15 kwietnia 1939 r. powstało Stronnictwo Demokratyczne. Działało także w Wilnie i Lwowie

15 kwietnia 1939 r. odbył się Ogólnopolski Zjazd Założycielski nowego ugrupowania, które konstruowały osoby zbliżone dotychczas do środowiska sanacyjnego. W deklaracji programowej Stronnictwa Demokratycznego (SD) przedstawiono plan rozwoju gospodarczego i oświatowego, modernizację wojska, jednak nade wszystko chodziło o odbudowę nadwerężonej po zamachu majowym w 1926 r. demokracji. Pierwszym przewodniczącym SD został lekarz i senator, znany wolnomularz, były rektor Uniwersytetu Warszawskiego Mieczysław Michałowicz. Młoda partia działała także w Wilnie, gdzie zajmowała stanowisko w sprawach polsko-litewskich, a także wzięła udział w ostatnich wyborach do rady miejskiej wiosną 1939 r., gdzie uzyskała swojego przedstawiciela. Niestety wybuch II wojny światowej pokrzyżował plany rozbudowy tego środowiska, zaś po zakończeniu okupacji niemieckiej i odpadnięciu Wilna od Polski, Stronnictwo Demokratyczne na parędziesiąt lat zostało podporządkowane rządzącym w Polsce komunistom.

|
|

Druga połowa lat trzydziestych była w Polsce, podobnie jak w Litwie, Łotwie i Estonii, okresem wzmagania się autorytarnych tendencji w życiu publicznym: dotyczyło to zarówno obozu narodowo-demokratycznego, coraz bardziej zafascynowanego „modelem włoskim” i „berlińskim”, a także sprawującego od 1926 r. niepodzielną władzę obozu piłsudczykowskiego. Polska liberalna inteligencja, która w obawie przez rządami narodowo-demokratycznymi poparła zamach majowy w 1926 r., po śmierci Józefa Piłsudskiego (1935 r.) wyrażała coraz większe rozczarowanie wobec polityki rządzącego Obozu Zjednoczenia Narodowego. Wynikiem tego niezadowolenia były zakładane od 1937 r. Kluby Demokratyczne. Organizacje te, skupiające zarówno „legionową lewicę”, liberalną inteligencję, jak i „postępową” młodzież, powstały głównie w dużych miastach II RP: Warszawie, Lwowie, Łodzi, Krakowie, Poznaniu czy Bielsku. Idea demokratyczna zawitała jednak także na Kresy Północno-Wschodnie, co…

🔒Czytasz tylko 12% artykułu. Pozostałe 88% treści jest ukryte.
🔒

Treść dostępna dla prenumeratorów

Prenumeruj i wspieraj Przegląd Bałtycki!

Zmieniamy się dla Ciebie. By korzystać z nowości prenumeruj nas. Czytaj i wspieraj Przegląd Bałtycki!
Kod promocyjny: PB2026
20% zniżki za zawsze!
Pakiety jednorazowe i cykliczne. Płacisz tylko za to co czytasz!
Pakiet jednorazowy 5 zł
Pakiet cykliczny 10 zł miesięcznie
Wybierz Szczegółowe porównanie
Twoja organizacja potrzebuje jednego lub wielu dostępów?
1 dostęp 200 zł
5 dostępów 675 zł
10 dostępów 1200 zł
Wybierz Szczegółowe porównanie