Plakat SFP podczas wyborów w 1907 roku. Rozmowy koalicyjne w państwach nordyckich bywają trudne. Niewątpliwie przekonał się o tym wiosną 2023 roku Petteri Orpo, premier i przewodniczący Narodowej Partii Koalicyjnej po wyborach, które zostawiły go ze skomplikowaną układanką wyborczą. Zagadka brzmiała: czy zbudować rząd centro-lewicowy z Socjaldemokracją i Zielonymi czy może centro-prawicowy z Partią Finów? Zresztą w przypadku obu układów i tak potrzebny byłby jeszcze jeden partner, niemal etatowa partia koalicyjna – Szwedzka Partia Ludowa w Finlandii (szw. Svenska folkpartiet i Finland (SFP), fin. Suomen ruotsalainen kansanpuolue (RKP)). Mimo początkowych zastrzeżeń co do współpracy z uważaną za skrajnie prawicową Partią Finów, SFP zdecydowało się na objęcie trzech tek w rządzie Orpo. Warto tylko nadmienić, że przez długie lata fiński nacjonalizm Partii Finów objawiał się m.in. sprzeciwem wobec pozycji języka szwedzkiego w Finlandii. Między innymi z tego powodu w 2015 roku SFP nie weszło do rządu Juhy Sipilä, który współtworzyła wspomniana partia. Był to zresztą historyczny moment – Szwedzka Partia Ludowa nie weszła wówczas do rządu po raz pierwszy od 1979 roku. Od uzyskania przez Finlandię niepodległości w 1917 roku partia zasiadała w 49 z 72 gabinetów. Pierwsze kroki ku politycznej organizacji ludności szwedzkojęzycznej datowane są na lata 70. XIX wieku. Należy pamiętać, że Wielkie Księstwo Finlandii stanowiło wówczas część Imperium Rosyjskiego, a wcześniej do 1809 roku – część Królestwa Szwecji. Z jednej strony szwedzki oraz rosyjski miały ugruntowany status języków administracji, z drugiej strony rosło też znaczenie języka fińskiego, który w 1864 roku otrzymał oficjalny status. Budzący się fiński nacjonalizm budził obawy wśród Finlandssvenskar związane z utrzymaniem swojego statusu. Stąd gdy w 1906 roku wprowadzono w Finlandii powszechne prawo wyborcze, powołano Szwedzką Partię Ludową mającą bronić praw kulturowych i językowych Szwedofinów. Poza niedużą grupą, która dołączyła do Socjaldemokracji, partii udało się praktycznie zjednoczyć całą, zróżnicowaną mniejszość. Do partii zapisywali się zarówno szwedzkojęzyczni mieszczanie, jak i mieszkańcy prowincji. Wąski zakres postulatów nie ograniczał jednak partii. SFP odgrywało ważną rolę w tworzeniu fińskiej państwowości, uczestnicząc w tworzeniu konstytucji niepodległego państwa i wchodząc po raz pierwszy do rządu w 1920 roku.
Skupianie się na kwestiach językowych i kulturalnych dawało SFP w latach tworzenia się zrębów fińskiej państwowości silną tożsamość, odróżniająca ją od innych partii politycznych i pomagało w mobilizacji elektoratu. Nic dziwnego, że najlepszy wynik wyborczy partia osiągnęła w 1910 roku, a w niepodległej Finlandii – w 1922 roku. Z czasem jednak kwestie specjalnego statusu języka…Treść dostępna dla prenumeratorów
Prenumeruj i wspieraj Przegląd Bałtycki!
