Skok w nowy rok po łotewsku

Łotwa – niewielki kraj, państwo z dwoma milionami obywateli, kraj znajdujący się na pograniczu dwóch wielkich cywilizacji, zawierający w sobie różnorodność na rzadko niespotykaną skalę. Mieszkają tu Łotysze, Rosjanie, Polacy, Białorusini, Ukraińcy, Litwini, są tu protestanci, katolicy, prawosławni, żydzi i staroobrzędowcy. W miastach Łotwy często zdarza się, że obok siebie znajduje się pięć kościołów pięciu różnych wyznań. Przez wiele lat ludzie nauczyli się żyć we wzajemnej zgodzie i z wzajemnym poszanowaniem tradycji.

Tak jak w szkołach w Polsce, uczniowie mają dwutygodniowe ferie zimowe, a w ostatnim dniu szkoły przed feriami łamią się świątecznym opłatkiem i składają sobie życzenia. Dla ludzi pracujących dniami ustawowo wolnymi od pracy w okresie świątecznym są Wigilia, pierwszy i drugi dzień Świąt Bożego Narodzenia, a także Sylwester i Nowy Rok. Mimo wielu apeli, także arcybiskupa katolickiego Rygi Zbigniewa Stankiewicza, łotewscy politycy nie zgodzili się, by oficjalnym dniem wolnym od pracy uczynić także prawosławne Boże Narodzenie.

Stół świąteczny

Ciekawą łotewską tradycją świąteczną jest ķekatas, kiedy młodzi ludzie przebierając się w różne stroje pukają do domów, mieszkań, śpiewają piosenki, a gospodarz obdaruje ich drobnymi prezentami, słodyczami. Na Łotwie przed Świętami wypieka się piparkūkas, łotewskie pierniki odróżniające się od polskich twardością oraz kompozycją przypraw (cynamon, czarny pieprz, gałka muszkatowa, kolendra, kardamon, imbir oraz goździki); tradycyjnie piecze się je wspólnie całą rodziną.

Łotewskie tradycje świąteczne to także wróżby. Otóż, na przykład, panny młode zasiadają przy stole, odpowiednio wcześniej przygotowując garstkę zbóż, przynoszą koguta, stawiają go na stół i do której pierwszej kogut podejdzie i spróbuje jęczmienia, ta w tym roku wyjdzie za mąż. Zgodnie ze starodawnymi tradycjami w Wigilię na stole łotewskim stoi szary groch i fasola, placki, boczek, marchew i buraki, pierniki, okrągłe ciastka, kapusta kiszona, drób, ryby, mięso wędzone, wieprzowina, nie może także zabraknąć piwa miodowego, piwa tradycyjnego, kwasu chlebowego, kwaśnego mleka lub maślanki. Jednym słowem, na Boże Narodzenie i Nowy Rok je się wszystko, co udało się zebrać jesienią. Łotysze dla wielu wypieków i dań nadają okrągłą formę przypominającą słońce. Na świątecznym stole koniecznie musi być chleb, sól i ogień, ponieważ pomnaża błogosławieństwo.

Przed Bożym Narodzeniem wszyscy poszukują choinki bądź na targu, bądź w lesie. Od kilku lat spółka Łotewskie Lasy Państwowe pozwala każdemu ściąć drzewko o średnicy pnia nie większej niż 12 cm. Nie ma konkretnego terminu, kiedy choinka musi już stać w domu ubrana, niektórzy ustawiają drzewko w czasie pierwszego tygodnia Adwentu, niektórzy kilka dni przed Bożym Narodzeniem. Do dzisiaj Łotysze a Estończycy spierają się,…