„We wpół umarłym lesie, gdzie będziemy pracować i żyć”. Szwedzkie lasy: polityka, biznes i Kościół

Jag hälsar dig, vänaste land uppå jord, Din sol, din himmel, dina ängder gröna – Pozdrawiam Cię, najmilszy kraju na ziemi, Twe słońce, Twe niebo, Twe zielone łąki. Tymi słowami kończy się pierwsza zwrotka szwedzkiego hymnu. I ciężko się dziwić, że od nawiązań do natury właśnie rozpoczyna się najważniejsza dla Szwedów pieśń. Ciężko dziwić się też, że powtarzając refren deklarują oni, że chcą żyć i chcą umierać na Północy. Przyroda państw nordyckich jest jednym z największych ich skarbów, przyciągającym samych mieszkańców tych państw, jak i rzesze turystów, a w XIX wieku była punktem odniesienia dla tożsamości i odmienności. Przyroda jest też jednak skarbem wymiernym.

Własność prywatna, państwowa i kościelna Według danych stowarzyszenia branżowego przemysłu drzewnego Skogsindustrierna, w 2021 roku Szwecja wyeksportowała towary drzewne o wartości 164 miliardów koron. Dla porównania w tym samym roku wartość całego eksportu wyniosła 2554 miliardów koron, co oznaczałoby, że przemysł leśny odpowiadał za ok. 6,4% całego szwedzkiego eksportu. Rok wcześniej, w 2020 roku, Szwecja była czwartym największym eksporterem produktów tego typu na świecie. Na tym duże liczby się jednak nie kończą. Przemysł drzewny (liczony łącznie z produkcją papieru) zatrudniać ma według Skogsindustrierna nawet 120 tysięcy osób, ok. 2,5% wszystkich osób zatrudnionych w Szwecji. I tak jak w Polsce znajdujemy tzw. regiony węglowe, w których gospodarka i zatrudnienie są silnie uzależnione od górnictwa i przemysłów pochodnych, tak w przypadku Szwecji można mówić o „regionach leśnych”. W regionie Gävleborg przemysł drzewny daje zatrudnienie nawet 7% wszystkich pracujących i odpowiada za 6% wszystkich wpływów podatkowych regionu i gmin. Z kolei w regionach Värmland i Västernorrland odpowiada on za 10-12% wartości dodanej generowanej przez ich gospodarki. Przemysł drzewny ma być też największym klientem usług transportowych w całym kraju. Drewno pozyskane w lesie w pobliżu Skellefteå w Szwecji, maj 2023 r. Zdj. Swedish Presidency of the Council of the EU / Flickr / CC BY-ND 2.0. Statystycznie każde 7 z 10 hektarów terytorium Szwecji pokryte jest lasem i warto przyjrzeć się również, do kogo te tereny należą. W 2021 roku połowa lasów była w rękach osób prywatnych: 311 tysięcy mieszkańców Szwecji, posiadających średnio 45 ha lasu (mediana 12 ha). Jak zwraca uwagę branżowe pismo Skogen jest to grupa niezwykle zróżnicowana i nie sposób jasno jej scharakteryzować. Wiele osób ma mieszkać w swoich leśnych posiadłościach i aktywnie użytkować las, duża grupa ma mieszkać w miastach i zarządzanie nim zlecać wyspecjalizowanym podmiotom, mają być wśród…