„Zburzcie wreszcie tego fallusa”. Jaki los czeka ryski Pomnik Zwycięstwa?

Zbliża się kolejna rocznica rozpoczęcia wojny niemiecko-sowieckiej z 1941 r., a ryscy rosyjskojęzyczni przygotowują się już do obchodów pod Pomnikiem Zwycięstwa w parku pod tą samą nazwą. W tym roku przygotowania odbywają się w cieniu trwającej debaty, co zrobić z tym śladem sowietyzmu widocznym w stołecznym krajobrazie. Łotewskie organizacje prawicowe od lat opowiadają się za zburzeniem zbudowanego w latach osiemdziesiątych pomnika, zaś bardziej umiarkowani politycy i działacze społeczni mówią o „przekształceniu przestrzeni” wokół monumentu, narzuceniu nowej narracji. W ubiegły czwartek Sejm zgodził się przesłać do dalszych prac petycję podpisaną przez ponad dziesięć tysięcy mieszkańców Łotwy, którzy odpowiedzieli się za usunięciem pomnika. Ten sam parlament nie zgodził się w czerwcu 2019 r. na rozpatrywanie petycji w obronie sowieckich monumentów.

|

Pomnik Zwycięstwa został odsłonięty w listopadzie 1985 r., na parę lat przez upadkiem Łotwy Sowieckiej na terenie Parku Zwycięstwa (co ciekawe, jego nazwa nie nawiązuje w ogóle do czasów sowieckich, a do zwycięstwa nad wojskami Bermondta-Awałowa w 1919 r.), w dzielnicy Rygi zwanej „Pardaugawą”, czy „Zadźwiniem”. Pomnik, którego centralnym elementem jest obelisk o wysokości 79 metrów zwieńczony gwiazdą, pokryty dolomitem z Saremy, zaprojektował kolektyw złożony z rzeźbiarzy łotewskich i rosyjskich. Po upadku Związku Sowieckiego pomnik bywał przedmiotem kontrowersji, gdyż co roku odbywają się pod nim obchody tzw. Dnia Zwycięstwa, który w dniu 9 maja gromadzi nawet 150 tys. ryżan. Pod pomnik chodzi się także w dniu wybuchu wojny niemiecko-sowieckiej 22 czerwca, a także w rocznicę „wyzwolenia Rygi” 13 października. Ze strony łotewskich polityków wiele razy pojawiały się sugestie, by przenieść lub rozebrać pomnik, zaś ponad dwadzieścia lat temu członkowie nacjonalistycznej organizacji „Pērk...

Pozostało jeszcze 91% artykułu.

Prenumeruj i wspieraj Przegląd Bałtycki!

Zyskaj dostęp do setek eksperckich artykułów poświęconych państwom regionu Morza Bałtyckiego.

WYBIERZ I ZAMÓW!

Dostęp jednorazowy

Zaloguj się