W Szwecji brakuje zaangażowanych i kompetentnych nauczycieli edukacji seksualnej. Nauka o seksie i związkach musi stać w szwedzkich szkołach na wyższym poziomie – argumentowali w 2019 roku na łamach „Altinget” Patrick Reslow, ówczesny parlamentarzysta Szwedzkich Demokratów i Tobias Andersson, rzecznik młodzieżówki tejże partii. Z kolei Jan Sjunnesson, prawicowy publicysta powiązany z tą partią i organizator alternatywnego do sztokholmskiego marszu równości stwierdził w swoim przemówieniu w jego trakcie, że tu w Szwecji dziewczyny mają prawo całować inne dziewczyny, a chłopcy całować innych chłopców. Obie wypowiedzi (dobrane jak najbardziej tendencyjnie) mogą budzić zdziwienie, szczególnie u odbiorcy posiadającego polskie wyobrażenie o tym, jak prawica wyglądać powinna. I niech te dwie wypowiedzi stanowią punkt wyjścia, do – być może kontrowersyjnych – rozważań, czy Szwedzcy Demokraci są ugrupowaniem, za jakie się ich uważa. A być może ich skrajność, prawicowość czy populizm są czymś innym, niż sobie wyobrażamy? Czy Szwedzcy Demokraci (Sverigedemokraterna) są partią prawicową? To chyba najbardziej przewrotne ze wszystkich pytań. Warto tu oddać głos samym wyborcom. Przy okazji każdych wyborów państwowa telewizja SVT we współpracy z uczelniami Kungliga Tekniska Högskolan i Statsvetenskapliga instutitionen vid Göteborgs universitet organizuje kompleksowe badanie o nazwie Valu. Jednym z przeszło 60 pytań zadawanych wyborcom poszczególnych partii, jest to, w którym sami siebie pozycjonują na skali prawica-lewica. W wyborach 2022 roku 70% wyborców Szwedzkich Demokratów określiło się jako prawicowi (24% centrowi). Dla porównania w 2014 roku jako prawicowi określiło się 44% wyborców tej partii, jako centrowi – 39%, a 17%... jako lewicowi (!). Widać więc znaczny skręt w prawo w świadomości wyborców tego ugrupowania, co jest zresztą tendencją widoczną szerzej w szwedzkiej polityce, choć może nie w tej skali. W 2014 roku 39% wyborców ogółem określało się jako prawicowi, z kolei w 2022 roku już 43%. Najciekawsze jest jednak zestawienie tych wyników z innymi partiami na szwedzkiej scenie politycznej. I tak 76% wyborców Liberałów, 80% wyborców Chrześcijańskich Demokratów i 86% wyborców Umiarkowanych (!) identyfikowało się jako prawicowi. Tym samym w percepcji samych wyborców Szwedzcy Demokraci są… najmniej prawicową z prawicowych partii. Z bardziej naukowego punktu widzenia warto przytoczyć tu, urywające się niestety na 2010 roku, badanie Comparative Manifesto Project. W ramach tego badania starano się skwantyfikować i ściślej ująć pozycję partii politycznych na osi prawica-lewica, zarówno pod względem ekonomicznym, jak i światopoglądowym (liberalizm-autokratyzm). Od początku badania do jego końca (1989–2010) Szwedzcy Demokraci i ich poprzednicy, pod względem gospodarczym są statyczną, czysto centrową partią z odchyłem ok. 5 punktów w stronę…
Treść dostępna dla prenumeratorów
Prenumeruj i wspieraj Przegląd Bałtycki!
