Bohaterowie, złoczyńcy i racja stanu. Partyzanci i pamięć zbiorowa we współczesnej Litwie

Od czasu rosyjskiej agresji na Ukrainę wiosną 2014 roku i wraz z trwającą wojną polityczną przeciwko Zachodowi kraje leżące na linii frontu jak Litwa wzmacniają swoje potencjały obronne. Obok dyslokowania grupy bojowej NATO, zwiększenia wydatków na wojsko i przywrócenia poboru, uruchomiono kampanię społeczną i kulturalną, której celem jest krzewienie wiedzy o niedawnej historii litewskiego oporu zbrojnego przeciwko obcej władzy. W szczególności miejscowi powstańcy, którzy walczyli przeciwko sowieckim siłom bezpieczeństwa od 1944 roku do wczesnych lat 50-tych – znani w krajach bałtyckich jako „Leśni Bracia” – są przedstawiani jako wzór patriotycznego męstwa i wiodąca siła w historycznej walce o niepodległość. Jednak wysiłek w mobilizowaniu społeczeństwa za pomocą ich przykładu budzi także kontrowersje, które są nierozerwalnie związane z traumatycznym i złożonym doświadczeniem obcej okupacji, kolaboracji i oporu charakterystycznym dla tej części Europy.

|

Istotnie, historia i historiografia „Leśnych Braci” jest złożona i z czasem ewoluowała w znaczący sposób pod wpływem polityki na poziomach lokalnym i globalnym. W niniejszym artykule podjęto próbę kontekstualizacji tych debat w ramach polityki pamięci, przy jednoczesnym zwróceniu uwagi na obecne obawy dotyczące politycznego pluralizmu, społecznej spójności i zbiorowego bezpieczeństwa w regionie. Kim byli „Leśni Bracia”? W czasie pierwszej okupacji sowieckiej od czerwca 1940 do lipca 1941 roku za pomocą politycznych manipulacji, prewencyjnych deportacji i celowych działań policyjnych wyeliminowano możliwość potencjalnego oporu. Ponowna sowiecka okupacja terytoriów bałtyckich w 1944 roku szybko przyniosła przejęcie kontroli nad miastami, ale silny ruch oporu powstał na wsi. Przeczytaj także:  Towarzysze broni: zapomniani partyzanci, którzy razem z Litwinami rzucili wyzwanie Kremlowi Wraz z wycofywaniem się Niemców przed sowiecką ofensywą, tysiące Litwinów schroniło się w lasach, gdz...

Pozostało jeszcze 96% artykułu.

Prenumeruj i wspieraj Przegląd Bałtycki!

Zyskaj dostęp do setek eksperckich artykułów poświęconych państwom regionu Morza Bałtyckiego.

WYBIERZ I ZAMÓW!

Dostęp jednorazowy

Zaloguj się