju wziął udział w wyborach prezydenckich, w których w ostatecznej rozgrywce (26 maja) pokonał kandydatkę centroprawicowego Związku Ojczyzny-Litewskich Chrześcijańskich Demokratów Ingridę Šimonytė. Sam Nausėda startował jako kandydat niezależny, bez poparcia żadnej z litewskich partii politycznych. Nie przeszkodziło mu to w ostatecznym zwycięstwie.

W obronie tożsamości W piątek tuż przed godziną 11 czasu wileńskiego Gitanas Nausėda w towarzystwie żony Diany Nausėdienė przybył do Sejmu w celu złożenia prezydenckiej przysięgi. W ceremonii uczestniczyła także jego bezpośrednia poprzedniczka Dalia Grybauskaitė, dla której było to ostatnie publiczne wystąpienie w roli prezydenta. W parlamencie pojawili się także były przewodniczący Sejmu i pierwszy przywódca niepodległej Litwy Vytautas Landsbergis z żoną Gražiną Ručytė-Landsbergienė oraz były prezydent Valdas Adamkus, któremu towarzyszyła małżonka Alma Adamkienė. Zanim jednak rozpoczęła się uroczystość złożenia przysięgi Nausėdowie wraz z córkami Gedailė i Ugnė pojawili się na wileńskiej starówce. Prezydencka para weszła na Stare Miasto przez Ostrą Bramę, pokłoniła się przed obrazem Matki Bożej Miłosierdzia i udała się pod pomnik ojca litewskiego odrodzenia narodowego Jonasa Basanavičiusa. Komentatorzy oceniają, że w ten sposób Nausėda pragnął nawiązać do religijnego i wielokulturowego dziedzictwa Wilna, a jednocześnie oddać hołd twórcom nowoczesnego państwa, które w ubiegłym roku świętowało stulecie odzyskania niepodległości. Odsłonięty w 2018 roku pomnik lekarza, publicysty i działacza politycznego Jonasa Basanavičiusa znajduje się przed wileńską filharmonią. W 1905 roku w tym budynku obradował pod przewodnictwem Basanavičiusa Sejm Wielki, który wystosował postulat autonomii dla Litwy. W krótkim przemówieniu do zgromadzonych przed pomnikiem Nausėda wskazał Basanavičiusa jako wzór i źródło siły potrzebnej do obrony tożsamości narodowej. Jej zachowanie w zglobalizowanym świecie, niosącym wiele pokus, jest według Nausėdy szczególnie trudnym zadaniem, które mimo wszystko należy podjąć. Ciężar odpowiedzialności Właściwa część ceremonii odbyła się w Sejmie – w dawnej sali posiedzeń, tej samej, w której 11 marca 1990 roku ówczesna Rada Najwyższa Litewskiej SRR podjęła uchwałę o odtworzeniu niepodległego państwa litewskiego. Dziś Sejm obraduje w nowej sali, a stara wykorzystywana jest na potrzeby uroczystości o szczególnym znaczeniu – takich jak prezydencka przysięga. Posiedzenie, które poprowadził przewodniczący Sejmu Viktoras Pranckietis rozpoczęło się od modlitwy odmówionej przez arcybiskupa wileńskiego Gintarasa Grušasa. …