W Brukseli zarabiał jako grajek i zecer
Konarscy byli licznym rodem, ale średniozamożnym. Wyznanie ewangelickie przejęli oni jeszcze w czasach reformacji. Rodzina słynęła ponadto z patriotyzmu oraz tradycji wojskowych. Szymon Konarski urodził się we wsi Dobkiszki (dawne województwo trockie, wówczas departament łomżyński Księstwa Warszawskiego) 5 marca 1808 roku jako syn Jerzego-Stefana Konarskiego i Pauliny z Wiszniewskich. Ochrzczony został przez ks. Stanisława Mankiewicza w kościele reformowanym w Serejach (w czasach staropolskich w województwie trockim). W młodości zdradzał talenty muzyczne i poetyckie.
Szymon Konarski walczył w powstaniu listopadowym, a po jego upadku został internowany przez Prusaków. Awansowany został na porucznika, a terenem jego walki były m.in. okolice Warszawy (np. Grochów). Udał się następnie do Brukseli, gdzie zarabiał na życie jako grajek weselny (flecista), pracownik fabryki zegarków oraz zecer. Powrócił do kraju w 1835 roku jako emisariusz. Był twórcą Stowarzyszenia Ludu Polskiego, jednak szybko przekonał się, że szlachta zaczęła stronić od podejmowania ryzyka. Do kraju nie trafiała także obiecana literatura emigracyjna, która mogła pobudzić społeczeństwo. Był również krytykowany za to, że poprzez działalność konspiracyjną naraził ogromną liczbę osób na zsyłkę bądź więzienie. Był również przeciwnikiem idei restytuowania monarchii forsowaną przez Hotel Lambert oraz Adama Czartoryskiego. Konarski w tych trudnych chwilach postanowił się oświadczyć Emilii Michalskiej oraz skupić się na publikacjach konspiracyjnych. Policja rosyjska aresztowała go 27 maja 1838 roku na skutek działalności żydowskiego konfidenta z Wilna, gdy Konarski podjął starania o nabycie maszyn drukarskich. Na jego legendę wpływ miało to, że po aresztowaniu nie załamał się oraz nie wydał nikogo podczas brutalnych przesłuchań. 26 lutego 1839 roku zakomunikowano Konarskiemu o wydanym na niego wyroku śmierci.
Ostatnia posługa
Warto podkreślić, że jedną z licznych aktywności Szymona Konarskiego było nawiązanie również współpracy z konspiracyjnym Kołem Polskim działającym na Uniwersytecie w Królewcu (Albertynie). Organizacja przekształcona została w tajne stowarzyszenie rewolucyjne oraz nawiązała kontakty ze spiskowcami na Litwie. Po aresztowaniu Konarskiego w 1838 roku kontynuowało ono swoją działalność przygotowując się do wywołania powstania, które zaplanowano na 1846 rok. Przygotowania te przerwane zostały przez aresztowania spiskowców. Warto podkreślić, że jednym z członków Koła Polskiego był przyszły duchowny ewangelicko-reformowany, Aleksander Kawelmacher (1820-1886).
Szymon Konarski skazany został na karę śmierci przez rozstrzelanie. Przed egzekucją władze nie były pewne wyznania skazanego i poleciły przysłać mu księdza rzymskokatolickiego (zakonnika bernardyńskiego), którego Konarski przyjął bardzo uprzejmie. Następnie polecono odnaleźć duchownego reformowanego, co o kilka godzin opóźniło zaplanowany na godzinę 8 wyrok. Ostatnią posługę wykonał pastor Stefan Lipiński (1804-1879). Wyspowiadał on skazanego oraz śpiewał…
Treść dostępna dla prenumeratorów
Dołącz do naszej społeczności. Dzięki Twojej prenumeracie rozwijamy portal i publikujemy nowe artykuły.
