Skania: Regionalizm, który obudził nacjonalizm

Skania, dziś region Szwecji, połączona niemal symbolicznym mostem na Sundzie z Danią, przez całe wieki była areną brutalnych wojen prowadzonych przez obie bałtyckie potęgi. Jej przejście po 800 latach duńskiego panowania pod panowanie Królestwa Szwecji naznaczone było kolejnymi cierpieniami lokalnego społeczeństwa, ale stworzyło też unikatowe poczucie odrębności. Odrodziło się ono w końcówce XX wieku dając początek krótkiemu epizodowi „separatyzmu” i w mniej oczywisty sposób… szwedzkiemu nacjonalizmowi.

|

Co najmniej od VIII wieku, bo wtedy po raz pierwszy Skania zostaje wymieniona w dokumentach, region ten stanowił część ziem duńskich. Wszystko wskazuje też, że również chrześcijaństwo przybyło do Skanii zza cieśniny Öresund, za sprawą króla Duńczyków Haralda Sinozębego. Taki stan rzeczy utrzymywał się przez 800 lat, spośród których około 500, naznaczone było wojnami z rosnącą potęgą północnego sąsiada – Szwecji. Oba królestwa posiadały wyraźne ambicje do dominacji w regionie Morza Bałtyckiego. I oba potrzebowały do tego strategicznie położonych Cieśnin Duńskich. Tylko kontrola nad Sundem oraz Małym i Dużym Bełtem dawała prawdziwą kontrolę nad handlem morskim. O ekonomicznym znaczeniu cieśnin świadczy fakt, że tzw. cła sundzkie pobierane przez Danię od XV do XIX wieku od przepływających jednostek, stanowiły w XVI i XVII wieku dwie trzecie dochodów królestwa.

Kluczowym, ale nie determinującym ostatecznie, wydarzeniem dla przynależności Skanii była II Wojna Północna (której częścią był potop szwedzki), a dokładnie szwedzko-duński traktat pokojowy z Roskilde podpisany w 1658 roku. Król Danii i Norwegii Fryderyk III po klęsce swoich wojsk zrzekł się na rzecz króla Szwecji Karola X Gustawa jednej trzeciej swojego terytorium. Straty obejmowały część Norwegii, Bornholm, a także prowincje położone na wschód od Sundu – Bohuslän, Halland, Blekinge i właśnie Skanię. Nie był to jednak koniec zmagań o ten region. W latach 1675-1679 toczyła się kolejna duńsko-szwedzka wojna, która w historiografii obu krajów zapisała się jako Skånske Krig czy też Skånska kriget – wojna o Skanię. W początkowej jej fazie Duńczykom udało się zająć niemal całe utracone przed laty terytorium. Pod władaniem Szwedów pozostała jedna jedyna twierdza – Malmö. Jednak w wyniku odsieczy króla Karola XI oraz nacisków Francji Dania musiała zwrócić Szwecji, w zamian za niewielkie reparacje, wszystkie zajęte terytoria. Od tamtego czasu, po dziś dzień, Skania pozostaje częścią Królestwa Szwecji.

Szwedzkie porządki

Wraz z przejęciem kontroli nad Skanią rozpoczął się proces szwedyzacji (försvenskningen) nowo zdobytych ziem. Nie było to bynajmniej zadanie łatwe – po latach wojen Skania była wyludniona, splądrowana, a dodatkowo zamieszkiwała ją ludność, która przez wieki żyła pod panowaniem duńskim, żyła z handlu i bliskich kontaktów z ziemiami po drugiej stronie Sundu i nie mówiła po szwedzku. Dodatkowo warto wspomnieć o pewnym fenomenie wspomnianych wojen – o wolnych strzelcach. Friskyttarna, znani też pod pogardliwym szwedzkim określeniem snapphanarna (przekleństwo oznaczające rabusia), byli partyzantami walczącymi z oddziałami szwedzkimi, którzy często do swoich działań wykorzystywali gęste lasy północnej Skanii. W pewnej części oddziały wolnych strzelców tworzyli regularni żołnierze duńscy wysyłani na…

🔒Widzisz tylko 29% tekstu. Cała historia jeszcze przed Tobą.
🔒

Treść dostępna dla prenumeratorów

Dołącz do naszej społeczności. Dzięki Twojej prenumeracie rozwijamy portal i publikujemy nowe artykuły.

Pakiety jednorazowe i cykliczne. Płacisz tylko za to co czytasz!
Dostęp jednorazowy 5 zł
Pakiet miesięczny 10 zł miesięcznie
Wybierz Szczegółowe porównanie
Twoja organizacja potrzebuje jednego lub wielu dostępów?
1 dostęp 200 zł
5 dostępów 675 zł
10 dostępów 1200 zł
Poznaj ofertę dla firm i instytucji Szczegółowe porównanie

Dodaj Przegląd Bałtycki jako preferowane źródło w Google

Nasze treści będą częściej wyświetlać się w Twoich wynikach Google

Strona głównaHistoriaSkania: Regionalizm, który obudził nacjonalizm
Prenumeruj, aby utworzyć konto. Masz konto? Zaloguj się, aby skomentować.
Subskrybuj
Powiadom o
0 Komentarze
Najstarsze
Najnowsze Najwięcej głosów