Generał Pēteris Radziņš. Przyjaciel Polski i Ukrainy, sympatyk Międzymorza

Walczył pod Mławą i Przasnyszem… Bogaty życiorys generała

Generał Pēteris Valdemārs Radziņš urodził się wiosną 1880 roku w północnej części Łotwy, blisko obecnej granicy z Estonią, w chłopskiej rodzinie luterańskiej. W młodości kształcił się w szkole średniej w Valce. W 1898 roku jako ochotnik zaciągnął się do armii rosyjskiej, służbę rozpoczął w stacjonującym w Kownie 112 Uralskim Pułku Piechoty. Rok później został skierowany do Wileńskiej Szkoły Wojskowej, którą ukończył w 1901 roku, uzyskując stopień podporucznika. Służbę kontynuował na terenie guberni łomżyńskiej, w 24 Symbirskim Pułku Piechoty. Podczas wojny rosyjsko-japońskiej w 1905 roku walczył w armii mandżurskiej po stronie Rosji. W 1907 roku Radziņš rozpoczął naukę w Akademii Sztabu Generalnego, co zaowocowało jego kolejnymi awansami. Łatwo nie było, bo na jedno miejsce w akademii czekało trzydziestu pretendentów. Studia ukończył w 1910 roku. Na krótko przed wybuchem I wojny światowej został dowódcą 32 Pułku Piechoty z siedzibą w Warszawie.

W czasie wielkiej wojny Radziņš weźmie udział w walkach pod Komorowem, Warszawą, Rawą Mazowiecką i Łodzią, później zaś pod Przasnyszem i Mławą. Później będzie walczyć pod Szawlami i Mitawą. W 1915 roku zostanie mianowany szefem sztabu generalnego twierdzy w Nowogeorgijewsku, czyli Modlinie, biorąc udział w jego obronie. W 1917 roku awansuje do stopnia pułkownika. W armii carskiej zostanie odznaczony Orderem Św. Jerzego, Orderem św. Stanisława, a także Orderem św. Anny.

Ukraińska przygoda

W 1918 roku generał Radziņš znajduje się w Besarabii, skąd wyrusza do Rumunii, formułując swoje jednostki wojskowe. W marcu 1918 roku wstępuje do armii ukraińskiej hetmana Skoropadskiego. Zostanie naczelnikiem oddziału w Sztabie Głównym Państwa Ukraińskiego. Wtedy zaczyna się jego trwająca dwa lata przygoda ze służbą na rzecz Ukrainy. Po stronie Skoropadskiego Radziņš będzie walczyć aż do jego upadku w grudniu 1918 roku. Wtedy zaciągnie się do armii Ukraińskiej Republiki Ludowej dowodzonej przez Semena Petlurę. Służba na stanowisku pomocnika szefa sztabu trwać będzie prawie rok, do czasu, gdy armia ukraińska zostanie rozbita. Jesienią 1919 roku Radziņš przez Warszawę wraca do Rygi, gdzie na początku następnego roku zostaje awansowany na generała. Otrzyma także Order Pogromcy Niedźwiedzia. Zostaje szefem sztabu wodza naczelnego armii łotewskiej. Opracowuje plan walki z oddziałami Pawła Bermondta-Awałowa, a później z Armią Czerwoną. W sierpniu 1920 roku wojskowy weźmie udział w konferencji w Bulduri, na którą przyjadą przedstawiciele Polski, Litwy, Estonii, Finlandii i niepodległej jeszcze Ukrainy. Rezultatem obrad na Wybrzeżu Ryskim był podpisany 31 sierpnia 1920 r. układ polityczny, który miał stać się podstawą budowy Międzymorza. Warto w tym miejscu dodać,…