Bohaterowie, złoczyńcy i racja stanu. Partyzanci i pamięć zbiorowa we współczesnej Litwie

Od czasu rosyjskiej agresji na Ukrainę wiosną 2014 roku i wraz z trwającą wojną polityczną przeciwko Zachodowi kraje leżące na linii frontu jak Litwa wzmacniają swoje potencjały obronne. Obok dyslokowania grupy bojowej NATO, zwiększenia wydatków na wojsko i przywrócenia poboru, uruchomiono kampanię społeczną i kulturalną, której celem jest krzewienie wiedzy o niedawnej historii litewskiego oporu zbrojnego przeciwko obcej władzy. W szczególności miejscowi powstańcy, którzy walczyli przeciwko sowieckim siłom bezpieczeństwa od 1944 roku do wczesnych lat 50-tych – znani w krajach bałtyckich jako „Leśni Bracia” – są przedstawiani jako wzór patriotycznego męstwa i wiodąca siła w historycznej walce o niepodległość. Jednak wysiłek w mobilizowaniu społeczeństwa za pomocą ich przykładu budzi także kontrowersje, które są nierozerwalnie związane z traumatycznym i złożonym doświadczeniem obcej okupacji, kolaboracji i oporu charakterystycznym dla tej części Europy.