Fińskie losy powstańców z Kronsztadu

Widok na Zatokę Fińską pod koniec marca 1921 roku musiał być makabryczny. Ludzkie ciała spoczywające na lodzie powoli wraz z ustępującym mrozem szły na dno morza. Przez niemal cały rok woda wyrzucała ludzkie szczątki na fińskie wybrzeże w okolicach Terijoki. Przyczyn tej tragedii szukać trzeba na maleńkiej wysepce Kotlin nieopodal Piotrogrodu i w znajdującej się na niej bazie morskiej Kronsztad. Właśnie tam w połowie marca dogorywało jedno z ostatnich powstań antybolszewickich w Rosji. Jego upadek to nie tylko przypieczętowanie bolszewickiego panowania w Rosji, ale też początek specyficznej diaspory w Finlandii. Zamarznięty Bałtyk w ostatnich dniach powstańczych walk z jednej strony był wyrokiem dla powstańców, gdyż ułatwiał ofensywę oblegającym. Z drugiej strony, zamarznięte morze uratowało aż 8 tysięcy powstańców. Bo właśnie tylu zdołało w ciągu dwóch ostatnich dni walk uciec po lodzie do Finlandii.

|

Powstanie Kronsztadzkie nie było zbyt wielkim wyzwaniem militarnym dla w miarę już okrzepłej władzy bolszewickiej. Po wygaszeniu wojen na zewnętrznych granicach i wewnątrzkrajowej białej kontrrewolucji bolszewicy zmagali się już tylko z niewielkimi ogniskami oporu. Powstania chłopskie na rosyjskiej prowincji, miedzy innymi w guberni tambowskiej, choć pogłębiały chaos oraz wpływały na gospodarkę w ramach funkcjonującego komunizmu wojennego, to można było je łatwo wyjaśnić. Buntujący się na prowincji chłopi zostali uznani po prostu za wrogów ideologicznych rewolucji. Ich „kontrrewolucyjne” nastawienie tłumaczono skażeniem burżuazyjną ideologią własności prywatnej. Powstanie marynarzy w Kronsztadzie było realnym wyzwaniem na niwie ideologicznej. Chluba rewolucji Marynarze z bazy marynarki wojennej w Kronsztadzie byli chlubą rewolucji, tak podobno miał o nich później pisać Lew Trocki. Niechętni wobec władz carskich i wobec władzy Rządu Tymczasowego, popierali bolszewików, czynnie wpływając...

Pozostało jeszcze 92% artykułu.

Prenumeruj i wspieraj Przegląd Bałtycki!

Zyskaj dostęp do setek eksperckich artykułów poświęconych państwom regionu Morza Bałtyckiego.

WYBIERZ I ZAMÓW!

Dostęp jednorazowy

Zaloguj się