Fragment portretu Katarzyny I autorstwa Jean-Marca Nattiera.

Rosyjski American Dream. O pierwszym tomie „Cesarzowej Piotra” Kristiny Sabaliauskaitė

Przed nami pierwszy tom historii cesarzowej Piotra, Katarzyny I, kobiety, która przebyła niezwykle trudną drogę, by stać się matką imperium. Metafora American Dream, czyli od zera do milionera, może posłużyć tu jako skrót myślowy, bo w pewnym sensie bohaterka również spełniła sen o potędze, choć na innych, rosyjskich warunkach, przeobrażając się z chłopki o litewsko-polskim pochodzeniu, Marty Heleny Skowrońskiej, w carycę Rosji Katarzynę I.

Przemysław Głuchowski
Przemysław Głuchowski
|

Droga, którą przebyła bohaterka, rozgrywała się w realiach okrutnych, przesiąkniętych bólem, przemocą i śmiercią, na przełomie XVII i XVIII wieku (w tle Wielka Wojna Północna). Cierpienie, głód, seksualne wykorzystanie i nieustanne upokorzenia tworzą tło biografii. Wszystko po to, aby – jak mówi bohaterka – „(…) spłonąć jak fajerwerk, niż całymi latami cierpieć, dogasając jak ognisko, na które ciągle ktoś – jakieś nieszczęścia życia – znów i znów sika (…)”.

Kristina Sabaliauskaitė imponuje historycznym przygotowaniem. Widać, że doskonale zna źródła epoki i potrafi je ożywić. Bez wątpienia musiała z dużą dokładnością przebrnąć przez historię, łącząc ją z literackim zmysłem, co owocuje nie suchym wykładem, lecz literackim spektaklem. Tłumaczenie Elizy Deszczyńskiej powstało w dialogu z autorką, która dobrze zna język polski i sama współpracowała przy przekładzie. To z pewnością dobra decyzja, by skorzystać z obecności autorki. Pozostaje jednak pytanie, jak często i jak głęboko ingerowała ona w język polskiego wydania.

Historia Cesarzowej Piotra opisuje postać wielką, bez wątpienia, a dzięki kunsztowi Kristiny Sabaliauskaitė i przekładowi Elizy Deszczyńskiej poznajemy, a może przypominamy sobie, nie tylko fakty z życia bohaterki, lecz także zaglądamy głęboko w jej psychikę. Jednym z najciekawszych elementów powieści jest wątek tożsamościowy. Katarzyna I, umierająca w Carskim Siole, wspomina swoje życie…

🔒Widzisz tylko 34% tekstu. Cała historia jeszcze przed Tobą.

Prenumeruj, wspieraj i czytaj bez ograniczeń!

Dołącz do naszej społeczności. Dzięki prenumeracie rozwijamy portal i publikujemy nowe artykuły.

Popularny

Patron

17 zł miesięcznie

  • Dostęp do 1190+ tekstów Premium
  • 100 Monet na start i 15 co miesiąc
  • 5% stałej zniżki w sklepie
  • Udział w dyskusjach i proponowanie tematów
  • Wspierasz niezależne dziennikarstwo!
Największe wsparcie

Przyjaciel

27 zł miesięcznie

  • Dostęp do 1190+ tekstów Premium
  • 200 Monet na start i 30 co miesiąc
  • 10% stałej zniżki i bezpłatna dostawa w sklepie
  • Udział w dyskusjach i proponowanie tematów
  • Dzięki Tobie możemy się rozwijać!
Najbardziej korzystny

Roczna

149 zł rocznie

  • Dostęp do 1190+ tekstów Premium
  • 100 Monet na start i co roku
  • 5% zniżki w sklepie
  • Udział w dyskusjach i proponowanie tematów
  • Wspierasz niezależne dziennikarstwo!

Na zawsze

799 zł jednorazowo

  • Dożywotni dostęp do wszystkich tekstów Premium
  • 500 Monet na start
  • 5% zniżki w sklepie
  • Udział w dyskusjach i proponowanie tematów
  • Dzięki Tobie możemy się rozwijać!
Szczegółowe porównanie wszystkich wariantów

Czytelnicy o Przeglądzie Bałtyckim

Przegląd Bałtycki jest super. Jedno z niewielu sensownych mediów o krajach nadbałtyckich.

Marcin, Kraków
Obserwuj w Google + Preferowane źródło w Google
Jak cytować ten artykuł

Przypis polski

P. Głuchowski, Rosyjski American Dream. O pierwszym tomie „Cesarzowej Piotra” Kristiny Sabaliauskaitė, „Przegląd Bałtycki”, 20.10.2025, https://przegladbaltycki.pl/?p=24265.

APA 7

Głuchowski, P. (2025, October 20). Rosyjski American Dream. O pierwszym tomie „Cesarzowej Piotra” Kristiny Sabaliauskaitė. Przegląd Bałtycki. https://przegladbaltycki.pl/?p=24265

W tekście:

(Głuchowski, 2025)

Chicago

Przypis

Przemysław Głuchowski, “Rosyjski American Dream. O pierwszym tomie „Cesarzowej Piotra” Kristiny Sabaliauskaitė,” Przegląd Bałtycki, October 20, 2025, https://przegladbaltycki.pl/?p=24265.

Bibliografia

Głuchowski, Przemysław. “Rosyjski American Dream. O pierwszym tomie „Cesarzowej Piotra” Kristiny Sabaliauskaitė.” Przegląd Bałtycki, October 20, 2025. https://przegladbaltycki.pl/?p=24265.

BibTeX

@article{gluchowski2025pb24265,
  author       = {Głuchowski, Przemysław},
  title        = {{Rosyjski American Dream. O pierwszym tomie „Cesarzowej Piotra” Kristiny Sabaliauskaitė}},
  journal      = {Przegląd Bałtycki},
  entrysubtype = {newspaper},
  year         = {2025},
  month        = oct,
  url          = {https://przegladbaltycki.pl/?p=24265},
  langid       = {polish},
}

RIS

TY  - NEWS
AU  - Głuchowski, Przemysław
TI  - Rosyjski American Dream. O pierwszym tomie „Cesarzowej Piotra” Kristiny Sabaliauskaitė
T2  - Przegląd Bałtycki
PB  - BALTIC MEDIA Kazimierz Popławski
PY  - 2025
DA  - 2025/10/20
UR  - https://przegladbaltycki.pl/?p=24265
LA  - pl
AB  - Przed nami pierwszy tom historii cesarzowej Piotra, Katarzyny I, kobiety, która przebyła niezwykle trudną drogę, by stać się matką imperium. Metafora American Dream, czyli od zera do milionera, może posłużyć tu jako skrót myślowy, bo w pewnym sensie bohaterka również spełniła sen o potędze, choć na innych, rosyjskich warunkach, przeobrażając się z chłopki o litewsko-polskim pochodzeniu, Marty Heleny Skowrońskiej, w carycę Rosji Katarzynę I.
ER  -

Podobne artykuły