Nowa Polska widziana oczami Estończyków

Nasze stosunki nie są intensywne

Taką opinią podzielił się z "Przeglądem Bałtyckim" estoński ekspert ds. wojskowości Igor Kopõtin. "W moim przekonaniu jest wciąż mało relacji i więzi między naszymi krajami. To dobrze, że Polska jest naszym ważnym partnerem gospodarczym, ale jakie relacje społeczne czy kulturalne mają ze sobą nasze społeczeństwa?" – pisze w liście do "Przeglądu" Kopõtin, chwaląc jednocześnie działalność polskiej ambasady w Tallinnie w ostatnich latach. "Byłoby dobrze, gdyby nowy polski rząd w związku z pewną kontynuacją historyczną w stosunkach z krajami bałtyckimi bardziej zwracał uwagę na Estonię. Można powiedzieć, że w dzisiejszym skomplikowanym położeniu w Europie, gdy rosyjska ekspansja zagraża pokojowi we wschodniej części kontynentu, jest szczególnie ważne, by ściślej współpracować politycznie i wojskowo także z Ukrainą" – mówi Igor Kopõtin. Jakie ma oczekiwania wobec nowego rządu konserwatywnego w Warszawie? "Mam nadzieję, że nowy rząd Polski zrobi więcej dla polityki bezpieczeństwa w regionie Europy Wschodniej i w całej Unii Europejskiej. Sądzę, że Polska może być dziś wpływową i ważną siłą w Europie Wschodniej, która może zagwarantować pokój w naszej przestrzeni" – powiedział Kopõtin "Przeglądowi Bałtyckiemu".

Nie dla Międzymorza

Dyrektor Estońskiego Instytutu Polityki Zagranicznej prof. Andres Kasekamp dobrze ocenia relacje polsko-estońskie za rządów Platformy Obywatelskiej. Nie oczekuje większych zmian ze strony PiS i nie uważa, żeby zmiana władzy w Warszawie spowodowała inną politykę wobec Tallinna. Pytany o to, jakie wrażenie zostawił prezydent Andrzej Duda w Tallinnie po swojej sierpniowej wizycie, odpowiada: dobre. Ma jednak pewne zastrzeżenie do polityki Warszawy. "Z estońskiego punktu widzenia byłoby dobrze, gdyby dwóch naszych regionalnych sąsiadów: Polska i Litwa nie kłóciły się" – mówi Kasekamp.

Andres Kasekamp jest sceptyczny, jeśli chodzi o ideę Międzymorza. "Proszę spojrzeć jak trudna jest współpraca Grupy Wyszehradzkiej czy państw bałtyckich w praktyce. Poprzednia idea współpracy NB8 i Grupy Wyszehradzkiej Radosława Sikorskiego i Carla Bildta była bardziej atrakcyjna dla Estonii (choć podobnie mało realistyczna). Niebezpieczeństwem idei Międzymorza jest to, że Europa Wschodnia znów będzie postrzegana jako odrębny blok. A Estonia od lat pracuje nad tym, by wyeliminować to zróżnicowanie między Zachodem a Wschodem Europy" – mówi Przeglądowi Bałtyckiemu Kasekamp. Z perspektywy estońskiej dobre relacje polsko-niemieckie i polsko-europejskie są niezmiernie ważne. "One są kluczowe dla jedności europejskiej, a jedność europejska jest tym, co umożliwi nam stanięcie oko w oko z Rosją. Wpływy polskie w UE są większe, jeśli Polska zgodnie współpracuje z Niemcami i Francją. A jeśli Polska chce reprezentować bałtyckie interesy, to wtedy zachowanie dobrych relacji z Berlinem i Paryżem jest ważne" – powiedział Kasekamp.

Finlandia może postawić weto

Z tezą, że relacje polsko-estońskie nie zależą od tego, czy w Warszawie rządzi Platforma Obywatelska czy PiS, zgadza się także Erkki Bahovski, analityk Międzynarodowego Centrum Obrony i Bezpieczeństwa w Tallinnie (Rahvusvaheline Kaitseuuringute Keskus). "Oba kraje mają te same realia geopolityczne, co oznacza, że sprawa dotyczy jedynie pewnych niuansów prowadzenia polityki zagranicznej" – mówi ekspert. Dotychczasowe relacje naszych krajów Bahovski ocenia pozytywnie, Polskę nazywając adwokatem Estonii, zwłaszcza w ramach NATO. Jeśli chodzi o wizytę Andrzeja Dudy w Tallinnie, analityk przypomina, że wielu Estończyków zastanawiało się, dlaczego polski prezydent wybrał Estonię jako pierwszy kraj wizyty zagranicznej. Niektórzy obawiali się, że może to pogorszyć stosunki estońsko-niemieckie, ale większość uznała krok Dudy za wzmocnienie szans na regionalną współpracę.

Pytany o ideę Międzymorza Bahovski odpowiada, że dla Estonii jest ona dobra dopóty, dopóki nie psuje relacji Tallinna z Berlinem. Problematyczne może okazać się stanowisko fińskie. Finlandia życzy sobie budować blok państw skupionych wokół Skandynawii i omijać ewentualne spięcia z Rosją. W domyśle – bliższy sojusz polsko-estoński powodowałby zgrzyty w relacjach z Moskwą. Pytany, jak należy oceniać mianowanie Witolda Waszczykowskiego czy Antoniego Macierewicza na ministrów w rządzie Beaty Szydło, Bahovski odpowiada: jest jeszcze za wcześnie, by o tym…