Wiosna Poezji (Poezijos pavasaris) to coroczny litewski międzynarodowy festiwal poetycki, organizowany przez Litewski Związek Pisarzy na terenie całej Litwy i w różnych zakątkach Europy. Od kilku lat polska edycja festiwalu odbywa się również w Warszawie. Tegoroczna Wiosna Poezji w Warszawie odbędzie się w dniach 22–23 maja.

Riksbank jako jeden z pierwszych banków centralnych rozpoczął badania nad cyfrową wersją waluty: e-koroną. Mimo że szwedzki parlament dotychczas nie stwierdził potrzeby jej wprowadzenia, prace nad nią nie ustają. Coraz mniejsze wykorzystanie gotówki jest zjawiskiem globalnym i będzie miało znaczące implikacje dla systemu finansowego. Czy cyfrowa korona jest rozwiązaniem tych problemów?

Za kilka dni rozpocznie się festiwal poezji „Maj nad Wilią”, organizowany od 1994 roku przez Romualda Mieczkowskiego, poetę, redaktora, wydawcę kwartalnika „Znad Wilii”, „obywatela Wielkiego Księstwa Poetyckiego”, jak nazwał go swego czasu Przegląd Bałtycki. Mieczkowski stawia na Litwę wielokulturową, otwartą, ciekawą swojej przeszłości, ale jednocześnie tolerancyjną. Gośćmi festiwalu bywali w przeszłości znani poeci, pisarze, tłumacze z wielu krajów świata, gwiazdy filmu, a także potomkowie znanych rodów związanych z Wileńszczyzną, wśród nich Aleksandra Niemczykowa czy Bogumiła Żongołłowicz.

Norweski Sąd Najwyższy (Høyesterett) zabrał decydujący głos w długotrwałej dyskusji wokół uprawnień przysługujących obywatelom państw-stron traktatu svalbardzkiego. Do rozstrzygnięcia kwestii eksploatacji wód wokół archipelagu popchnęła Norwegów łotewska spółka SIA North Star zajmująca się połowem krabów, domagająca się licencji na ich połów. Po dwóch nieudanych próbach przekonania sądu okręgowego, a następnie apelacyjnego, armator znad Zatoki Ryskiej rozbił się o mury Sądu Najwyższego. Łotysze starali się przekonać, że zasada niedyskryminacji cudzoziemców w zakresie eksploatacji bogactw wysp wynikająca z traktatu z 1920 roku ma zastosowanie także poza wodami terytorialnymi archipelagu.

Co my wiemy o międzywojennym Wilnie? Nadal niewiele, a jeszcze mniej o sztuce w tamtym okresie. Dlatego wielowątkowy obraz tego miasta ma za zadanie ukazać wystawa „Wilno, Vilnius, Vilne 1918–1948. Jedno miasto – wiele opowieści” zorganizowana w Muzeum Narodowym w Krakowie wspólnie z Litewskim Narodowym Muzeum Sztuki w Wilnie.

10 maja prezydent Egils Levits ogłosił, że nie będzie kandydować na kolejną kadencję. Oznacza to, że ostatnią głową państwa łotewskiego, która wywalczyła reelekcję pozostaje wciąż Vaira Vīķe-Freiberga, prezydentka w latach 1999–2007. Jednokadencyjni prezydenci to oczywiście nic złego, ale pokazuje to problem kolejnych Sejmów Łotwy z uzyskaniem konsensusu politycznego w przypadku wyborów ważnych osób w państwie. O ile Valdis Zatlers ubiegał się w 2011 roku o reelekcję, przegrywając głosowanie w parlamencie, to kolejni prezydenci: Andris Bērziņš, Raimonds Vējonis i właśnie Egils Levits ogłaszali odpowiednio wcześniej, że rezygnują z walki o kolejną kadencję. Najczęściej przyczyną był prognozowany brak poparcia w parlamencie, względnie problemy zdrowotne. Obecnie „na placu boju” pozostało troje pretendentów: wystawiony najwcześniej Uldis Pīlēns, kandydat „Zjednoczonej Listy”, centrowego ugrupowania o charakterze regionalnym, obecny szef MSZ Edgars Rinkēvičs, wystawiony przez „Nową Jedność” premiera Krišjānisa Kariņša, a także kandydatka lewicowych „Postępowych” Elīna Pinto.

Ravekjavík (RVVK) to niezależny, polsko-islandzki alians kulturalny. Od 2017 roku w industrialnych przestrzeniach łódzkich fabryk społeczność ludzi o otwartych umysłach spotyka się. by odkrywać nowe obszary muzyki i sztuki. W 2023 roku proklamujemy powstanie Wolnego Miasta Ravekjavík. Miejsca, w którym panują wolność, równość i elektroniczność.

Uwielbiany przez Litwinów, Łotyszy, ale też Polaków. Duma kuchni bałtyckiej, chłodnik litewski, czyli zimna zupa z buraków, doczeka się własnego święta. Różowa gorączka (pomimo zimnego przecież dania) ogarnie Wilno już 10 czerwca. Podczas festiwalu chłodnika Pink Soup Fest spróbować można będzie najsmaczniejszych odmian tej potrawy i wziąć udział w wydarzeniach tematycznych. Kto zostanie Królową lub Królem Różowej Zupy?

Spolszczonej poezji z krajów nadbałtyckich pojawia się szczęśliwie coraz więcej. Nieśmiało liczę, że pojawi się jakiś solidny prześwit na krajobraz współczesnej liryki estońskiej. Póki co nakładem Państwowego Instytutu Wydawniczego trafiła do naszej lektury książka z wierszami łotewskiego poety Mārisa Salējsa w tłumaczeniu Miłosza Waligórskiego.

Kraje nordyckie, Niemcy, Litwa, Estonia – to tylko niektóre z państw, w których funkcjonują systemy obiegu opakowań z sieciami butelkomatów usprawniających odzyskiwanie plastikowych i szklanych butelek oraz aluminiowych puszek. System estoński działa od 2005 roku i wzorowany był na rozwiązaniach skandynawskich. Obecnie (dane za 2021 rok) spośród opakowań objętych systemem kaucyjnym 88% butelek plastikowych, 88% butelek szklanych i 89% puszek aluminiowych wraca do punktów skupu. W kraju liczącym 1,33 mln ludności w ciągu 18 lat zwrócono 5 104 181 429 opakowań.