9 kwietnia 1606 roku w zamkowym kościele św. Ottona w Szczecinie pochowano Bogusława XIII. Gdybyż nieszczęsny władca, ojciec pięciu dorodnych (i niebanalnych) synów, którzy doczekali w zdrowiu dorosłości, mógł wiedzieć, że nie miną trzy dekady, a wszyscy oni pomrą w tajemniczych okolicznościach... Ostatnim latom dynastii towarzyszyła iście apokaliptyczna aura. Za ciałem księcia ruszył kondukt złożony z przedstawicieli rodów panujących Rzeszy, spokrewnionych z Gryfitami. Za monarchami szli przedstawiciele pomorskiej arystokracji z rodzin: Borcke, Eberstein, Manteuffel, Kleist, Flemming, Puttkamer, Ramin, Osten, Eickstedt, Wedel, Massow, Podewils, Bonin, Putbus. O wszystkich wymienionych rodach usłyszymy jeszcze w kolejnych stuleciach. Po upadku Księstwa Pomorskiego wielu lokalnych arystokratów zrobiło błyskotliwe kariery na dworach: wiedeńskim, duńskim, saskim, polskim, brunszwickim, przede wszystkim zaś w administracji szwedzkiej i pruskiej (tym ostatnim dwóm państwom przypadła domena Gryfitów). Ich obecność w polityce, wojsku, kulturze, symbolicznie przedłużała żywotność niezwykłej krainy, której nie pisana była dalsza samodzielność.
Pokrótce i przykładowo, rodowi von Borcke zawdzięczamy najsłynniejszą czarownicę, elektryzującą wyobraźnię niemieckich i angielskich romantyków. Urodzony w Gawrońcu (Gersdorf) pod Połczynem-Zdrojem Kaspar Wilhelm von Borcke (1704-1747), prominentny minister pruskiego rządu, okazał się jednym z największych niemieckich znawców Szekspira. Rodzina von Manteuffel przywodzi na myśl wybitnych generałów, dyplomatów, naukowców, premiera Prus, przede wszystkim jednak pierwszego protestanckiego biskupa pomorskiego Erazma (1480-1544). Grafom von Eberstein zawdzięczamy rozwój Nowogardu, Maszewa, Golczewa. Ród von Kleist, władający jednym z największych majątków w pruskiej Rejencji Koszalińskiej (gmina Tychowo), wydał m.in. wybitnego romantycznego dramaturga Heinricha (1777-1811), a także mieszkającego w Kamieniu Pomorskim odkrywcę kondensatora elektrycznego Ewalda Georga (1700-1748). Do rozwoju Szczecina znacząco przyczynił ród von Ramin, z której pochodziło wielu wysokich urzędników krajowych i lokalnych, w miejscu odkupionego przez miasto majątku znakomitej rodziny powstało urokliwe osiedle Głębokie. Dzięki hrabiom, a z czasem książętom von Putbus, Rugia zawdzięcza teatr, szkoły, neoklasycystyczną zabudowę i ocalenie wielu lokalnych legend i pomników kultury. Przedstawiciele rodu Wedel i Flemming przez wieki specjalizowali się w usługach polityczno-dyplomatycznych dla wielu europejskich dworów, piastując tam najwyższe urzędy.
W XVIII-wiecznym Berlinie powstanie kilka znaczących pałaców dostojników związanych z Pomorzem. I tak, w okolicach berlińskiego dworca Friedrichstrasse, na tyłach Dorotheenstrasse, znajdowała się słynna Villa Kamecke, prawdziwa perełka niemieckiego późnego baroku. Tajemnicza przeszłość parceli elektryzowała opinię publiczną – od 1779 roku do 1935 roku znajdowała się tutaj jedna z najważniejszych niemieckich lóż masońskich - Grossen Loge Royal York Zur Freundschaft. Autorem projektu willi, początkowo właściwie dużej altany w malowniczym ogrodzie, był sam Andreas Schlueter. Obiekt stanął w 1712 roku, było to ostatnie dzieło wielkiego architekta, rzeźbiarza…
Treść dostępna dla prenumeratorów
Dołącz do naszej społeczności. Dzięki Twojej prenumeracie rozwijamy portal i publikujemy nowe artykuły.
