„Evviva l’arte!” Sobota, 3 kwietnia 1897 roku. W Instytucie Muzycznym przy ul. Tamka w Warszawie gwar studenckich powitań. „Evviva l’arte!”. Klasa kontrapunktu, kompozycji i instrumentacji prof. Zygmunta Noskowskiego, do której uczęszcza Mikalojus Konstantinas Čiurlionis, liczy 4 studentów. Za dwa tygodnie Wielkanoc. Czy mama przywiezie z Druskienik wielkanocne baby i inne specjały? Wieczorem właduje Gienek w angliku (nie mogę Ciebie w innym palcie wyobrazić), rozpoczną się hałasy i wrzaski, a później zasiądziemy przykładnie do herbaty „z serem albo bez sera et caetera” – wspominał 27 grudnia 1901 roku w liście z Lipska do Eugeniusza Morawskiego, najwierniejszego druha. Z okresu 1896-1898 pochodzą kompozycje zebrane w zbiorku „Utwory fortepianowe okresu młodzieńczego”, zredagowanym przez Janinę Neniškytė (Klaipėda, 2000). Dwie z kompozycji były w 1900 roku wydrukowane w piśmie muzycznym „Meloman”.
Złoty Rycerz z Fryzu Beethovena Gustawa Klimta z 1902 roku W 1897 roku pierwszym dyrygentem Opery Warszawskiej został Emil Młynarski. Na koncertach dla publiczności w Dolinie Szwajcarskiej rozbrzmiewa muzyka Moniuszki, Noskowskiego, Chopina, Mozarta, Beethovena, Schuberta, grywano uwertury oper Ryszarda Wagnera. Rewolucyjnej interpretacji dzieł Wagnera dokona Gustaw Mahler, nowy dyrektor cesarskiej Hofoper. W maju 1906 roku ta muzyka zawładnie duszą młodego Adolfa Hitlera. Wiedeń, Theresianumgasse 6. Dom Carla i Anny Moll. W pracowni malarza zebrała się grupa artystów. Tego dnia sfinalizowali wystąpienie z Wiedeńskiego Domu Sztuki (Künstlerhaus) i wzorem Monachium i Düsseldorfu powołali Stowarzyszenie Secesja Wiedeńska z Gustawem Klimtem, prezydentem i zastępcą Carlem Moll. Pierwszą wystawę Secesji Wiedeńskiej uświetnił swą obecnością cesarz Franciszek Józef. Otwarto ją 25 marca 1898 roku. Prace prezentowali m.in. Gustaw Klimt, Koloman Moser, Adolf Böcklin, August Rodin, Puvis de Chavannes, których prace Mikalojus Čiurlionis będzie podziwiał i naśladował przez całe swoje artystyczne życie. W 1898 roku wzniesiono budynek Secesji według projektu architekta Josepfa Maria Olbricha. Organem prasowym Secesji Wiedeńskiej było pismo Ver Sacrum (1898-1903). Jego odpowiednikiem w Polsce była warszawska „Chimera” (1901-1907) i krakowskie „Życie”. Działające od 1903 roku Wiener Werkstätte (Warsztaty Wiedeńskie) dokonały rewolucji w sztuce użytkowej. Ideę rozwijała istniejąca od marca 1904 roku warszawska Szkoła Sztuk Pięknych z profesorami: Xawerym Dunikowskim, Konradem Krzyżanowskim, Ferdynandem Ruszczycem, Kazimierzem Stabrowskim. Mikalojus Konstantinas Čiurlionis i Eugeniusz Morawski byli jej studentami do 1906 roku. Studia i przyjaźń przerwało osadzenie Eugeniusza w Cytadeli Warszawskiej. Był on członkiem PPS, podejrzany o udział w zamachu na gubernatora Skałona. Mikołaj zaś zmienił nazwisko na litewskie i postanowił odtąd „wszystkie swe prace poświęcić Litwie”. Plen-air Warszawska szkoła jako…Treść dostępna dla prenumeratorów
Prenumeruj i wspieraj Przegląd Bałtycki!
